10/6/2008
1
kim loai kiem
Ngu?i so?n:
Tru?ng THPT D?ng H?

Bài soạn: Kim loại kiềm
10/6/2008
2
kim loai kiem
10/6/2008
3
kim loai kiem
Nội dung chính
I. Vị trí của kim loại kiềm trong HTTH
III. Tính chất vật lý của kim loại kiềm
IV. Tính chất hoá học của kim loại kiềm
V. ứng dụng của kim loại kiềm
II. Cấu tạo
10/6/2008
4
kim loai kiem
I
I. Vị trí của Kim loại kiềm trong HTTH
(Bảng HTTH)
- Kim loại kiềm thuộc phân nhóm chính nhóm I trong bảng hệ thống tuần hoàn và đứng đầu mỗi chu kì

- Bao gồm các kim loại:
Li Na K Rb Cs Fr
10/6/2008
5
kim loai kiem
II Cấu tạo của kim loại kiềm

- Bán kính của kim loại kiềm lớn hơn so với các nguyên tố cùng chu kì .
- Tinh thể của kim loại kiềm có cấu tạo kiểu lập phương tâm khối, liên kết kim loại trong mạng tinh thể kém bền .

- Kim loại kiềm có phân lớp s ngoài cùng có 1electron , năng lượng ion hoá tương đối nhỏ .
10/6/2008
6
kim loai kiem
Các kim loại kiềm
- Có nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi thấp
Có khối lượng riêng nhỏ và thứ tự tăng dần từ Li đến Cs

Các kim loại kiềm đều mềm do lực liên kết các kim loại yếu

III. Tính chất vật lý của kim loại kiềm

Mạng lập phương tâm khối
Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp; giảm từ Li → Cs
Khối lượng riêng nhỏ
Độ cứng thấp
* Nguyên nhân: mạng tinh thể kim loại kiềm có kiểu lập phương tâm khối→ cấu tạo rỗng → liên kết kim loại kém bền
10/6/2008
16
kim loai kiem
Kim loại kiềm là chất khử mạnh nhất trong số các kim loại
M - 1e = M+

IV. Tính chất hoá học của kim loại kiềm

10/6/2008
17
kim loai kiem

2. Tác dụng với axit: (khử ion H+ , giải phóng H2 )
2Na + 2HCl = 2NaCl + H2?

3. Tác dụng với H2O:

1. Tác dụng với phi kim :

4 Na + O2 = 2 Na2O

2 Na + Cl2 = 2NaCl
2Na + 2H2O = 2NaOH + H2?

10/6/2008
18
kim loai kiem
V. ứng dụng của kim loại kiềm:



Kim loại kiềm
Chế tạo tế bào quang điện (Cs)
Chế tạo hợp kim
Chất trao đổi nhiệt (K,Na)
Điều chế kim loại hiếm.
Kim loại kiềm có nhiều ứng dụng quan trọng:
Chúng ta cùng làm bài tập trắc nghiệm

Chú ý
Mỗi câu các em chỉ được đọc đề và suy nghĩ trong 20 giây
Đồng ý với đáp án nào thì chọn đáp án đó
Các em không được trao đổi với bạn


Câu 1: Chọn phương án đúng:

Na là chất khử mạnh nhất trong các kim loại kiềm
Na là chất khử mạnh
Na có tính khử yếu hơn Mg
Đáp
Án
Câu 2: Chọn phương án đúng:
Nguyên tử Na khử ion H+ trong nước
Nguyên tử Na khử ion H+ trong dung dịch axit
Nguyên tử Na khử ion kim loại yếu hơn trong dung dịch muối
Đáp
Án
Câu 3: Có thể bảo quản kim loại kiềm bằng cách nào
Ngâm kín chúng trong rượu etylic
Ngâm kín chúng trong nước
Ngâm kín chúng trong dầu hỏa
Để chúng trong không khí khô
Đáp
Án
Đáp án
Câu 1: Chọn phương án đúng:

Na là chất khử mạnh nhất trong các kim loại kiềm
Na là chất khử mạnh
Na có tính khử yếu hơn Mg
Câu 2: Chọn phương án đúng:
Nguyên tử Na khử ion H+ trong nước
Nguyên tử Na khử ion H+ trong dung dịch axit
Nguyên tử Na khử ion kim loại yếu hơn trong dung dịch muối
Câu 3: Có thể bảo quản kim loại kiềm bằng cách nào
Ngâm kín chúng trong rượu etylic
Ngâm kín chúng trong nước
Ngâm kín chúng trong dầu hỏa
Để chúng trong không khí khô
Bài tập : Cho 7,8 g một kim loại kiềm + H2O → 2,24 lít khí đo ở đktc. Xác định tên kim loại?
( biết Li = 7; Na = 23; K = 39; Rb = 85; Cs = 132)
Đáp án:
Gọi kim loại kiềm đó là R
Phương trình: 2R +2H2O = 2ROH + H2↑


10/6/2008
28
kim loai kiem