Bài 8 - Tiết 1
TRANH LÀNG HỒ

- Trao đổi được với bạn về đề tài của các bức tranh minh hoạ trong
bài đọc.
– Nêu được phỏng đoán về nội dung bài đọc qua tên bài, hoạt động
khởi động và tranh
minh hoạ.
– Đọc trôi chảy bài đọc, ngắt nghỉ đúng dấu câu, đúng logic ngữ
nghĩa; trả lời được các câu hỏi tìm hiểu bài. Hiểu được nội dung của
bài đọc: Tranh làng Hồ chất chứa tình yêu cuộc sống, sự tài hoa, tinh
tế của những người nghệ sĩ dân gian. Từ đó, rút ra ý nghĩa: Yêu quý,
trân trọng giữ gìn tranh làng Hồ nói riêng và những di sản văn hoá
của dân tộc nói chung.

KHỞI ĐỘNG

Trao đổi với bạn về đề
tài của các bức tranh
minh hoạ bài đọc.

Các bức tranh vẽ lợn, gà trống,
chuột, mèo, con người

Người chơi nhạc cụ; chuột tổ chức đám cưới;
gà mẹ dẫn gà con đi kiếm ăn; lợn ăn cây ráy;…

Các bức tranh chỉ gồm bốn màu cơ bản: xanh, đen,
vàng, đỏ nhưng vẫn tạo nên những bức tranh hết
sức sống động, hài hoà và vô cùng độc đáo.

Chủ đề của các bức tranh phản ánh sâu sắc đời
sống tinh thần, vật chất của con người, xã hội theo
quan điểm dân gian của người dân làng Đông Hồ.

06

Bài 8 - Tiết 1
TRANH LÀNG HỒ

Luyện đọc
thành tiếng

Đọc mẫu

Từ ngày còn ít tuổi, tôi đã thích những tranh lợn, gà, chuột,
ếch, tranh cây dừa, tranh tố nữ của làng Hồ. Mỗi lần Tết đến, đứng
trước những cái chiếu bày tranh làng Hồ giải trên các lề phố Hà Nội,
lòng tôi thấm thía một nỗi biết ơn đối với những người ngh ệ sĩ tạo
hình của nhân dân. Họ đã đem vào cuộc sống một cách nhìn thuần
phác, càng ngắm càng thấy đậm đà, lành mạnh, hóm hỉnh và tươi
vui.
Phải yêu mến cuộc đời trồng trọt, chăn nuôi lắm mới khắc
được những tranh lợn ráy có những khoáy âm dương rất có duyên,
mới vẽ được những đàn gà con tưng bừng như ca múa bên gà mái
mẹ.

Kĩ thuật tranh làng Hồ đã đạt đến sự trang trí tinh tế: những bộ
tranh tố nữ áo màu, quần hoa chanh nền đen lĩnh của một thứ màu
đen rất Việt Nam. Màu đen không pha bằng thuốc mà luyện bằng
bột than của những chất liệu gợi nhắc thiết tha đến đồng quê đất
nước: chất rơm bếp, than của cói chiếu và than của lá tre mùa thu
rụng lá. Cái màu trắng điệp cũng là một sự sáng tạo góp phần vào
kho tàng màu sắc của dân tộc trong hội hoạ.
Màu trắng ấy càng ngắm càng ưa nhìn; những hạt cát của điệp
trắng nhấp nhánh muôn ngàn hạt phấn làm tăng thêm vẻ thâm thuý
cho khuôn mặt, tăng thêm sống động cho dáng người trong tranh.
Theo Nguyễn Tuân

 Toàn bài đọc với giọng
nhẹ nhàng, tha thiết.
 Nhấn giọng ở những từ
ngữ chỉ chất liệu, cách tạo
màu cho tranh làng Hồ.

Đoạn 1: Từ đầu đến
“gà mái mẹ”.

BÀI ĐỌC
GỒM CÓ
MẤY ĐOẠN?
Đoạn 2: Còn lại.

thuần phác
khoáy

Mỗi lần Tết đến,/ đứng trước những cái chiếu bày
tranh làng Hồ/ giải trên các lề phố Hà Nội,/ lòng tôi thấm
thía một nỗi biết ơn/ đối với những người nghệ sĩ tạo hình
của nhân dân.//
Phải yêu mến cuộc đời trồng trọt,/ chăn nuôi lắm/ mới
khắc được những tranh lợn ráy/ có những khoáy âm dương
rất có duyên,/ mới vẽ được những đàn gà con tưng bừng/
như ca múa bên gà mái mẹ.//

Đoạn
Từ ngày còn ít tuổi, tôi đã thích những tranh lợn, gà, chuột,
1
ếch, tranh cây dừa, tranh tố nữ của làng Hồ. Mỗi lần Tết đến, đứng

trước những cái chiếu bày tranh làng Hồ giải trên các lề phố Hà Nội,
lòng tôi thấm thía một nỗi biết ơn đối với những người ngh ệ sĩ tạo
hình của nhân dân. Họ đã đem vào cuộc sống một cách nhìn thuần
phác, càng ngắm càng thấy đậm đà, lành mạnh, hóm hỉnh và tươi
vui.
Phải yêu mến cuộc đời trồng trọt, chăn nuôi lắm mới khắc
được những tranh lợn ráy có những khoáy âm dương rất có duyên,
mới vẽ được những đàn gà con tưng bừng như ca múa bên gà mái
mẹ.

Đoạn
Kĩ thuật tranh làng Hồ đã đạt đến sự trang trí tinh tế: những bộ
tranh2
tố nữ áo màu, quần hoa chanh nền đen lĩnh của một thứ màu

đen rất Việt Nam. Màu đen không pha bằng thuốc mà luyện bằng
bột than của những chất liệu gợi nhắc thiết tha đến đồng quê đất
nước: chất rơm bếp, than của cói chiếu và than của lá tre mùa thu
rụng lá. Cái màu trắng điệp cũng là một sự sáng tạo góp phần vào
kho tàng màu sắc của dân tộc trong hội hoạ.
Màu trắng ấy càng ngắm càng ưa nhìn; những hạt cát của điệp
trắng nhấp nhánh muôn ngàn hạt phấn làm tăng thêm vẻ thâm thuý
cho khuôn mặt, tăng thêm sống động cho dáng người trong tranh.
Theo Nguyễn Tuân

Làng Đông Hồ thuộc huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.
Làng có nghề làm tranh từ lâu đời. Tranh làng Hồ in
trên giấy dó được nhiều người ưa thích.

tranh tố nữ
(tranh vẽ người con gái đẹp)

tranh lợn ráy (tranh vẽ con lợn bên
bụi ráy – loại cây gần giống với cây
khoai sọ, dùng làm thức ăn cho lợn)

khoáy âm dương (khoáy vẽ
trên mình con lợn trong
tranh, hình tròn, giữa có nét
cong như chữ S chia hình
tròn thành hai mảnh – một
mảnh màu sáng (dương) và
một mảng màu tối (âm))

• Nghệ sĩ tạo hình: người chuyên vẽ tranh,
tạc tượng,…
• Thuần phác: chất phác, mộc mạc.

• Lĩnh: một thứ lụa đen bóng.
• Màu trắng điệp: màu trắng do bột lấy ở
vỏ sò, vỏ điệp ở biển, trộn nó với hồ loãng
nấu bằng bột gạo nếp tạo thành.

Yêu
cầu

NHÓM:

Luyện
đọc hiểu

1. Tác giả có suy nghĩ, cảm xúc gì khi xem
những bức tranh làng Hồ?

Khi xem tranh làng Hồ, tác giả cảm thấy
càng ngắm càng thấy đậm đà, lành mạnh,
hóm hỉnh, tươi vui và thấm thía một nỗi
biết ơn, khâm phục đối với các nghệ nhân.

Tình cảm, cảm
xúc và suy nghĩ
của tác giả về
tranh làng Hồ.

2. Vì sao nói kĩ thuật tranh làng Hồ “đã
đạt đến sự trang trí tinh tế”?
Vì màu sắc trong tranh làng Hồ được tạo ra một
cách rất tỉ mỉ, sáng tạo: màu đen rất Việt Nam, đen
không pha bằng thuốc mà luyện bằng bột than của
những chất liệu gần gũi của đồng quê; màu trắng
điệp càng ngắm càng ưa nhìn: những hạt cát của
điệp trắng nhấp nhánh muôn ngàn hạt phấn

3. Qua những bức tranh làng Hồ, em
hiểu thêm điều gì về cuộc sống, sinh
hoạt của người dân Việt Nam xưa?

Cuộc sống thuần phác, mộc mạc, giản dị; đời
sống tinh thần phong phú; yêu lao động, yêu
mến cuộc đời trồng trọt, chăn nuôi

Suy nghĩ của tác
giả về kĩ thuật
tranh làng Hồ.

4. Theo em, vì sao tác giả “thấm thía
một nỗi biết ơn đối với những người
nghệ sĩ tạo hình của nhân dân”?

Vì những người nghệ sĩ đã mang vào những
bức tranh với một cách nhìn về cuộc sống
thật thuần phác, càng ngắm càng thấy đậm
đà, lành mạnh, hóm hỉnh, tươi vui và đưa
nghệ thuật đến gần với đời sống hơn

Tranh làng Hồ chất chứa
tình yêu cuộc sống, sự tài
hoa, tinh tế của những
người nghệ sĩ dân gian.

Yêu quý, trân trọng giữ gìn
tranh làng Hồ nói riêng và
những di sản văn hoá của
dân tộc nói chung.

Luyện
đọc lại

Tranh làng Hồ chất chứa
tình yêu cuộc sống, sự tài
hoa, tinh tế của những
người nghệ sĩ dân gian.

Kĩ thuật tranh làng Hồ/ đã đạt đến sự trang trí tinh tế:// những
bộ tranh tố nữ áo màu,/ quần hoa chanh nền đen lĩnh/ của một thứ
màu đen rất Việt Nam.// Màu đen không pha bằng thuốc/ mà luyện
bằng bột than/ của những chất liệu/ gợi nhắc thiết tha đến đồng quê
đất nước:// chất rơm bếp,/ than của cói chiếu/ và than của lá tre mùa
thu rụng lá.// Cái màu trắng điệp cũng là một sự sáng tạo/ góp phần
vào kho tàng màu sắc của dân tộc/ trong hội hoạ.// Màu trắng ấy/
càng ngắm càng ưa nhìn;/ những hạt cát của điệp trắng/ nhấp nhánh
muôn ngàn hạt phấn/ làm tăng thêm vẻ thâm thuý cho khuôn mặt,/
tăng thêm sống động cho dáng người trong tranh.//

 Toàn bài đọc với giọng
nhẹ nhàng, tha thiết.
 Nhấn giọng ở những từ
ngữ chỉ chất liệu, cách tạo
màu cho tranh làng Hồ.

Yêu
cầu

NHÓM:

Dặn dò
GV ĐIỀN VÀO ĐÂY
GV ĐIỀN VÀO ĐÂY
GV ĐIỀN VÀO ĐÂY
GV ĐIỀN VÀO ĐÂY