Chủ đề
CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Chủ đề này học theo 2 bài (bài 22 và 23) SGK Vật lý 7
CHƯƠNG 3
QUANG HỌC
BÀI 22+23
GV: Nguy?n Van Thu?ng
Câu 1:
Chiều dòng điện trong mạch điện được quy ước như thế nào?
Trả lời:
Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các thiết bị điện tới cực âm của nguồn điện
KIỂM TRA BÀI CŨ
Đáp án
Cho mạch điện, Em hãy vẽ sơ đồ mạch điện khi khóa K đóng, Xác định chiều của dòng điện.
Câu 2:
KIỂM TRA BÀI CŨ
Đ
Khi có dòng điện trong mạch, ta không thể nhìn thấy các điện tích dịch chuyển. Nhưng ta có thể nhận biết được sự tồn tại của nó nhờ quan sát các tác dụng mà dòng điện gây ra.
Các tác dụng của dòng điện:
- Vậy dòng điện có những tác dụng nào? Định nghĩa từng tác dụng ?
- Nhận biết các tác dụng đó như thế nào? Có ứng dụng gì trong cuộc sống không?
Chủ đề
CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Chủ đề này học theo 2 bài (bài 22 và 23) SGK Vật lý 7
I-Tác dụng nhiệt:
C1: Hãy kể tên một số dụng cụ, thiết bị thường dùng được đốt nóng khi có dòng điện chạy qua.
Trả lời: Các dụng cụ, thiết bị được đốt nóng khi có dòng điện chạy qua là
Bàn là điện
Mỏ hàn điện
Bếp điện
Nồi cơm điện
Và còn những dụng cụ thiết bị khác nữa…
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
C2: Lắp mạch điện như sơ đồ hình 22.1 và tìm hiểu các nội dung sau đây:
a) Khi đèn sáng, bóng đèn có nóng lên không? Bằng cách nào để xác nhận điều đó?
- Bóng đèn bị nóng lên, ta có thể cảm thấy khi sờ bằng tay
b) Bộ phận nào của đèn bị đốt nóng mạnh và phát sáng khi có dòng điện chạy qua ?
- Dây tóc bóng đèn
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
I/ Tác dụng nhiệt:
c) Khi đèn sáng bình thường, bộ phận đó của đèn có nhiệt độ khoảng 2500o C.
Bảng bên cho biết nhiệt độ nóng chảy của một số chất, hãy giải thích vì sao dây tóc bóng đèn thường được làm bằng vonfram?
Người ta thường dùng Vonfram để làm dây tóc bóng đèn vì vonfram có nhiệt độ nóng chảy cao
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
Qua các câu C1 và C2 các em có nhận xét gì khi dòng điện chạy qua vật dẫn ?
-Vật dẫn điện nóng lên khi có dòng điện chạy qua.
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
Cầu chì
Dây sắt
Mảnh giấy nhỏ
C3. Các em hãy quan sát thí nghiệm theo hình 22.2
Sau khi quan sát thí nghiệm hãy cho biết:
a) Có hiện tượng gì xảy ra với các mảnh giấy khi đóng công tắc?
a) Các mảnh giấy bị dây sắt đốt cháy đứt và rơi xuống
b) Từ quan sát trên, hãy cho biết dòng điện đã gây tác dụng gì với dây sắt?
b) Dòng điện đã làm cho dây sắt nóng lên(gây tác dụng nhiệt)
Qua các câu hỏi và thí nghiệm trên các em có kết luận gì về tác dụng nhiệt của dòng điện ?
Kết luận:
Khi có dòng điện chạy qua, các vật dẫn bị . . . . . . . .
Dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn làm dây tóc nóng tới. . . . . . . . . cao và. . . . . . . . . . .
nóng lên
nhiệt độ
phát sáng
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
C4: Nếu trong mạch điện với dây dẫn bằng đồng có nối xen một đoạn dây chì (gọi là cầu chì) thì trong một số trường hợp do tác dụng nhiệt của dòng điện, dây dẫn có thể nóng lên trên 327oC. Hỏi khi đó có hiện tượng gì xảy ra với đoạn dây chì và với mạch điện?
Khi đó cầu chì nóng lên tới nhiệt độ nóng chảy và bị đứt. Mạch điện bị hở (bị ngắt mạch), tránh hư hại và tổn thất có thể xảy ra.
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
II-Tác dụng phát sáng:
1. Bóng đèn bút thử điện:
C5: Trong bóng đèn bút thử điện có chứa một chất khí (khí nêôn). Hãy quan sát bóng đèn này và cho nhận xét về hai đầu dây bên trong nó
Hai đầu dây đèn
Hai đầu bọc kim loại
Hai đầu dây bên trong bóng đèn của bút thử điện tách rời nhau
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
Hai đầu dây đèn
Hai đầu bọc kim loại
C5: Hãy quan sát bóng đèn bút thử điện khi nó phát sáng và trả lời câu hỏi sau đây:
Đèn sáng do hai đầu dây đèn nóng sáng hay do vùng chất khí ở giữa hai đầu dây này phát sáng ?
Đèn sáng do vùng chất khí giữa hai dầu dây đèn phát sáng
Kết luận: Dòng điện chạy qua chất khí trong bóng đèn bút thử điện làm chất khí này. . . . . . . . . . .
phát sáng
II-Tác dụng phát sáng:
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
a) Hãy quan sát ảnh của đèn điôt phát quang để nhận biết hai bản kim loại to, nhỏ khác nhau ở bên trong đèn và hai đầu dây bên ngoài nối với chúng.
Hình 22.4
2. Đèn Đi-ôt phát quang(đèn LED)
1. Bóng đèn bút thử điện:
II-Tác dụng phát sáng:
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
b) Thắp sáng đèn điôt phát quang bằng cách nối hai đầu dây của đèn vào hai cực của nguồn điện theo hình 22.5. Quan sát xem đèn có sáng không ?
Hình 22.5
Pin
K
Đèn không sáng
2. Đèn Đi-ôt phát quang(đèn LED)
1. Bóng đèn bút thử điện:
II-Tác dụng phát sáng:
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
C7: Đảo ngược hai đầu dây đèn, nhận xét xem khi khi đèn sáng thì dòng điện đi vào bản cực nào của đèn
Hình 22.5
Pin
K
+
_
Đèn LED chỉ sáng khi bản kim loại nhỏ bên trong đèn được nối với cực dương của pin và bản kim loại to hơn được nối với cực âm.
Kết luận: Đèn điôt phát quang chỉ cho dòng điện đi qua theo. . . . . . . . . . nhất định và khi đó đèn sáng
một chiều
2. Đèn Đi-ôt phát quang(đèn LED)
1. Bóng đèn bút thử điện:
II-Tác dụng phát sáng:
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
C8: Dòng điện không gây tác dụng nhiệt trong các dụng cụ nào dưới đây khi chúng hoạt động bình thường
II-Tác dụng phát sáng:
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
Trường hợp A,B và D
C9: Cho mạch điện có sơ đồ như hình 22.5. Nguồn điện là một chiếc pin với các cực (+) và(-) chưa biết. Hãy nêu cách làm khi sử dụng đèn LED để xác định xem A hay B là cực (+) của pin này và chiều dòng điện chạy trong mạch
- Đóng khoá K, nếu đèn không sáng đổi hai đầu dây đèn. Khi đèn sáng, bản kim loại nhỏ trong đèn LED nối với cực nào thì đó là cực dương. Cực kia là cực âm
II-Tác dụng phát sáng:
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
III- Tác dụng từ
1. Tính chất từ của nam châm
- Nam châm có tính chất từ vì có khả năng hút các vật bằng sắt hoặc thép.
- Mỗi nam châm có hai từ cực
2. Nam châm điện
Quan sát và tìm hiểu sách giáo khoa, nêu cấu tạo của nam châm điện?
Lõi sắt non
Vòng dây quấn cách điện
Nguồn điện
Công tắc
- Nam châm có khả năng làm quay kim nam châm
II-Tác dụng phát sáng:
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
2. Nam châm điện
-Cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non có dòng điện chạy qua là nam châm điện.
Thí nghiệm 1
Em hãy đưa một đầu cuộn dây lại gần các mẩu sắt, đồng, nhôm. Quan sát xem có hiện tượng gì xảy ra khi công tắc ngắt và công tắc đóng?
Hình vẽ mô tả
K
III- Tác dụng từ
1. Tính chất từ của nam châm
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
-Cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non có dòng điện chạy
qua là nam châm điện.
Thí nghiệm 2
Đưa một kim nam châm lại gần một đầu cuộn dây và đóng công tắc. Có hiện tượng gì xảy ra ?
Hình vẽ minh họa
2. Nam châm điện
III- Tác dụng từ
1. Tính chất từ của nam châm
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
-Cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non có dòng điện chạy
qua là nam châm điện.
-Nam châm điện cũng có tính chất từ vì nó có khả năng làm
quay kim nam châm và hút các vật bằng sắt hoặc thép.
3. Kết luận: Dòng điện có tác dụng từ
2. Nam châm điện
III- Tác dụng từ
1. Tính chất từ của nam châm
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
Một số ứng dụng
IV- Tác dụng hóa học
Hai thỏi than
Dung dịch muối đồng sunphat
Công tắc
Bóng đèn
Em hãy quan sát và nêu dụng cụ thí nghiệm?
1. Thí nghiệm
III- Tác dụng từ
II-Tác dụng phát sáng:
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
2. Kết luận:
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
1. Thí nghiệm
IV- Tác dụng hóa học
Hiện tượng đồng tách khỏi dung dịch muối đồng khi có dòng điện chạy qua chứng tỏ dòng điện có tác dụng hóa học
Ứng dụng trong công nghiệp mạ điện, mạ đồng, mạ vàng, mạ thiếc, để chống gỉ, làm đẹp các đồ trang sức…
V- Tác dụng sinh lí
Nếu sơ ý để cho dòng điện đi qua cơ thể người thì dòng điện sẽ làm các cơ co giật, có thể làm tim ngừng đập, ngạt thở và thần kinh bị tê liệt. Đó là tác dụng sinh lý của dòng điện
II-Tác dụng phát sáng:
I-Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
IV- Tác dụng hóa học
III- Tác dụng từ
Trong y học người ta có thể ứng dụng tác dụng sinh lý của dòng điện thích hợp để hổ trợ chữa trị một số căn bệnh như: Châm cứu, điện tâm đồ,….
- Tuy vậy tác dụng này cũng có rất nhiều ứng dụng thiết thực như:
Trong nghành sinh học được ứng dụng vào việc kích thích sự tăng trưởng của cây trồng: như quang hợp..
V- Tác dụng sinh lí
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
Nội dung
Nam châm có thể hút sắt ( thép )
VI-Vận dụng
5. Tác dụng sinh lí
2. Tác dụng phát sáng:
1. Tác dụng nhiệt
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
4. Tác dụng hóa học
3. Tác dụng từ
CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Nội dung
Nam châm có thể hút sắt ( thép )
2. Nam châm điện :
- Nam châm điện có tác dụng từ vì nó có khả năng làm quay kim nam châm và hút các vật bằng sắt hoặc thép.
Kết luận : Dòng điện đi qua dung dịch muối đồnglàm cho thỏi than nối với cực âm được phủ một lớp đồng. Đó là tác dụng hóa học của dòng điện
Dòng điện có tác dụng sinh lí khi đi qua cơ thể người ( động vật), làm tim ngừng đập, cơ co giật, ngạt thở, thần kinh tê liệt.
C7. Vật nào dưới đây có tác dụng từ ?
Một pin còn mới đặt trên bàn.
Một mảnh ni lông đã được cọ xát mạnh.
Một cuộn dây đang có dòng điện chạy qua.
Một đoạn băng dính.
C.
C8. Dòng điện không có tác dụng nào dưới đây ?
Làm tê liệt thần kinh.
Làm quay kim nam châm.
Làm nóng dây dẫn.
Hút các vụn giấy.
D.
VI-Vận dụng
Chủ đề: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Bài 22 + 23
VƯỢT QUA THỬ THÁCH
Sắp xếp các hiện tượng và các dụng cụ dùng điện sau đây tương ứng với các tác dụng của dòng điện.
A. Khi quạt điện hoạt động lâu, sờ vào
ta thấy quạt bị nóng lên.
E. Bị điện giật do sơ ý chạm tay vào dây
điện không có vỏ bọc cách điện.
B. Bóng đèn điện phát sáng.
C. Nam châm điện
D. Mạ vàng cho vỏ chiếc đồng hồ.
Nhiệt
Phát sáng
Từ
Hóa học
Sinh lí
• Học thuộc ghi nhớ
• Làm bài tập 23.2 đến 23.4 SBT
Nắm vững năm tác dụng của dòng điện? Mỗi tác dụng nêu một ứng dụng?
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ