Sinh học
10A1
Người dạy: Tạ Thị Quyên
Nhiệt liệt chào mừng quý thầy- cô về dự giờ hội giảng
TiÕt 49
KHÁI NIỆM VỀ BỆNH TRUYỀN
NHIỄM VÀ MIỄN DỊCH
Tiết 49: KH�I NI?M V? B?NH TRUY?N NHI?M V� MI?N D?CH
Khỏi ni?m v? b?nh truy?n nhi?m
1.Khái niệm
(?) Hãy kể tên những loại bệnh truyền nhiễm mà em biết?
+ Là bệnh l©y truyền từ cá thể này sang cá thể khác.
(?) Th? n�o l� b?nh truy?n nhi?m?
(?) Tác nhân gây bệnh?
+ Tác nhân gây bênh là rất đa dạng: Virut, vi khuẩn, động vật nguyên sinh, nấm…
(?) Điều kiện để bệnh truyền nhiễm phát triển thành bệnh?

+ Điều kiện để gây bệnh là phải có:
Độc lực ( mầm bệnh và độc tố)
Số lượng nhiễm đủ lớn.
Con đường xâm nhiễm thích hợp

Tiết 49: KH�I NI?M V? B?NH TRUY?N NHI?M V� MI?N D?CH
Khỏi ni?m v? b?nh truy?n nhi?m
1.Khái niệm
2. Các phương thức lây truyền và phòng tránh:
(?) Các phương thức lây truyền ?
Mỗi loại bệnh có một cách lây truyền riêng:
+ Lây truyền theo đường hô hấp.
+ Lây truyền theo đường tiêu hoá.
+ Lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp( qua da và qua niêm mạc bị tổn thương, qua vết cắn của ĐV, côn trùng và qua đường tình dục)
+ Truyền từ mẹ sang con.
* Yêu cầu các em ho¹t ®éng nhãm hoµn thµnh b¶ng sau:
(?) Lấy 3ví dụ về các bệnh truyền nhiễm theo các con đường trên và đề xuất cách phòng tránh? – mçi vÝ dô ®óng ®­îc 3 ®iÓm
(?) Lấy 3ví dụ về các bệnh truyền nhiễm theo các con đường trên và đề xuất cách phòng tránh? – mçi vÝ dô ®óng ®­îc 3 ®iÓm
Tiết 49: KH�I NI?M V? B?NH TRUY?N NHI?M V� MI?N D?CH
Khỏi ni?m v? b?nh truy?n nhi?m
1.Khái niệm
2. Các phương thức lây truyền và phòng tránh:
3. Các bệnh truyền nhiễm thường gặp do vi rút.
(?) Em Hãy kể tên các bệnh truyền nhiễm thường gặp do vi rút?
Như bệnh cúm: do vi rút cúm gây ra, lây lan qua đường hô hấp, do đó cách phong tránh cách li ngừa bệnh, ăn uống nhưng vật có chứa nhiều vitamin C
AIDS: do vi rút HIV gây ra lay truyền qua ba con đường …
Viêm gan siêu vi B: do vi rút HBV gây ra lây lan qua hô hấp tiêu hoá, máu, tình dục.
Cúm gia cầm: do vi rút H5N1 gây ra, lây truyền qua hô hấp tiêu hoá, quần áo, nước
Tiết 49: KH�I NI?M V? B?NH TRUY?N NHI?M V� MI?N D?CH
Khỏi ni?m v? b?nh truy?n nhi?m
1.Khái niệm
2. Các phương thức lây truyền và phòng tránh:
3. Các bệnh truyền nhiễm thường gặp do vi rút.
Một số hình ảnh về các bệnh thường gặp do virut.
Bệnh ho lao Bệnh bại liệt




Bệnh quai bị Ung thư cổ tử cung





Đậu mùa Viêm gan B
2R=90-110 nm
Dưới kính hiển vi
* Vi Rút HIV
VIRUT H5N1
Virus H5N1 nhìn dưới
kính hiển vi điện tử
VIRUT H5N1
Hemagglutinin (HA)
Neuraminidase (NA)
Capsit
ARN
VIRUT H5N1
Virut cúm A có bộ gen gồm 8 mảnh ARN mạch đơn
Cấu tạo bộ gen HBV
Tiết 49: KH�I NI?M V? B?NH TRUY?N NHI?M V� MI?N D?CH
Khỏi ni?m v? b?nh truy?n nhi?m
1.Khái niệm
2. Các phương thức lây truyền và phòng tránh:
3. Các bệnh truyền nhiễm thường gặp do vi rút.
II. Miễn dịch
? Miễn dịch là gì?có mấy loại?
+ Miễn dịch là khả năng tự bảo vệ đặc biệt của cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.
+ Gồm 2 loại: - Miễn dịch không đặc hiệu.
- Miễn dịch đặc hiệu( mieãn dòch dòch theå vaø mieãn dòch teá baøo).

Mang tính bẩm sinh.
Khơng cĩ di?u ki?n

- Tính d?c hi?u không có.
Tiết 49: KH�I NI?M V? B?NH TRUY?N NHI?M V� MI?N D?CH
Khỏi ni?m v? b?nh truy?n nhi?m
II. Miễn dịch
III. INTEFÊRON(IFN)
* YÊU CẦU: các em làm viêc nhóm kết hợp với SGK cho biết:
(?) Thế nào là Intefêron?
(?) Tính chất và vai trò của Intefêron?
Tiết 49: KH�I NI?M V? B?NH TRUY?N NHI?M V� MI?N D?CH
Khỏi ni?m v? b?nh truy?n nhi?m
II. Miễn dịch
III. INTEFÊRON(IFN)
1.Khái niệm : Interfêron là loại prôtêin đặc biệt do nhiều loại tế bào của cơ thể tiết ra chống lại virut, tế bào ung thư, tăng cường khả năng miễn dịch
.
2.Tính chất vµ vai trß

- Có bản chất là prôtêin, khối lượng phân tử lớn
- Bền vững trước nhiều loại enzim ( trừ prôtêaza) chịu pH axit, nhiệt độ cao.
- Có tác dụng không đặc hiệu với virut nghĩa là có thể kìm hãm sự nhân lên của bất kì loại vi rút nào. Kích thích tổng hợp một số protein enzyme phá hủy ARN của vi rút.
- Có tính đặc hiệu loài: nó bảo vệ tế bào sinh ra nó và các tế bào lân cận khỏi sự nhân lên của vi rút nhơ cơ chế enzim.

KÕt luËn

- HiÓu ®­îc ®Æc ®iÓm bÖnh truyÒn nhiÔm vµ biÕt c¸ch phßng ngõa.
- BiÕt ®­îc kh¸i niÖm miÔn dÞch vµ ph©n biÖt c¸c lo¹i miÔn dÞch.
- BiÕt ®­îc kh¸i niÖm, vai trß vµ tÝnh chÊt cña Interferon.
* Củng cố:
Câu 1. Chọn câu trả lời đúng nhất: Bệnh nào là bệnh do virut?
a) Bệnh sốt xuất huyết
b) Bệnh viêm não Nhật Bản
c) Bệnh sốt rét
d) Cả a, b đều đúng
e) C? a, b, c dỳng
Câu 2. Chọn câu trả lời đúng nhất: Đặc điểm inteferôn (IFN)
a) Là prôtêin đặc biệt do nhiễu loại tế bào tiết ra
b) Có khả năng chống virut, chống tế bào ung thư
c) Tăng cường khả năng miễn dịch
d) Cả a, b, c đều đúng

Câu 3. Chọn câu trả lời đúng nhất: Thế nào là miễn dịch?
a) Là khả năng của cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh
b) Là khả năng của cơ thể không bao giờ mắc một loại bệnh nào đó
c) Là khả năng của cơ thể chỉ mắc một bệnh nào đó lột lần (không bao giờ mắc lại bệnh đó)
d) Cả a, b, c đều đúng

* Củng cố:
Câu 4. Chọn từ trong các từ cá thể này, người này điền vào chỗ trống hoàn chỉnh đoạn văn sau:
Bệnh truyền nhiễm là bệnh lây lan từ .................... sang cá thể khác. Tác nhân gây bệnh rất đa dạng, có thể là vi khuẩn, vi nấm, động vật nguyên sinh hoặc virut...

Câu 4. Chọn từ trong các từ cá thể này, người này điền vào chỗ trống hoàn chỉnh đoạn văn sau:
Bệnh truyền nhiễm là bệnh lây lan từ .. cá thể này... sang cá thể khác. Tác nhân gây bệnh rất đa dạng, có thể là vi khuẩn, vi nấm, động vật nguyên sinh hoặc virut...

Câu 5. Chọn câu trả lời đúng nhất: Các bệnh truyền nhiễm thường gặp do virut?
a) Bệnh đường hô hấp .
b) Bệnh đường tiêu hóa và bệnh hệ thần kinh
c) Bệnh đường sinh dục và bệnh da
d) Cả a, b, c đều đúng .

* Củng cố:
* Củng cố:
Câu 6. Miễn dịch thể dịch là miễn dịch
Mang tính bẩm sinh
Có sự tham gia của tế bào T độc
Sản xuất ra kháng thể
Sản xuất ra kháng nguyên
Câu 7. Công nghệ sinh học đẫ sản xuất Intefêron sựa vào sự sinh trưởng của vi sinh vật theo
cấp số nhân
cấp số cộng
cấp số mũ
Hàm log