Thứ năm ngày 8 tháng 12 năm 2022
Tập làm văn
Thế nào là miêu tả ?

KHỞI ĐỘNG

?

Toàn thân vàng tựa kén tằm
Hay đứng xó xỉnh hay nằm lê la
Thế mà ngoan nhất trong nhà
Có em dọn dẹp thật là tinh tươm Là cái gì?

KHÁM PHÁ
I. Nhận xét.
1. Đoạn văn sau miêu tả những sự vật nào?
Trước mặt tôi, một cây sòi cao lớn toàn thân phủ đầy lá
đỏ. Bên cạnh đó, như để tôn thêm màu đỏ chói lọi kia lại
là màu vàng rực rỡ của mấy cây cơm nguội. Một làn gió rì
rào chạy qua, những chiếc lá rập rình lay động như những
đốm lửa vàng lửa đỏ bập bùng cháy. Tôi rẽ lá, nhẹ nhàng
men theo một lạch nước để đến cạnh cây sòi. Nước róc
rách chảy, lúc trườn lên mấy tảng đá trắng, lúc luồn dưới
mấy gốc cây ẩm mục.
Trần Hoài Dương

Cây sòi

Cây nhỏ cùng họ với thầu dầu, lá nhỏ hình củ đậu, dùng để
nhuộm, hạt có thể ép lấy dầu dùng trong công nghiệp.

Cây cơm nguội

Là một loại cây thuộc họ Gai dầu, được trồng nhiều trên những
tuyến đường ở Hà Nội và lưu giữ nhiều kỉ niệm đẹp của người
dân nơi đây.

Lạch nước
Đường nước chảy hẹp, nông, ít dốc, thông ra sông, hồ.

a.Đoạn văn sau miêu tả những sự vật nào?
Trước mặt tôi, một cây sòi cao lớn toàn thân phủ
đầy lá đỏ. Bên cạnh đó, như để tôn thêm màu đỏ chói
lọi kia lại là màu vàng rực rỡ của mấy cây cơm nguội.
Một làn gió rì rào chạy qua, những chiếc lá rập rình
lay động như những đốm lửa vàng lửa đỏ bập bùng
cháy. Tôi rẽ lá, nhẹ nhàng men theo một lạch nước để
đến cạnh cây sòi. Nước róc rách chảy, lúc trườn lên
mấy tảng đá trắng, lúc luồn dưới mấy gốc cây ẩm
mục.
Trần Hoài Dương

Hình dáng
Màu sắc
Chuyển động

cao lớn
lá đỏ chói lọi
lá rập rình lay động
như những đốm lửa
đỏ

cao lớn

Hình dáng

lá đỏ chói lọi

Màu sắc

lá rập rình lay động
như những đốm lửa
đỏ

Chuyển động

lá vàng rực rỡ

Màu sắc
Chuyển
động

Chuyển động
Tiếng động

lá rập rình lay
động như những
đốm lửa vàng

trườn lên mấy tảng đá,
luồn dưới mấy gốc cây
ẩm mục
róc rách (chảy)

b. Viết vào vở những điều em hình dung được về các
sự vật trên theo lời miêu tả.
Thứ Tên sự Hình Màu
tự
vật
dáng
sắc
M: 1 Cây sòi Cao
Lá đỏ
lớn
chói
lọi
Cây cơm
2
nguội

3

Lạch
nước

Chuyển động

Tiếng
động

Lá rập rình lay
động như những
đốm lửa đỏ

lá vàng lá rập rình lay động
rực rỡ như những đốm lửa
vàng

trườn lên mấy tảng róc
đá trắng, luồn
rách
dưới mấy gốc cây (chảy)
ẩm mục.

c. Qua những nét miêu tả trên, em thấy tác giả đã quan sát
sự vật bằng những giác quan nào?
- Để tả được hình dáng của cây sòi, màu sắc của lá cây
sòi, cây cơm nguội, để tả được chuyển động của lá cây
tác giả phải quan sát bằng giác quan nào?
- Tác giả phải quan sát bằng mắt
- Còn sự chuyển động của dòng nước, tác giả phải
quan sát bằng giác quan nào?
- Tác giả phải quan sát bằng mắt và bằng tai.

* Muốn miêu tả sự vật một cách tinh tế,
người viết phải làm gì?
- Muốn như vậy người viết phải quan sát
kĩ đối tượng bằng nhiều giác quan.

c. Qua những nét miêu tả vừa tìm được, em thấy tác giả đã quan sát sự
vật bằng những giác quan nào?

Tên sự vật
Cây sòi
Cây cơm
nguội
Lạch
nước

Lời miêu tả
Cao lớn toàn thân phủ đầy lá đỏ
Lá màu vàng rực rỡ, rập rình lay động
như những đốm lửa vàng lửa đỏ bập bùng
cháy
Nằm bên cạnh cây sòi, trườn trên mấy
tảng đá màu trắng, nước chảy róc rách

Giác quan
Thị giác
( bằng mắt)
Thị giác
( bằng
mắt )
Thị giác,
thính giác

GHI NHỚ

Miêu tả là vẽ lại bằng lời những
đặc điểm nổi bật của cảnh, của người,
của vật để giúp người nghe, người
đọc hình dung được các đối tượng ấy.

1. Tìm những câu văn miêu tả trong
truyện
Chú Đất Nung.
- Đó là một chàng kị sĩ rất bảnh, cưỡi
ngựa tía, dây cương vàng và một nàng
công chúa mặt trắng, ngồi trong mái
lầu son.

2. Em thích những hình ảnh nào trong đoạn trích dưới đây?
Hãy viết 1, 2 câu miêu tả một trong những hình ảnh đó.
Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách cười
Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa
Ù ù như xay lúa

Lộp bộp
Lộp bộp
Rơi
Rơi …
Đất trời
Mù trắng nước
Mưa chéo mặt sân
Sủi bọt
Cóc nhảy chồm chồm
Chó sủa
Cây lá hả hê
Bố em đi cày về
Đội sấm
Đội chớp
Đội cả trời mưa…
(Trần Đăng Khoa)

Trước
khi
mưa

Mưa

Chớp
Sấm
Cây dừa
Ngọn mồng tơi

Tiếng mưa
Trong cơn
mưa

Hạt mưa
Con vật, cây cối
Bố

Chớp- Rạch ngang trời- Khô khốc

Cây dừa - Sải tay - Bơi

Ngọn mùng tơi -Nhảy múa.

Đất trời- Mù trắng nước

Bố em đi cày về
Đội sấm
Đội chớp
Đội cả trời
mưa……..

Một tia chớp lóe sáng rạch ngang bầu
trời. Rồi “đùng đùng, đoàng đoàng”. Mọi
người giật nảy mình, tưởng như sấm đang
ghé xuống sân, cất tiếng cười khanh khách.

Ngọn mùng tơi xanh rờn. Chúng rung
rinh trong màn nước trắng xoá như đang
nhảy múa cùng mưa.

Tiếng mưa rơi ù ù nghe như tiếng xay
lúa. Mưa rơi trên những tàu lá, mái nhà
nghe lộp bộp. Cả đất trời là một màu trắng
xoá.

- Quan sát đồ vật mà em thích,
đặt câu miêu tả.
- Về nhà quan sát kĩ đặc điểm
của đồ vật, con vật, cây cối,…