Bài 7:
TẾ BÀO NHÂN SƠ

Tế bào là đơn vị cấu tạo nên mọi cơ thể sinh vật. Thế giới sống được cấu tạo từ 2 tế bào: tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực. Tế bào gồm 3 thành phần chính là màng sinh chất, tế bào chất và vùng nhân hoặc nhân.
1. Đặc điểm chung của tế bào nhân sơ
Tế bào nhân sơ chưa có nhân hoàn chỉnh, tế bào chất không có hệ thống nội màng và không có các bào quan có màng bao bọc. �� lín cđa t� b�o t� 1 - 5 �m v� trung b�nh ch� nh� b�ng 1/10 t� b�o nh�n th�c.
Tỉ lệ diện tích bề mặt của tế bào nhỏ trên thể tích của tế bào lớn và được kí hiệu là S/V.
Tỉ lệ S/V lớn giúp tế bào trao đổi chất với môi trường, sinh trưởng và sinh sản nhanh hơn so với các tế bào khác.

2. Cấu tạo tế bào nhân sơ
Teá baøo nhaân sô goàm 3 thaønh phaàn chính: maøng sinh chaát, teá baøo chaát vaø vuøng nhaân, ngoaøi ra coøn coù thaønh teá baøo, voû nhaày, roi vaø loâng.
Thaønh teá baøo, maøng sinh chaát, loâng vaø roi
Phần lớn các tế bào nhân sơ đều có thành tế bào. Thành phần hoá học quan trọng cấu tạo nên thành tế bào của các loài vi khuẩn là peptiđôglican.
??? Thành tế bào vi khuẩn có chức năng gì?
Thành tế bào vi khuẩn có chức năng quy định hình dạng tế bào.
Lớp vỏ nhầy bên ngoài thành tế bào giúp các vi khuẩn gây bệnh ở người sẽ ít bị các tế bào bạch cầu tiêu diệt.
Màng sinh chất có cấu tạo từ phôtpholipit 2 lớp và prôtêin.
??? Nêu chức năng của roi và lông ở tế bào vi khuẩn?
Roi có chức năng giúp vi khuẩn di chuyển, ở một số loài vi khuẩn gây bệnh ở người, lông giúp bám vào bề mặt tế bào người.
Tế bào chất là vùng nằm giữa màng sinh chất và vùng nhân hoặc nhân. Tế bào chất ở mọi loại tế bào nhân sơ gồm 2 thành phần chính là bào tương và ribôxôm cùng một số cấu trúc khác.
Tế bào chất của vi khuẩn không có: hệ thống nội màng, các bào quan có màng bao bọc và khung tế bào. Ribôxôm có trong tế bào chất của vi khuẩn là bào quan được cấu tạo từ prôtêin và rARN, chúng không có màng bao bọc. Ribôxôm là nơi tổng hợp nên các loại prôtêin của tế bào.

TÕ bµo chÊt
Vïng nh©n
Vùng nhân của tế bào sinh vật nhân sơ không được bao bọc bởi các lớp màng và chỉ chứa một phân tử ADN dạng vòng. Vì thế , tế bào này được gọi là tế bào nhân sơ ( chưa có nhân hoàn chỉnh với lớp màng bao bọc)
Củng cố kiến thức
Tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo nên mọi cơ thể sống và mọi tế bào đều được cấu tạo từ 3 thành phần chính là màng sinh chất, tế bào chất và vung nhân hoặc nhân.
Tế bào nhân sơ có kích thước nhỏ, chưa có nhân hoàn chỉnh, trong tế bào chất chỉ có ribôxôm, không có các bào quan có màng bao bọc.
Thành tế bào vi khuẩn được cấu tạo chủ yếu từ peptiđôghican. Thành tế bào quy định hình dạng của tế bào.
Vùng nhân của tế bào nhân sơ thường chỉ chứa một phân tử ADN vòng duy nhất.
Câu hỏi và bài tập
1/ Thành tế bào vi khuẩn có chức năng gì?
2/ Tế bào chất là gì?
3/ Nêu chức năng của roi và lông ở tế bào vi khuẩn.
4/ Nêu vai trò của vùng nhân đối với tế bào vi khuẩn.
5/ Tế bào vi khuẩn có kích thước nhỏ và cấu tạo đơn giản đem lại cho chúng ưu thế gì?
Cảm ơn cô và các bạn đã tham gia bài thuyết trình của nhóm 5.
Chúc các bạn học tốt !