Baì 9
I/ Ngoại lực :
Có nguồn gốc từ ngoài , năng lượng do bức xạ măt trời
Ngoại lực : Các yếu tố khí hậu ( Nhiệt , gió, mưa ), dòng chảy ( sông , nước ngầm , băng hà , sóng ), sinh vật , con người .
II/ Tác động ngoại lực :
1/ Quá trình phong hoá : là quá trình phá huỷ đá do nhiệt đô , nước , oxy , khí carbonic , acit trong thiên nhiên
a/ Phong hoá lý học :
Là sự phá huỷ đá thành khối đá vụn , kích thước đá to , nhỏ khác nhau
Do thay đổi nhiệt , băng hà , sóng gió , tác độ�ng con ngưới
Đá tảng
Đá nhỏ ( sỏi )
Sóng làm vở đá
Nhiệt độ , dòng chảy tác động đến địa hình
Gió , nước tạo nên địa hình
Gió xâm thực
b/ Phong hoá hoá học :
Là quá trình phân huỷ làm biến đổi thành phần , tính chất hoá học của đá
Đá vôi do tác nhân của nước , CO2 tạo thành Karst
Hang động
Karst
Phong Nha
Do gió ( Tác Nhân ..?)
Dạng địa hình bị xâm thực do ... ?
Do băng tan
Nưóc chảy xâm thực địa hình dốc
c/ Phong hoá sinh học :
Laø söï phaù huyû ñaù vaø khoaùng vaät döôùi taùc ñoâng cuûa sinh vaät nhö vi khuaån , naám , reå caây , taïo vaät lieäu cho quaù trình vaän chuyeån , boài tuï
Vi khuẩn
Nấm
Rể cây to phá huỷ đá
Tác động do con người
2/ Quá trình bóc mòn
Do nước chảy , sóng , gió, băng hà tạo thành rãnh nông ,khe rãnh , thung lũng sông , suố�i
Xoi mòn đất
Sóng
Dòng chảy xoi mòn
Do nước , gió
Băng tan
Nước biển xâm thực
Do gió
Địa hình do gió tạo thành rất đa dạng ( hố trủng , nấm đá)
Địa hình do băng hà tạo nên ( Fior )
3/ Quá trình vận chuyển
Vật liệu được vận chuyển tuỳ kích thước
Vận chuyển có 2 hình thức : Vật liệu nhỏ do động năng của ngọại lực , vật liệu nặng còn do tác động của trong lực
1423
Bãi sỏi ( Cỗ thạch )
1422
4/ Quá trình bồi tụ
Khi động năng của tác động ngoại lực giảm , vật liệu tích tụ theo kích thước và trọng lượng , tao dạng địa hình bồi tụ
1421
Dạng bờ biển
Vách biển và bậc thềm sóng vỗ
Tác nhân nào tạo dạng đạ hình ?
Rãnh ( Do dòng chảy tam thời )
Tác động nội lực( tạo thành núi ) ngoại lực ( nước chảy )