CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC!
Được voi đòi tiên
THÀNH NGỮ
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
Ví dụ:
Nước non lận đận một mình
Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay.
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
Ví dụ:
Lên thác xuống ghềnh:
* Nhận xét:
Lên thác xuống ghềnh 
Xuống ghềnh lên thác 
Lên núi xuống ghềnh 

sự phiêu bạt, vất vả, nguy nan
cụm từ
không hoán đổi được (cố định)
không thay đổi từ khác được
 Hình thức: một cụm từ có cấu tạo cố định
 Nội dung: biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh
 Thành ngữ
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
Ví dụ:
Lên thác xuống ghềnh: sự phiêu bạt, vất vả, nguy nan
 Thành ngữ:

một cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
Ví dụ:
Nghĩa của các thành ngữ:
Lên thác xuống ghềnh
Nhanh như chớp
Mưa to gió lớn
Lên thác xuống ghềnh
Nghĩa 1: Sự vất vả khi điều khiển thuyền bè đi lại ở hai địa thế hết sức khó khăn, nguy hiểm
 nghĩa đen
Nghĩa 2: Chỉ sự gian lao, vất vả, khó khăn, nguy hiểm
 Phép chuyển nghĩa ẩn dụ
b) Nhanh như chớp:
Rất nhanh, chỉ trong khoảnh khắc, giống như ánh chớp lóe lên rồi tắt ngay
So sánh
c) Mưa to gió lớn:
 nghĩa đen

Mưa to và gió rất mạnh
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
Ví dụ:
Mưa to gió lớn  nghĩa đen
Lên thác xuống ghềnh  ẩn dụ
Nhanh như chớp  so sánh

THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
Ghi nhớ 1: (SGK/144)


Thành ngữ là loại cụm từ cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh
Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh.
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
BÀI TẬP NHANH:
Tìm các thành ngữ đồng nghĩa với 2 thành ngữ:
* Nước đổ lá khoai.
* Lòng lang dạ thú.
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
BÀI TẬP NHANH:
Tìm các thành ngữ đồng nghĩa với 2 thành ngữ:
Nước đổ lá khoai.( nước đổ đầu vịt, nước đổ lá môn, như nói với đầu gối…)
* Lòng lang dạ thú. (lòng lang dạ sói,…)
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
SỬ DỤNG THÀNH NGỮ
Ví dụ:
a) Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
(Hồ Xuân Hương )
b) Anh đã nghĩ thương em thế này hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn
có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang.
(Tô Hoài)
c) Nĩi dai nhu d?a

a) Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
(Hồ Xuân Hương )
b) Anh đã nghĩ thương em thế này hay là anh đào giúp cho
em một cái ngách sang nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn
có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang.
(Tô Hoài)
c) Nĩi dai nhu d?a

VN
PN
DT
PN
ĐT
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
SỬ DỤNG THÀNH NGỮ
Ví dụ:

Bảy nổi ba chìm  vị ngữ
Tắt lửa tối đèn  phụ ngữ trong cụm danh từ
Dai như đỉa  phụ ngữ trong cụm động từ

THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
SỬ DỤNG THÀNH NGỮ
Ghi nhớ 2: (SGK/144)


Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ,...
Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc, có tính hình tượng, tính biểu cảm cao.
Tìm thành ngữ liên quan đến những bức tranh sau. (Tìm đúng 1 thành ngữ sẽ được 10 điểm.)
Câu hỏi phụ: Giải thích nghĩa của thành ngữ (Giải thích đúng 1 câu được 5 điểm.)
1
2
3
4
Lên voi xuống chó
Chó treo mèo đậy
Mắt nhắm mắt mở
Nhà cao cửa rộng
1
2
3
4
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
SỬ DỤNG THÀNH NGỮ
LUYỆN TẬP

Bài 1: Tìm và giải thích nghĩa của các thành ngữ trong những câu sau đây:
a/ Ñeán ngaøy leã tieân Vöông, caùc lang mang sôn haøo haûi vò, nem coâng chaû phöôïng tôùi, chaúng thieáu thöù gì.
(Baùch chöng , baùnh giaày)
? Những món ăn ngon, lạ, sang trọng .
b/ Một hôm, có người hàng rượu tên là Lý Thông đi qua đó. Thấy Thạch Sanh gánh về một gánh củi lớn, hắn nghĩ bụng "Người này khỏe như voi. Nó về ở cùng thì lợi biết bao nhiêu" . Lý Thông lân la gợ�i chuyện, rồi gạ cùng Thạch Sang kết nghĩa anh em. Sớm mồ côi cha mẹ , tứ cô vô thân, nay có người săn sóc đến mình. Thạch Sanh cảm động , vui vẻ nhận lời.
(Thạch Sanh)
 Khỏe như voi: rất khỏe
 Tứ cố vô thân: không có ai thân thích
c/ Chốc đà mười mấy năm trời
Còn ra khi đã da mồi tóc sương
(Truyện Kiều )
? Da người già thường có những chấm màu nâu nhạt như da con đồi mồi, tĩc thì b?c nhu suong tr?ng.
Thầy bói xem voi
Ếch ngồi đáy giếng
THÀNH NGỮ
LUYỆN TẬP
Bài 2: Kể vắn tắt các truyện ngụ ngôn tương ứng để thấy rõ lai lịch của các thành ngữ ếch ngồi đáy giếng, thầy bói xem voi.
THÀNH NGỮ
THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?
SỬ DỤNG THÀNH NGỮ
LUYỆN TẬP
Bài 3: Ñieàn theâm yeáu toá ñeå thaønh ngöõ ñöôïc troïn veïn:
- Lời ... tiếng nói
- Một nắng hai ...
- Ngày lành tháng ...
- No cơm ấm .....
- Bách ... . bách thắng
- Sinh .... lập nghiệp
ăn
sương
tốt
áo
chiến
cơ
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1. Xem lại nội dung bài học
2. Làm các bài tập còn lại vào vở
3. Chuẩn bị bài: Điệp ngữ


CHÚC CÁC EM
CHĂM NGOAN, HỌC GIỎI!