GVHD: Ths. Phạm Đình Văn
Người soạn: Đoàn Nguyễn Nhân Ái
Lớp: Sinh 2006B
X. MÀNG SINH CHẤT
- Lipít, prôtêin, cacbonhidrat
Thành phần hóa học của màng sinh chất ?
Quan sát hình 17.1/sgk và mô tả các thành phần của màng sinh chất ?
Photpholipit, prôtêin xuyên màng, prôtêin bám màng, côlestêrôn, cacbonhidrat,glycôprôtêin,glycôlipit, khung xương tế bào, các sợi của nền ngoại bào
1. Cấu trúc:

Mô hình cấu trúc của màng tế bào là gì ?
Theo mô hình khảm- động
-Phân tử photpholipit liên kết
với nhau bằng liên kết yếu
nên dễ dàng di chuyển.
Mô hình khảm - động
Lớp photpholipit kép có
đặc điểm gì?
 -2 lớp photpholipit có 2đuôi
kị nước (axit béo) quay vào
nhau và đầu ưa nước (nhóm
photphat) quay ra ngoài.

Chiều di chuyển của các phân tử lipit trong màng
Prôtein cấu tạo nên màng sinh chất có
mấy loại?Vị trí và chứa năng của chúng
trong màng sinh chất ?
 Prôtein xuyên màng: Xuyên suốt qua lớp
photpholipit, chức năng vận chuyển các chất.
Prôtein bám màng: khảm trên bề mặt màng,
chức năng liên kết tế bào.
Glicoprotein: Protein liên kết với lipit.

Mô hình khảm - động
 Ngoài ra màng sinh chất còn có phân tử
Cholesteron xen kẽ trong lớp lipit kép (có ở tế
bào động vật): làm tăng tính ổn định của màng.
2. Chức năng:
- Ngăn cách tế bào với môi trường bên ngoài, làm
nhiệm vụ bảo vệ tế bào.
Thực hiện trao đổi chất có chọn lọc với môi trường
bên trong và ngoài tế bào.
Tiếp nhân và truyền thông tin bên ngoài vào trong
tế bào.
Nơi định vị của nhiều loại ezim.
Ghép nối các tế bào trong một mô (tế bào động vật).
Nhận biết các tế bào cùng cơ thể và tế bào lạ nhờ
các “dấu chuẩn” glycoprotein.
XI. CÁC CẤU TRÚC BÊN NGOÀI MÀNG SINH CHẤT
1. Thành tế bào:
Thành tế bào
Thành tế bào thực vật và thành tế bào vi khuẩn khác
nhau như thế nào?
 Thành tế bào thực vật là thành xenlulozơ không nhuộm
màu được còn thành tế bào vi khuẩn là thành
peptidoglican, bắt màu khi nhuộm
1. Thành tế bào:
Quan sát hình 17.2/sgk Cho biết vị trí, cấu trúc
và chức năng của thành tế bào thực vật?
1. Thành tế bào:
Quan sát hình 17.2/sgk Cho biết vị trí, cấu trúc
và chức năng của thành tế bào thực vật?
Vị trí:
Bên ngoài màng sinh chất
Cấu trúc:
Xenlulozơ
Chức năng:
Bảo vệ bề mặt tế bào, xác định hình dạng,
kích thước tế bào, đảm bảo các tế bào
gắn dính và liên lạc với nhau qua cầu sinh chất
2.Chất nền ngoại bào:
Hãy quan sát hình và cho biết về vị trí , thành phần, chức năng của chất nền ngoại bào ?
 - Vị trí :
Nằm ngoài màng tế bào.
- Thành phần:
Sợi glicôprôtêin kết hợp với các chất vô cơ và hữu cơ khác nhau
- Chức năng:
Giúp các tế bào liên kết với nhau tạo nên mô hình nhất định, giúp tế bào thu nhận thông tin.
Hãy quan sát hình và cho biết về vị trí, thành phần, chức năng của chất nền ngoại bào ?
2.Chất nền ngoại bào:
Chức năng của màng sinh chất
Quan sát hình 17.1/ sgk và đọc thông tin ở mục X. Hoàn thành chức năng của màng sinh chất
. H�ng r�o th?m d?i v?i prơt�in
. Vận chuyển thụ động các chất qua màng tế bào
.Vận chuyển chủ động các chất qua màng tế bào
. Ghép nối các tế bào trong một mô
. Nơi định vị của nhiều loại enzim
. Tăng cường sự ổn định của màng
. Các tế bào nhận biết nhau và nhận biết tế bào lạ
. Tiếp nhận và dẫn truyền thông tin vào tế bào
CỦNG CỐ
Một số chức năng của protein màng
Ghép nối các tế bào trong một mô
Tiếp nhận và truyền thông tin
Tạo kênh Protein vận chuyển nước và chất tan trong nước
Định vị enzim
“Dấu chuẩn” nhận biết các tế bào cùng loại
5
1
2
4
3
Hãy chú thích vào các mục 1, 2, 3, 4 của hình sau ?
1. Lớp photpholipit
2. Prôtêin bám màng
4. Prôtêin xuyên màng
3. Côlestêrôn
Mô hình màng sinh chất
So sánh cấu trúc giữa tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực ?
Có
Peptiđôglican
Kitin
Xenlulôzơ
Chỉ có ribôxôm,hạt dự trữ
1 pt ADN vòng, không có màng nhân
Chứa nhiễm sắc thể, có màng nhân
Chứa nhiễm sắc thể, có màng nhân
Chứa nhiễm sắc thể, có màng nhân
Có đầy đủ các bào quan
Có đầy đủ các bào quan,có thêm không bào, lục lạp
Có đầy đủ các bào quan
Có
Có
Có
Không
C�u 1: M�ng sinh ch?t du?c g?i l� m�ng kh?m - d?ng vì:
A. Lipit kh?m v�o protein v� di d?ng du?c.
B. Protein kh?m v�o lipit v� di chuy?n du?c.
C. Cĩ nhi?u lo?i protein v?i ch?c nang kh�c nhau.
D. Cĩ protein b�m m�ng di d?ng du?c.
Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 2: Màng sinh chất có cấu tạo:
A. Gồm hai lớp phía trên có các lỗ nhỏ.
B. Gồm ba lớp: hai lớp protein và lớ lipit ở giữa.
C. Cấu tạo chính là lớp photpholipit được xen kẽ bởi những phân tử protein, ngoài ra còn một lượng nhỏ polisaccarit.
D. Các phân tử lipit xen kẽ đều đặn với các phân tử protein.
Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 3: Các lỗ nhỏ trên màng sinh chất:
A. Được hình thành trong các phân tử protein nằm xuyên suốt chiều dày của chúng.
B. Do sự tiếp giáp của hai lớp màng sinh chất.
C. Là các lỗ nhỏ hình thành trong các phân tử lipit.
D. Là nơi duy nhất xảy ra quá trình trao dổi chất của tế bào.

Câu hỏi trắc nghiệm
Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 4: Thành tế bào của nhóm sinh vật nào có thành phần hóa học là xenlulôzơ ?
A. Động vật - Thực vật
B. Động vật – vi khuẩn
C. Thực vật - một số Nấm
D. Thực vật- một số Động vật
Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 5: Protein xuyên màng sinh chất có chức năng:
A. Ghép nối các tế bào trong một ô và tiếp nhận thông tin.
B. Vận chuyển các chất và dịnh vị enzim.
C. Nhân biết các tế bào cùng loại và ghép các tế bào thành mô.
D. Tất cả đều đúng.
Rất tiếc! Sai rồi
1
2
3
5
4
Hoan hô! Đúng rồi!
1
2
3
5
4
Dặn dò
Học bài (theo câu hỏi sách giáo khoa).
Chuẩn bị bài mới: “Vận chuyển các chất
qua màng sinh chất”.

Chúc các em học tốt !