Bài 12- Tiết 2
THĂNG LONG - HÀ NỘI

KHỞI ĐỘNG

KHÁM PHÁ

Hoạt động 2
Lịch sử
Thăng long - Hà Nội

Em hãy đọc thông tin để kể tên các tên gọi
khác của Hà Nội
a) Tên gọi
Từ khi hình thành đến nay, Hà Nội đã trải qua nhiều tên gọi
khác nhau: Đại La, Thăng Long, Đông Đô, Đông Quan, Đông
Kinh và Bắc Thành. Năm 1831, vua Minh Mạng thành lập tỉnh
Hà Nội. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam
Dân chủ Cộng hoà ra đời, Hà Nội được chọn làm Thủ đô.

Trong quá trình hình thành Hà Nội có nhiều
tên gọi khác nhau như: Đại La, Thăng
Long, Đông Đô, Đông Quan, Đông Kinh và
Bắc Thành

Em đọc lần lượt các câu chuyện, quan sát các hình để tóm tắt câu
chuyện rút ra các sự kiện gắn liền với lịch sử Thăng Long - Hà Nội
b) Một số câu chuyện, sự kiện về lịch sử Thăng Long – Hà Nội
Thăng Long – Hà Nội có lịch sử lâu đời, gắn với nhiều câu chuyện, sự kiện lịch sử nổi bật.
Thăng Long Tứ Trấn
Sau khi dời đô về thành Thăng Long năm 1010,
vua Lý Thái Tổ cho xây dựng bốn ngôi đền: đền
Bạch Mã (trấn phía đông), đền Voi Phục (trấn
phía tây), đền Kim Liên (trấn phía nam), đền
Quán Thánh (trấn phía bắc). Đây là những ngôi
đền cổ mang đậm nét văn hoá – lịch sử, gắn liền
với sự hình thành và phát triển của kinh thành
Thăng Long.

Trong cuộc kháng chiến chống quân Minh
SỰ TÍCH HỒ GƯƠM vào thế kỉ XV, Lê Lợi được đức Long Quân
cho mượn gươm thần, đánh thắng quân
xâm lược. Sau đó, ông lên ngôi vua (sử
gọi là Lê Thái Tổ), lập ra nhà Hậu Lê, lấy
niên hiệu là Thuận Thiên. Trong một lần
đi thuyền dạo hồ Tả Vọng, vua Lê Thái Tổ
đã trả lại gươm cho Rùa Vàng. Từ đó, hồ
Tả Vọng được đổi tên thành Hồ Gươm
hay hồ Hoàn Kiếm.
(Theo Nguyễn Đổng Chi, Kho tàng truyện cổ tích Việt
Nam, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2000)

Hoàng Diệu là Tổng đốc trấn giữ thành
Hà Nội. Năm 1882, quân Pháp tấn công
thành Hà Nội, ông đã lãnh đạo quân
triều đình anh dũng chiến đấu. Do lực
lượng không cân sức, thành Hà Nội thất
thủ. Hoàng Diệu đã tuẫn tiết tại Võ Miếu
để bảo toàn khí tiết. Sự hi sinh của ông
thể hiện tinh thần bất khuất vì nước
quên mình, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần
chống Pháp xâm lược của nhân dân ta
thời bấy giờ.
(Theo Nguyễn Hoàng Viên, Hoàng Diệu 1829
– 1882, NXB Đà Nẵng, Đà Nẵng, 2001)

Tổng đốc
Hoàng Diệu

Nhân dân Hà Nội đánh Mỹ
Năm 1972, Mỹ mở cuộc tập kích chiến lược
bằng máy bay B52 ném bom vào Hà Nội và các
tỉnh phía Bắc. Nhờ có sự chuẩn bị, quân dân Hà
Nội và các địa phương đã chiến đấu với tinh
thần chủ động, bình tĩnh, tự tin, đã bắn hạ hơn
30 máy bay của Mỹ, đánh bại cuộc tập kích trên
không. Thắng lợi này đã buộc Mỹ phải kí Hiệp
định Pa-ri (Paris) năm 1973. Với ý nghĩa đó,
chiến thắng này còn được gọi là trận “Điện Biên
Phủ trên không”.
(Theo Nguyễn Ngọc Nghi, Một số trận đánh
bảo vệ bầu trời Hà Nội, NXB Quân đội Nhân
dân, Hà Nội, 2009)

Lịch sử Thăng Long - Hà Nội gắn liền với các câu chuyện, sự kiện như:
- Câu chuyện về Thăng Long tử trấn: năm 1010, sau khi dời đô về
Thăng Long, vua Lý Thái Tổ cho xây dựng bốn ngôi đền ở bốn mặt cổng
thành
- Sự tích Hồ Gươm: vào thế kỉ XV, sau khi đánh bại quân Minh xâm lược,
Lê Lợi lên ngôi, sau đó đã trả lại gươm thần cho Rùa Vàng ở hồ Tả Vọng
(về sau gọi là Hồ Gươm hay hồ Hoàn Kiếm)
- Câu chuyện về Tổng Đốc Hoàng Diệu: năm 1882, khi thành Hà Nội
thất thủ trước sựu tấn công của quân Pháp, Tổng đốc Hoàng Diệu đã
tuẫn tiết
- Câu chuyện về nhân dân Hà Nội đánh Mỹ: Năm 1972, khi Mỹ ném
bom vào thành Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, nhân dân Hà Nội đã anh
dũng chống trả và giành thắng lợi

Dựa vào kiến thức lịch sử hãy trả lời các câu hỏi sau:

Lịch
Lịchsử
sửHà
HàNội
Nộibắt
bắt
1010?
đầu từ năm nào
Từ đó đến nay là
1013
năm. năm?
bao nhiêu
Quá
trình
chống xét
ngoại
của
Em
có nhận
gì xâm
về quá
nhân
dânchống
Hà Nội
diễnxâm
ra rất
trình
ngoại
hàocủa
hùng
khí
thế
và
mạnh
mẽ
nhân dân Hà Nội ?

CỦNG
CỐ

Em hãy kể tên các tên gọi khác
của Thủ Đô Hà Nội ?

Đại La, Thăng Long, Đông
Đô, Đông Quan, Đông
Kinh và Bắc Thành

Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
ra đời, Hà Nội được chọn làm Thủ đô
vào năm nào.?

Sau Cách mạng tháng Tám
năm 1945

Mỹ mở cuộc tập kích chiến lược bằng
máy bay B52 ném bom vào Hà Nội và
các tỉnh phía Bắc vào năm nào?
1972
1792
1973
1793