BÀI 20.
TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
II - ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN
TỔ 4
1. Khái niệm sinh vật biến đổi gen
Khái niệm: Là sinh vật mà hệ gen của nó đã được con người làm biến đổi cho phù hợp với lợi ích của mình.
- Các cách làm biến đổi hệ gen của sinh vật:
Hệ gen của loài là AABBDD biến đổi thành:
3 Cách
TH1: AABBDDFF
TH2: aaBBDD
TH3: AABBDD
(Bất hoạt gen A)
 Đưa thêm một gen lạ vào hệ gen
 Làm biến đổi một gen đã có sẵn trong hệ gen
 Loại bỏ hoặc làm bất hoạt một gen nào đó trong hệ gen
2. Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen
Tạo động vật chuyển gen
Tạo giống cây trồng biến đổi gen
Tạo dòng vi sinh vật biến đổi gen
a. Tạo động vật chuyển gen
Mục đích:
- Tạo nên giống mới tạo thịt, trứng, sữa,... cho năng suất và chất lượng cao hơn.
- Tạo sinh vật biến đổi gen dùng trong ngành công nghiệp dược phẩm .

Cách tiến hành:

Lấy trứng ra khỏi con cái, thụ tinh trong ống nghiệm
Tiêm gen cần chuyển vào hợp tử  phôi
Cấy phôi chuyển gen vào
tử cung con vật khác
4. Mang thai và sinh ra một con vật chuyển gen bình thường.
a. Tạo động vật chuyển gen
Thành tựu
a. Tạo động vật chuyển gen
Dê chuyển gen cho sữa có prôtêin của tơ nhện
Ý tưởng
Ý tưởng
Ý tưởng
b. Tạo giống cây trồng biến đổi gen
Mục đích:
- Tạo giống cây trồng kháng sâu hại.
- Tạo giống cây chuyển gen có đặc tính quý.
- Tạo giống cây biến đổi gen có sản phẩm được bảo quản tốt hơn.
b. Tạo giống cây trồng biến đổi gen
Cách tiến hành:
Tách các mô thực vật cần chuyển
Cho vi khuẩn có chứa ADN tái tổ hợp vào mô thực vật
Phân lập và chọn lọc các mô chứa ADN tái tổ hợp
Nuôi cấy mô để phát triển thành cây chuyển gen

Thành tựu
b. Tạo giống cây trồng biến đổi gen
Cây đu đủ được chuyển gen kháng bệnh virut
Cây đối chứng
Cà chua chuyển gen kháng sinh vật ký sinh (bên phải)
và cà chua đối chứng (bên trái)
Chuyển gen kháng virut thối vào củ khoai tây
Cà chua chuyển gen chậm chín và kháng vi rút
Chuyển gen kéo dài thời gian chín và kháng virut vào cây cà chua
Cây đậu tương chuyển gen kháng sâu và thay đổi thành phần axit béo
Quá trình tạo vi khuẩn tổng hợp insulin người
B1: Tách ADN của vi khuẩn và gen tổng hợp insulin người
B2: Cắt 2 ADN bằng enzim cắt giới hạn
B3: Nối gen tổng hợp insulin người vào ADN của vi khuẩn bằng enzim nối tạo ADN tái tổ hợp
B4: Đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào vi khuẩn và nuôi cấy vi khuẩn cho chung sinh trưởng
B5: Phân lập dòng vi khuẩn chứa ADN tái tổ hợp
c. Tạo dòng vi sinh vật biến đổi gen
- Vi khuẩn Ecoli tạo ra dòng vi khuẩn mang gen của loài khác như gen insulin của người.
- Vi khuẩn nhanh chóng sản sinh ra một lượng insulin làm thuốc chữa bệnh tiểu đường...
c. Tạo dòng vi sinh vật biến đổi gen
Biến đổi gen của một loài vi sinh vật thuộc họ vi khuẩn tiêu thụ CO2 để sản xuất nhiên liệu (xăng sinh học)


Tạo ra dòng vi khuẩn có khả năng phân hủy rác thải, dầu loang.
Tạo ra dòng vi khuẩn E. Coli sản xuất hoóc môn