Tiết 20 - 21
(Truyện cổ tích)
I. Tiểu dẫn
- Có sự tham gia của các yếu tố thần kì.
- Nhân vật chính: trải qua hoạn nạn, cuối cùng được hưởng hạnh phúc, thoả nguyện mơ ước.
- Mâu thuẫn, xung đột: đấu tranh giữa thiện - ác, tốt - xấu => mơ ước về sự công bằng của nhân dân lao động.
II. Đọc - hiểu tác phẩm
1. Đọc - kể
* Bố cục
- Phần 1: Ngày xưa ... việc nặng - giới thiệu nhân vật, hoàn cảnh.
- Phần 2: Một hôm ... về cung - diễn biến câu chuyện.
- Phần 3: Tấm trở lại thành người.
+ Tấm ở với dì ghẻ và Cám đến khi thành hoàng hậu.
+ Tấm bị giết và hoá thân.
a) Mâu thuẫn - xung đột chủ yếu
- Tấm >< Cám (hai chị em cùng cha khác mẹ)
- Tấm >< dì ghẻ (dì ghẻ và con chồng)
Mâu thuẫn gia đình : Tấm - mẹ con Cám
Mâu thuẫn xã hội : thiện - ác
b) Diễn biến mâu thuẫn - xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám
Bắt tép
chăn trâu
xem hội
thành hoàng hậu
Bốn lần bị giết <=> bốn lần hoá thân
Trả thù
?
?
?
Bảng đối sánh
Tấm:
bất hạnh, bị hắt hủi, thụ động, chăm chỉ, dễ khóc, ngoan hiền, cũng khát khao được vui chơi, khát khao hạnh phúc.
Cám , dì ghẻ:
độc ác, nhẫn tâm hành hạ Tấm, cướp công, chiếm đoạt quyền lợi vật chất và tinh thần, lừa dối, nhỏ nhặt. (Những câu văn vần)
Bụt:
thần kì, hiện ra kịp thời trợ giúp tìm cách giải quyết khó khăn.
Chiếc giày:
gặp vua => hoàng hậu, mở đầu cho hàng loạt tội ác của mẹ con Cám.
=> Mâu thuẫn gia đình.
Bảng đối sánh
Tấm - mẹ con Cám
thiện - ác
=>
Tấm:
Sau mỗi lần bị giết, bị chết, bị chặt, bị đốt đều không chết mà tìm cách hoá thân để mắng rủa, tố cáo tội ác của Cám.
Bốn lấn hoá thân của Tấm:
Mơ ước của nhân dân (Tấm phải sống để hưởng hạnh phúc, để trừng trị kẻ thù độc ác, mẹ con Cám nhất định phải đền tội)
=> Mâu thuẫn xã hội.
c) Chi tiết Tấm trả thù
Có ý kiến cho rằng:
Đồng tình với cách trả thù của Tấm. Cho đó là hợp lí, đích đáng.
Không đồng tình với hành động của Tấm. Cho rằng như thế là trái với bản chất hiền hậu của Tấm, làm giảm vẻ đẹp thuần khiết của nhân vật.
?
?
?
???
* Ghi nhớ (sgk, tr.72)
Lời của Tấm
(ánh Tuyết)
Dịu dàng là thế Tấm ơi
Mà sao em phải thiệt thòi, vì sao?
Phận nghèo hôm sớm dãi dầu
Hóa bao nhiêu kiếp, ngọt ngào, đa đoan.
Người ngoan ở với người gian
Dẫu hiền như bụt cũng tan nát lòng
Tin em, em cướp mất chồng
Đành làm quả thị thơm cùng nước non.

Tưởng rằng yên phận làm con
Miếng trầu cánh phượng vẫn còn thơm môi
Dịu dàng cũng bấy nhiêu thôi!
Nào ai có mấy cuộc đời cho nhau.
Một lần chết mấy lần đau
Cũng là xá tội cho nhau một lần
Gai hồng giữ lấy hoa hồng
Lại ngồi giặt áo cho chồng như xưa.

III. Luyện tập
? Xung đột trong truyện Tấm Cám được giải quyết theo quan điểm nào của nhân dân ta ?
A. Lá lành đùm lá rách
B. ở hiền gặp lành
C. Ơn đền, oán trả
D. ác giả, ác bào
thời gian 30s
thời gian 30s
? Ngày nay, chúng ta thường dùng cụm từ "cô Tấm" để nói về những người phụ nữ như thế nào ?
C. Hiền lành, chất phác
B. Nhẫn nhục, cam chịu
A. Nết na, xinh đẹp
D. Giàu sang, xinh đẹp
thời gian 30s
thời gian 30s
? Tại sao nhân vật bụt lại không xuất hiện kể từ khi Tấm vào cung ?
A. vì Bụt không thể xuất hiện nhiều hơn hai lần
B. vì Tấm đã có sự bảo vệ của nhà vua
C. vì Bụt bất lực trước sự độc ác, lắm kế nhiều mưu của mẹ con Cám

D. vì Tấm phải tự đấu tranh để sinh tồn
thời gian 30s
thời gian 30s
Về nhà
Soạn Tam đại con gà và Nhưng nó phải bằng hai mày