TRƯỜNG TIỂU HỌC YÊN TRẠCH
Tập làm văn – Lớp 5
Luyện tập tả cảnh
( Trang 70)
Kiểm tra bài cũ
Bài mới
Luyện tập tả cảnh (tr 70)
Bài 1. Đọc bài văn trả lời câu hỏi
Vịnh Hạ Long
Bài 1. Đọc bài văn trả lời câu hỏi
Vịnh Hạ Long là một thắng cảnh có một không hai của đất nước Việt Nam.
Cái đẹp của Hạ Long trước hết là sự kỳ vĩ của thiên nhiên. Trên một diện tích hẹp mọc lên hàng nghìn đảo nhấp nhô khuất khúc như rồng chầu phượng múa. Đảo có chỗ sừng sững chạy dài như bức tường thành vững chãi, ngăn khơi với lộng, nối mặt biển với chân trời. Có chỗ đảo dàn ra thưa thớt, hòn này với hòn kia biệt lập, xa trông như quân cờ bày chon von trên mặt biển. Tùy theo sự phân bố của đảo, mặt vịnh Hạ Long lúc tỏa mênh mông, lúc thu hẹp lại thành ao, thành vũng, lúc bị kẹp giữa hai triền đảo như một dòng suối, lúc uốn quanh chân đảo như dải lụa xanh.
Thiên nhiên Hạ Long chẳng những kì vĩ mà còn duyên dáng. Nét duyên dáng của Hạ Long chính là cái tươi mát của sông nước, cái rạng rỡ của đất trời. Sóng nước Hạ Long quanh năm trong xanh. Đất trời Hạ Long bốn mùa sáng nắng. Bốn mùa Hạ Long mang trên mình một màu xanh đằm thắm: xanh biếc của biển, xanh lam của núi, xanh lục của trời. Màu xanh ấy như trường cửu, lúc nào cũng bát ngát, cũng trẻ trung, cũng phơi phới.
Tuy bốn mùa là vậy, nhưng mỗi mùa Hạ Long lại có những nét riêng biệt, hấp dẫn lòng người. Mùa xuân của Hạ Long là mùa sương và cá mực. Mùa hè của Hạ Long là mùa của gió nồm nam và cá ngừ, cá vược. Mùa thu của Hạ Long là mùa trăng biển và tôm he…Song quyến rũ hơn cả vẫn là mùa hè của Hạ Long. Những ngày hè đi bên bờ Hạ Long ta có cảm giác như đi trước cửa gió. Ngọn gió lúc êm ả như ru, lúc phần phật như quạt, mang cái trong lành, cái tươi mát của đại dương vào đất liền,
làm sảng khoái tâm hồn của ta. Trong tiếng gió thổi, ta nghe tiếng thông reo, tiếng sóng vỗ, tiếng ve ran và cả tiếng máy, tiếng xe, tiếng cần trục từ trên các tầng than, bến cảng vọng lại. Những âm thanh của sự sống trăm ngả tụ về, theo gió ngân lên vang vọng.
Núi non, sóng nước tươi đẹp của Hạ Long là một bộ phận của non sông Việt Nam gấm vóc mà nhân dân ta đời nọ tiếp đời kia mãi mãi giữ gìn.
Theo Thi Sách

Bài 1: Đọc bài văn và trả lời các câu hỏi.
Xác định phần mở bài, thân bài, kết bài của bài văn trên.
b) Phần thân bài gồm có mấy đoạn? Mỗi đoạn miêu tả những gì?
c) Những câu văn in đậm có vai trò gì trong mỗi đoạn và trong cả bài?
Xác định phần mở bài, thân bài, kết bài của bài văn trên.
- Mở bài: Từ Vịnh Hạ Long … đến đất nước Việt Nam
- Thân bài: Từ Cái đẹp của Hạ Long … đến theo gió ngân lên vang vọng
- Kết bài: phần còn lại
Nội dung của phần mở bài là gì?
Nội dung của phần kết bài là gì?

Phần mở bài giới thiệu thắng cảnh của vịnh Hạ Long.
Phần kết bài khẳng định giá trị của vịnh Hạ Long và ý thức giữ gìn, bảo tồn.

Bài 1. Đọc bài văn trả lời câu hỏi
b) Phần thân bài gồm có mấy đoạn? Mỗi đoạn miêu tả những gì?
Thân bài gồm 3 đoạn:
+ Đoạn 1: Tả sự kì vĩ của thiên nhiên Hạ Long
+ Đoạn 2: Tả vẻ duyên dáng của thiên nhiên Hạ Long
+ Đoạn 3: Tả những nét riêng biệt, hấp dẫn của vịnh Hạ Long qua mỗi mùa
c) Những câu văn in đậm có vai trò gì trong mỗi đoạn và trong cả bài?
+ Trong mỗi đoạn: câu mở đầu đoạn văn và nêu ý chính của cả đoạn văn.
+ Trong cả bài: chuyển đoạn, nối kết các đoạn với nhau.
Bài 1. Đọc bài văn trả lời câu hỏi
Tuy bốn mùa là vậy, nhưng mỗi mùa Hạ Long lại có những nét riêng biệt, hấp dẫn lòng người. Mùa xuân của Hạ Long là mùa sương và cá mực. Mùa hè của Hạ Long là mùa của gió nồm nam và cá ngừ, cá vược. Mùa thu của Hạ Long là mùa trăng biển và tôm he…Song quyến rũ hơn cả vẫn là mùa hè của Hạ Long. …
Cái đẹp của Hạ Long trước hết là sự kỳ vĩ của thiên nhiên. Trên một diện tích hẹp mọc lên hàng nghìn đảo nhấp nhô khuất khúc như rồng chầu phượng múa…
Thiên nhiên Hạ Long chẳng những kì vĩ mà còn duyên dáng. Nét duyên dáng của Hạ Long chính là cái tươi mát của sông nước, cái rạng rỡ của đất trời. Sóng nước Hạ Long quanh năm …Bốn mùa Hạ Long…
Kết luận
Trong một bài văn tả cảnh gồm có ba phần, mở bài, thân bài, kết bài. Phần thân bài có thể từ hai đoạn văn trở lên, mỗi đoạn điều có câu mở đoạn nêu ý chính của cả đoạn và có tác dụng chuyển đoạn cũng như liên kết các đoạn văn trong bài với nhau.
Bài 1. Đọc bài văn trả lời câu hỏi
Bài 2. Dưới đây là phần thân bài của một bài văn tả cảnh Tây Nguyên. Em hãy lựa chọn câu mở đoạn thích hợp nhất từ những câu cho sẵn dưới mỗi đoạn.
Đoạn 1
[ …] Phần phía nam của dải Trường Sơn ở đây với nhiều ngọn núi cao từ 2000 đến 2600 mét, quanh năm mây trắng phủ đầu. Bên những chóp núi cao là những thảm rừng dày. Có những khu rừng nguyên sinh từ bao đời nay chưa in dấu chân người.
Bài 2.
Đoạn 2
[ … ] Những đồi tranh vàng óng lao xao trong gió nhẹ. Những đồi đất đỏ như vung úp nối nhau chạy tít tắp tận chân trời. Đó đây, những cụm rừng xanh thẫm như ốc đảo nổi lên giữa thảo nguyên. Những đồn điền cà phê, chè, .. Tươi tốt mênh mông. Những rẫy lúa, nương ngô bên những mái nhà sàn thấp thoáng trải dài ven bờ suối hoặc quây quần trên những ngọn đồi.
Đoạn 1

Tây Nguyên có núi cao chất ngất, có rừng cây đại ngàn.Phần phía nam của dải Trường Sơn ở đây với nhiều ngọn núi cao từ 2000 đến 2600 mét, quanh năm mây trắng phủ đầu. Bên những chóp núi cao là những thảm rừng dày. Có những khu rừng nguyên sinh từ bao đời nay chưa in dấu chân người.

Tây Nguyên có núi cao chất ngất, có rừng cây đại ngàn.
Nhưng Tây Nguyên đâu chỉ có núi cao và rừng rậm. Tây Nguyên còn có những thảo nguyên rực rỡ trong nắng dịu mùa xuân, như những tấm thảm lụa muôn màu, muôn sắc. Những đồi tranh vàng óng lao xao trong gió nhẹ. Những đồi đất đỏ như vung úp nối nhau chạy tít tắp tận chân trời. Đó đây, những cụm rừng xanh thẫm như ốc đảo nổi lên giữa thảo nguyên. Những đồn điền cà phê, chè, .. Tươi tốt mênh mông. Những rẫy lúa, nương ngô bên những mái nhà sàn thấp thoáng trải dài ven bờ suối hoặc quây quần trên những ngọn đồi.

Đoạn 2
Nhưng Tây Nguyên đâu chỉ có núi cao và rừng rậm. Tây Nguyên còn có những thảo nguyên rực rỡ trong nắng dịu mùa xuân, như những tấm thảm lụa muôn màu, muôn sắc.

Bài 3
Hãy viết câu mở đoạn cho một trong hai đoạn văn ở bài tập 2 theo ý của riêng em.
Nếu chọn đoạn 1, em phải viết được câu mở đoạn bao quát được ý nào?


Nếu chọn đoạn 1,em phải viết được câu mở đoạn giới thiệu cảnh núi cao, rừng rậm, rừng nguyên sinh của Tây Nguyên.

Bài 3
Nếu chọn đoạn 2, em phải viết câu mở đoạn với những yêu cầu nào?
Bài 3
VD: đoạn 1
+ Muốn được tham quan cảnh núi cao rừng rậm, ta hãy cũng đến với Tây Nguyên.
+ Nói đến Tây Nguyên là người ta nghĩ ngay đến những cánh rừng và những triền núi cao hùng vĩ.
+ Tây Nguyên là mảnh đất trù phú, nơi đây không chỉ có núi cao mà còn có cả rừng cây đại ngàn.

VD: đoạn 2
+ Tây Nguyên không chỉ có núi cao, rừng rậm mà còn có cả những thảo nguyên xinh đẹp, rực rỡ bốn mùa.
+Không chỉ rừng rậm và núi cao kì vĩ, Tây Nguyên còn có những thảo nguyên trù phú.
Củng cố - Dặn dò
Em hãy nhắc lại vai trò của câu mở đoạn?
Chúc các thầy cô luôn mạnh khỏe, công tác tốt.
Chúc các em luôn chăm ngoan học giỏi!