Nhiệt liệt chào mừng ngày 20-11
Ngữ văn 10
Truyện cổ tích
Tấm Cám
Tiết 2
Giáo viên: Nguyễn Đức Tiệp
Kiểm tra bài cũ :
1. Nhân vật Tấm thuộc kiểu nhân vật nào trong cổ tích?
a. Mồ côi
b. Con út.
c. Mang lốt xấu xí.
d. Tài năng xuất chúng.
a. Mồ côi.
2. Tiếng khóc của Tấm ở phần đầu truyện nói lên điều gì
về ý thức phản kháng của nhân vật?
a. Yếu ớt, kém cỏi.
b. Yếu đuối, thụ động
c. Bền bỉ, kiên quyết.
d. Mạnh mẽ, quyết liệt.
b. Yếu đuối, thụ động.
3. Nhân vật Bụt có vai trò gì trong cuộc sống của Tấm?
a. Phù trợ khi Tấm là cô bé trong trắng, ngây thơ
b. Cứu giúp trong mọi khó khăn thử thách của Tấm.
c. Giúp Tấm tiêu diệt cái ác.
d. Cả ba đáp án trên.
a. Phù trợ khi Tấm là cô bé trong trắng, ngây thơ.
I. Tiểu dẫn :
II. Đọc hiểu văn bản :
Cuộc đời bất hạnh – con đường dẫn đến
hạnh phúc :
2. Cuộc đấu tranh giành lại hạnh phúc :
Khi trở thành hoàng hậu,
tính cách Tấm có thay đổi không?
 Giỗ cha – trèo cau
Hiếu thuận, chịu
thương chịu khó.
Trước sự hiếu thuận của Tấm,
mẹ con Cám có thái độ như thế nào?
><
Chặt cau
“Dì đuổi kiến cho con”
Hành động sát nhân
ẩn dưới những lời
ngọt ngào, đường mật.
Yếu tố kì ảo tham gia vào cốt truyện như thế nào?
Tấm đã hóa thân
về với cuộc đời để đấu tranh giành hạnh phúc.
Yếu tố kì ảo: quá trình hoá thân.
Phân tích từng hình thức hóa thân của Tấm ?
 Chim vàng anh :
Thể xác mất, tinh thần lại vùng lên:
chim vàng anh :
Phơi áo chồng tao,
phơi lao phơi sào,
chớ phơi bờ rào,
rách áo chồng tao.
><
Giết chim, vứt lông ra ngoài vườn.
Giết chết linh hồn Tấm:
Người có khả năng cạnh tranh với địa vị, hạnh phúc của mình.
Nhận xét về câu nói của chim vàng anh
đối với Cám?
Chỉ bảo, răn dạy
cách thức làm việc.
nhắc nhở đến tội ác của Cám.
Quấn quít bên nhà vua:
Khao khát được đoàn tụ, sum vầy.
Trước lời nói
và hành động
của chim vàng anh,
Cám đã làm gì?

Bảo Cám:
 Hai cây xoan đào :
che chở, cảm thông,
chia sẻ của Tấm.
><
 tỏa bóng mát cho
nhà vua nghỉ.
 chặt cây
ghen tức, đố kị, độc ác
tách cô ra khỏi người yêu thương nhất.
Nhận xét hình ảnh
cành lá của hai cây xoan đào
luôn sà xuống, tỏa bóng mát
cho nhà vua nghỉ ?
 Khung cửi :
 rủa Cám:
“Cót ca cót két
Lấy tranh chồng chị
Chị khoét mắt ra”
Phân tích ý nghĩa câu nói này?
Vạch trần tội ác của Cám.
Khi đã thấy ý chí tranh đấu quyết liệt của Tấm, Cám đã thể hiện thái độ như thế nào?
 sợ hãi
đốt khung cửi, đổ tro ra xa
hoàng cung.
mong muốn tiêu diệt
Tấm đến cùng.
muốn thoát khỏi cuộc đấu tranh quyết liệt giành lại tình yêu, hạnh phúc của Tấm.
><
 Cám
Ý chí đấu tranh quyết liệt, mạnh mẽ.
Ý kiến nào không chính xác với quá trình
hoá thân của Tấm?
a. Sức sống mãnh liệt.
b. Cuộc đấu tranh bền bỉ, không khoan nhượng.
c. Tính chất gian nan, quyết liệt của xung đột.
d. Thể hiện cụ thể hình ảnh cái ác
d. Thể hiện cụ thể hình ảnh cái ác.
 Quả thị:
chi tiết quen thuộc (người giấu mình
trong vật).
những thứ tốt đẹp thường được giấu
dưới vẻ ngoài bình thường.
Qua chi tiết Tấm bước ra từ quả thị, quét dọn, nấu nướng giúp bà cụ,
ta thấy cô là người như thế nào?
a. Lam lũ, vất vả, nghèo hèn
b. Hiền hậu, chăm chỉ, giàu tình thương
c. Khôn ngoan, sắc sảo, điềm tĩnh
b. Hiền hậu, chăm chỉ, giàu tình thương.
Xinh đẹp.
Quét dọn, nấu nướng giúp bà cụ.
Nhận xét về hình thức biến hóa này?
Tác giả dân gian đã miêu tả cảnh gặp gỡ - đoàn tụ
giữa nhà vua và Tấm như thế nào?
Vua dạo chơi – miếng trầu têm cánh
phượng – nhận ra vợ mình.
Ở phần đầu truyện,
tác giả dân gian đã dùng vật nào
để kết nối nhân duyên
giữa nhà vua và Tấm?
Tín hiệu giao duyên
phổ biến,
mang tính quốc tế.
Vật nối duyên,
nét độc đáo, đặc sắc
trong đời sống
văn hóa của
người Việt.
Quả thị - Cô Tấm xinh đẹp trở về cung – vua yêu thương như xưa.

Qua kết thúc tốt đẹp,
nhân dân ta đã thể hiện ước mơ gì?
mơ ước ở hiền gặp lành,
những con người nghèo khổ,
bất hạnh sẽ được sống
sung sướng, hạnh phúc.
Trước sự trở về của Tấm,
Cám có thái độ
như thế nào?
Sợ hãi
Muốn đẹp như Tấm
Cái chết thảm hại.
><
Em có suy nghĩ như thế nào về hành động
trả thù của Tấm?

Sợ hãi
Cái chết thảm hại.
Quan điểm công lí của
nhân dân: ác giả ác báo,
kẻ có tội tày trời sẽ phải
chịu sự trừng phạt
nghiêm khắc nhất.
Quả thị - Cô Tấm xinh đẹp trở về cung – vua yêu thương như xưa.
mơ ước ở hiền gặp lành,
những con người nghèo khổ,
bất hạnh sẽ được sống
sung sướng, hạnh phúc.
Muốn đẹp như Tấm
><
Trong tác phẩm, tính cách nhân vật Tấm
đã có sự chuyển biến như thế nào?
Yếu đuối, thụ động
Chủ động, kiên quyết đấu tranh giành hạnh phúc.
muốn có hạnh phúc bền chặt, ta phải biết tự
đấu tranh để giữ lấy.
Quá trình biến hóa của Tấm
chịu ảnh hưởng của tư tưởng nào?
 Ảnh hưởng của thuyết luân hồi của đạo Phật.
Sáng tạo của nhân dân: hạnh phúc mang
tính thực tế.
2. Bản chất của mâu thuẫn, xung đột :
Mâu thuẫn và xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám là mâu thuẫn của các lực lượng đối lập nào? Trong gia đình hay ngoài xã hội?
 Mâu thuẫn trong gia đình:
Dì ghẻ, con chồng
liên quan đến vấn đề thừa kế tài sản và quyền lợi
vật chất của các thành viên trong gia đình.
 Xung đột ngoài xã hội:
Cái thiện
><
Cái ác
Mơ ước của nhân dân về một xã hội, công bằng,
tốt đẹp.
Quyết liệt, mạnh mẽ.
III. Tổng kết :
Nêu những nét chính về nội dung
và nghệ thuật của tác phẩm ?
1. Nội dung :
Từ mâu thuẫn gia đình
Xung đột gay gắt
trong xã hội phong kiến.
Cái thiện chiến thắng cái ác.
2. Nghệ thuật :
Yếu tố kì ảo.
Cốt truyện thống nhất, hoàn chỉnh.
Sự chuyển biến về tính cách nhân vật Tấm.
IV. Thảo luận
1. Nhân vật vua có ý nghĩa gì trong sự thể hiện nội dung truyện Tấm Cám:
Là lực lượng phù trợ cho những con người
lương thiện.
b. Là người đứng ngoài mọi biến cố của nhân vật chính
c. Là phần thưởng cho những con người hiền lành,
lương thiện
d. Là người có vai trò quyết định để Tấm trở lại
thành người.
c. Là phần thưởng cho những con người hiền lành,
lương thiện.
2. Tác phẩm được kể bằng văn xuôi nhưng có xen lẫn những câu văn vần. Nhận xét nào đúng nhất cho những câu văn vần trong truyện?
Là đặc điểm riêng trong truyện cổ tích Tấm Cám.
b. Giúp cho mạch truyện bớt căng thẳng.
c. Tạo sự kết nối giữa các chi tiết, dễ nhớ, dễ thuộc
d. Làm tăng thêm vai trò của những yếu tố kì ảo.
c. Tạo sự kết nối giữa các chi tiết, dễ nhớ, dễ thuộc.
Hãy chọn và phân tích những chi tiết tiêu biểu trong truyện cổ tích Tấm Cám để chứng tỏ rằng: “Truyện cổ tích là những giấc mơ đẹp của nhân dân lao động”.
Xin chân thành cảm ơn
các thầy cô giáo
và các em học sinh