SỰ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN
CỦA THẾ GIỚI VẬT CHẤT
BÀI 3
2016 - 2017
GDCD 10
1. Thế giới vật chất luôn luôn vận động:
a. Thế nào là vận động?
Vận động là mọi sự biến đổi (biến hóa) nói chung của các sự vật và hiện tượng trong giới tự nhiên và đời sống xã hội.
VÍ DỤ:

1. Thế giới vật chất luôn luôn vận động:
b. Vận động là phương thức tồn tại của thế giới vật chất.
?
Theo các em, tất cả thế giới này sẽ ra sao nếu trái đất ngừng quay quanh trục của nó và quay quanh mặt trời, nếu các dòng sông ngừng chảy, gió ngừng thổi… ?
Tất cả sẽ không tồn tại nếu không vận động
Theo em, nhờ đâu có mùa xuân hạ thu đông, nhờ đâu có những hoa thơm trái ngọt, lộc biếc, chồi xanh đang đua nhau nảy nở, nhờ đâu xã hội đang không ngừng phát triển… ?
Các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội không ngừng xuất hiện là nhờ thế giới không ngừng vận động. Nhờ có vận động, thông qua vận động mà các sự vật, hiện tượng không ngừng biểu hiện sự tồn tại của mình.
?

1. Thế giới vật chất luôn luôn vận động:
b. Vận động là phương thức tồn tại của thế giới vật chất.
Vận động là thuộc tính vốn có, là phương thức tồn tại của các sự vật và hiện tượng.
1. Thế giới vật chất luôn luôn vận động:
c. Các hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất.
Vận động cơ học
Vận động vật lý
Vận động hóa học
Vận động sinh học
Vận động xã hội
Triết học Mác – Lênin đã khái quát các hình thức vận động của thế giới vật chất thành năm hình thức cơ bản từ thấp đến cao như sau:
- Vận động cơ học: Sự di chuyển vị trí của các vật thể trong không gian.
- Vận động vật lý: Sự vận động của các phân tử, các hạt cơ bản, các quá trình nhiệt, điện…
- Vận động hoá học: Quá trình hoá hợp và phân giải các chất
- Vận động sinh học: Sự trao đổi chất giữa cơ thể sống với môi trường
- Vận động xã hội: Sự biến đổi, thay thế của các xã hội trong lịch sử
VÍ DỤ:

Cơ học
Vật lý
Hoá học
Sinh học
Xã hội
Các hình thức vận động tuy có những đặc điểm riêng, nhưng chúng có mối quan hệ hữu cơ với nhau, chuyển hóa lẫn nhau
2. Thế giới vật chất luôn luôn phát triển
a. Thế nào là phát triển?
Phát triển là khái niệm dùng để khái quát những vận động theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn. Cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ ra đời thay thế cái lạc hậu.
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CON NGƯỜI
HỌC SINH TIỂU HỌC
HỌC SINH THPT
Sự phát triển diễn ra một cách phổ biến ở tất cả các lĩnh vực của tự nhiên, xã hội và tư duy
2. Thế giới vật chất luôn luôn phát triển
b. Phát triển là khuynh hướng tất yếu của của thế giới vật chất
Quá trình phát triển của các sự vật và hiện tượng không diễn ra một cách đơn giản, thẳng tắp mà diễn ra một cách quanh co, phức tạp, đôi khi có những bước thụt lùi tạm thời
Trong quá trình phát triển của các sự vật, hiện tượng khuynh hướng vận động tiến lên luôn giữ vai trò chủ đạo. Trong quá trình ấy, cái mới, cái tiến bộ tất yếu sẽ ra đời thay thế cái cũ, cái lạc hậu. Đó là khuynh hướng tất yếu trong quá trình vận động của thế giới vật chất
Bài học rút ra:
Chúng ta cần biết tự thân vận động. Vì vận động của vật chất là tự có, tự thân vận động.
Khi xem xét sự vật, hiện tượng cần phải xem xét chúng trong trạng thái vận động, không ngừng biến đổi, tránh quan niệm cứng nhắc, bất biến.
Chúng ta khi xem xét sự vật, hiện tượng cần phát hiện ra những nét mới, ủng hộ cái tiến bộ, tránh mọi thái độ thành kiến, bảo thủ
1. Theo em, quan niệm nào sau đây là sai ?
A. Cái tiến bộ chưa hẳn là cái mới
B. Cái mới chưa hẳn là cái tiến bộ
C. Mọi cái cũ đều lạc hậu
D. Không phải cái cũ nào cũng lỗi thời
Củng cố, luyện tập
2. Đối với các sự vật và hiện tượng, vận động được coi là
A. Cách thức phát triển
B. Cách thức phổ biến
C. Phương thức tồn tại
D. Khuynh hướng tất yếu
3. Vận động và phát triển có mối quan hệ với nhau như thế nào ?
A. Phát triển bao hàm vận động
B. Vận động bao hàm phát triển
C. Vận động và phát triển là một
D. Vận động đối lập với phát triển
Củng cố, luyện tập