BÀI 9:
TẾ BÀO NHÂN THỰC
(tiếp theo)
HỆ THỐNG PHÂN LOẠI 5 GIỚI DỰA VÀO
TẾ BÀO NHÂN THỰC
TẾ BÀO NHÂN SƠ
TẾ BÀO NHÂN THỰC
RI BÔ XÔM
BỘ MÁY GÔNGI
LƯỚI NỘI CHẤT
NHÂN TẾ BÀO
TI THỂ
LỤC LẠP
MỘT SỐ BÀO QUAN KHÁC
KHUNG XƯƠNG TẾ BÀO
MÀNG SINH CHẤT
CẤU TRỨC BÊN NGOÀI
MÀNG SINH CHẤT
CẤU TRÚC CỦA TI THỂ
(1)
(2)
(3)
(4)
CHẤT
NỀN
MÀO
MÀNG
NGOÀI
MÀNG
TRONG
V. TI THỂ:
CAÁU TAÏO:
Ti thể là bào quan ở tế bào nhân thực có hai lớp màng bào bọc:
Màng trong: gấp khúc thành các nào, trên đó có rất nhiều loại enzim hô hấp.
Màng ngoài: không có gấp khúc (trơn nhẵn).
Bên trong ti thể có chất nền chứa AND và ribôxôm.
Ti thể thường có dạng hình cầu hoặc thể sợi ngắn.
Hình dạng, kích thước, và số lượng ti thể ở các tế bào khác nhau là khác nhau.
Một tế bào có thể có tới vài nghìn ti thể.
CHỨC NĂNG:
Ti thể là nơi cung cấp năng lượng cho tế bào dưới dạng các phân tử ATP. Ngoài ra, các ti thể còn tạo ra các sản phẩm trung gian có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa vật chất.
V. TI THỂ:
Ti thể được cấu tạo từ bởi hai màng giống màng tế bào:
Màng ngoài: dày 60�, đảm bào tính thấm của ti thể.
Màng trong: dày 60�. Từ màng trong hình thành các mấu ăn sâu vào trong sâu ti thể, gọi là tấm hình răng lược (cristae). Màng trong chia ti thể thành hai xoang:
Xoang ngoài: nằm giữa màng trong và màng ngoài, dày từ 60-80� và thông với xoang của các răng lược.
Xoang trong: được giới hạn ở màng trong và chứa đầy chất nền.
Hình dạng, số lượng, kích thước và vị trí của ti thể biến thiên tùy thược vào điều kiện môi trường và trạng thái sinh lí của tế bào.
MỘT SỐ THÔNG TIN KHÁC VỀ TI THỂ
Tế bào hồng cầu
Tế bào cơ tim
Tế bào biểu bì
Tế bào xương
Tế bào nào trong các tế bào sau đây của cơ thể con người có nhiều ti thể nhất ???
A)
B)
C)
D)
B) Tế bào cơ tim
CẤU TẠO CỦA LỤC LẠP
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
CHẤT
NỀN
MÀNG
NGOÀI
TẤM CHẤT
NỀN
TILACOIT
MÀNG
TRONG
GRANA
KHOẢNG
GIỮA MANG
VI. LỤC LẠP:
Lục lạp là bào quan chỉ có ở tế bào thực vật.
Lục lạp cũng có cấu trúc màng kép:
Màng ngoài: dễ thấm.
Màng trong: + ít thấm, không lại xếp thành mào.
+ bao bọc một vùng có nền xanh lục, gọi là chất nền, chứa các enzim , các ribôxôm, AND và ARN.
Hệ thống quang hợp hấp thụ ánh sáng được trong màng thứ ba tách biệt. Màng này hình thành một tập hợp các túi dẹt hình đĩa được gọi là tilacôit.
Các tilacôit xếp chồng lên nhau tạo thành cấu trúc gọi là grana. Các grana được nối với nhau bằng hệ thống màng, gọi là tấm chất nền.
CẤU TẠO:
Tại sao lá cây có màu xanh???
Màu xanh của lá cây có liên quan tới chức năng quang hợp hay không???
Diệp lục tố (chlorophylle) nằm trên màng tilacôit nên lá cây có màu xanh.
Nhờ chlorophylle chứa trong lục lạp mà cây xanh hấp thụ năng lượng ánh sáng mặt trời và biến chúng thành năng lượng hóa học ATP để tổng hợp các chất hữu cơ. Quá trình quang hợp được tổng hợp bằng sơ đồ sau:
6 CO2 + 6 H2O C6H12O6 + O2
Năng lượng ánh sáng
Chức năng: Lục lạp chứa chất diệp lục có khả năng chuyển đổi quang năng thành năng lượng hóa học.
HÃY NÊU ĐIỂM GIỐNG VÀ KHÁC NHAU GIỮA TI THỂ VÀ LỤC LẠP VỀ:
CẤU TRÚC
CHỨC NĂNG
GIỐNG NHAU:
Đều là bào quan của tế bào nhân thực.
Đều có cấu tạo gồm lớp màng kép bao bọc bên ngoài.
Đều chứa AND, ARN, ribôxôm, các enzim và protein.
Có khả năng chuyển hóa vật chất và năng lượng.
Có thể tự phân đôi độc lập.
KHÁC NHAU:
TI THỂ:
LỤC LẠP:
Hình dạng
Hình cầu hoặc hình sợi
Hình bầu dục
Cấu tạo
Màng ngoài trơn, màng trong gấp nếp tạo thành mào
Màng trong không gấp nếp, trong có chứa 1 tập hợp tilacoit xếp chồng lên nhau gọi là grana
Chức năng
Tổng hợp năng lượng dưới dạng các phân tử ATP
Tổng hợp các chất hữu cơ cần thiết cho cây bằng quan hợp.
KHÔNG BÀO
TRUNG TÂM KHÔNG BÀO
MÀNG BAO BỌC
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHÔNG BÀO Ở TẾ BÀO THỰC VẬT
VII. MỘT SỐ BÀO QUAN KHÁC:
1. KHÔNG BÀO:
Không bào là một bào quan của tế bào thực vật. Các tế bào thực vật chưa trưởng thành chứa rất nhiều không bào nhỏ. Trong quá trình lớn lên, các không bào hút nước, to ra và nhập lại thành một không bào lớn, chiếm gần hết thể tích của tế bào trường thành.
CẤU TẠO:
Mỗi không bào ở tế bào thực vật được bao bọc bởi một lớp màng.
Bên trong là dịch không bào, chứa các chất hữu cơ và các ion khoáng tạo nên áp suất thẩm thấu của tế bào.
CHỨC NĂNG:
Chức năng của không bào phụ thược vào từng sinh vật và từng tế bào. Chẳng hạn như:
VII. MỘT SỐ BÀO QUAN KHÁC:
Tế bào của một số lá cây mà động vật không dám ăn: không bào tích các độc, chất phế thải, nhằm bảo vệ cây.
không bào chứa các sắc tố để thu hút côn trùng đến thụ phấn.
Tế bào cánh hoa:
Chồi đỉnh
Chồi nách
không bào tích tụ nhiều nước, có tác dụng làm tế bào sinh trưởng dài ra, sinh trưởng nhanh.
Tế bào đỉnh sinh trưởng:
chứa các chất khoáng, cất tan để tạo ra áp suất thẩm thấu, giúp tế bào hút đươc chất khoáng và nước.
Tế bào lông hút của rễ cây:
CHỨC NĂNG:
VII. MỘT SỐ BÀO QUAN KHÁC:
Giúp tế bào hút nước.
Chứa sắc tố thu hút con trùng.
Dự trữ chất dinh dưỡng, chứa chất phế thải.
Ở động vật nguyên sinh thì không bào tiêu hóa và co bóp phát triển mạnh.
VII. MỘT SỐ BÀO QUAN KHÁC:
VAI TRÒ:
Sự vận chuyển ion, đường, nước trong tế bào.
Cân bằng áp suất thẩm thấu trong tế bào.
Loại bớt độc tố cho cây.
Không bào ở thực vật đón vai trò quan trọng trong:
Chức năng nào sau đây KHÔNG phải là của không bào???
A.
C.
B.
D.
Chứa chất phế thải, độc hại.
Chứa dung dịch muối khoáng.
Chứa không khí.
Chứa chất dinh dưỡng và sắc tố.
C. Chứa không khí.
LIZÔXÔM
Lớp lipit
kép
Hỗn hợp enzim
hydrolase
Màng glyosylat
mang protein
Màng
sinh chất
CẤU TẠO CỦA LYZÔXÔM
VII. MỘT SỐ BÀO QUAN KHÁC:
2. LIZOXOM:
CẤU TẠO:
Lizôxôm là một bào quan của tế bào động vật, được bao bọc bởi màng lipoprotede (hay còn gọi là màng tế bào). Màng bao bọc này chứa nhiều enzim thủy phân làm nhiệm vụ tiêu hóa nội bào, các enzim này phân cắt nhanh chóng các đại phân tử protein, axit nucleit, cacbohidrat, lipit.
Lizôxôm là những khối cầu, đường kính từ 0.2 - 0.4�m, có khi từ 1 - 2�m.
CHỨC NĂNG:
Do mang nhiều enzim thủy phân nên chức năng của lyzôxôm là phân hủy các tế bào già, các tế bào bị tổn thương không còn khả năng phục hồi cũng như các đại phân tử.
Trong tế bào, nếu lizôxôm bị vỡ ra thì enzim của nó sẽ phân hủy luôn cả tế bào.
Quá trình tự tiêu hủy bản thân của Lyzôxôm
QUÁ TRÌNH TIÊU HÓA NỘI BÀO CỦA LYZÔXÔM
1. Chức năng nào sau đây KHÔNG phải là của Lyzôxôm???
A)
B)
C)
Tổng hợp màng, làm tăng diện tích màng sinh chất
Làm nhiện vụ tiêu hóa nội bào
Làm nhiệm vụ phân hủy các bào quan già và yếu
A) Tổng hợp màng, làm tăng diện tích màng sinh chất
Tế bào nào có nhiều Lizôxôm nhất???
A) Tế bào cơ
B) Tế thần kinh
C) Tế bạch cầu
D) Tế hồng cầu
Cảm ơn vì lắng nghe bài thuyết trình của nhóm mình