Chương VI
NHỮNG THÀNH TỰU PHÁT TRIỂN CỦA
KĨ THUẬT, KHOA HỌC, VĂN HỌC VÀ
NGHỆ THUẬT Ở THẾ KỈ XVIII - XIX
I/ - KĨ THUẬT VÀ KHOA HỌC
1/ Sự tiến bộ về kĩ thuật trong công nghiệp, nông nghiệp, giao thông liên lạc và quân sự:
a/Nguyên nhân:
Từ thế kỉ XVII đến cuối thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản đã được xác lập và thắng lợi
Nử�a sau thế kỉ XVIII, máy móc xuất hiện -> tạo nên cuộc cách mạng công nghiệp.
Do nhu cầu ngày càng cao của sản xuất, khoa học kĩ thuật, văn hoc và nghệ thuật.
b/ Các thành tựu:
Công nghiệp :
- Kĩ thuật luyện kim được cải tiến (lò Bétxmen, Máctanh).
- Nhiều máy chế tạo công cụ và gia công kim loại ra đời: máy tiện, máy phay.
- Nhiều nguồn nhiên liệu mới: than đá, dầu hỏa được sử dụng.
- Sắt là nguyên liệu chủ yếu chế tạo máy móc, xây dựng đường sắt.
- Máy hơi nước là nguồn động lực phổ biến.
-> Vì thế, thế kỉ XIX được gọi là thế kỉ của sắt, máy móc và động cơ hơi nước.
James Watt (1739-1819)
Nông nghiệp : tiến bộ về kĩ thuật và phương pháp canh tác.
Giao thông vận tải: tiến bộ nhanh chóng nhờ việc phát minh máy hơi nước
- Đường sắt:
1802: đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước được chế tạo ở Anh (chạy trên đường lát đá).
1814: Xtiphenxon: (Anh) chế tạo xe lửa (chạy trên đường sắt.


Xtiphenxon(1781-1848)
Chuyến xe lửa đầu tiên
Đường thủy:
1807:Phơn tơn (Mỹ) chế tạo chiếc tàu thủy chạy bằng hơi nước.
1836: Ở các cảng Anh có 500 tàu thủy hoạt động.
Tàu hơi nước
Thông tin liên lạc:
- Cuối thế kỉ XVIII:hai anh em Môngôphiê (Pháp) thí nghiệm các cuộc bay bằng khí cầu.
* Orville Wright chế tạo tàu cánh quạt bay vào năm 1908.
Moxơ (1791-1882)
- Giữa thế kỉ XIX: máy điện tín được phát minh. Moxơ (Mỹ) sáng chế bảng chữ cái cho điện tín (gạch - chấm)
Quân sự: nhiều vũ khí mới ( đại bác nòng thép
súng trường, chiến hạm, ngư lôi ,khí cầu )
2/ Những phát minh lớn của khoa học tự
nhiên và những bước tiến của khoa học xã hội:
a/ Khoa học tự nhiên.
- Toán học: những công trình đạt thành tựu lớn của Niutơn, Lepnich và Lôbasepxki.
Niutơn (1642-1727)
- Hóa học: Menđêlêep (Nga) tìm ra bảng nguyên tố.
- Vật lý: Niutơn (Anh) tìm ra thuyết vạn vật hấp dẫn.
Menđêlêep
(1834-1907)
- Ba phát minh lớn :
Thuyết bảo toàn năng lượng của Lơmanôxôp (Nga).
Thuyết tế bào của Puôckingiơ (Tiệp Khắc).
Thuyết tiến hoá và di truyền của Đac-uyn (Anh).

=> Vạn vật biến đổi và vận động theo quy luật.
Lơmanôxốp (1711-1765)
C.Đacuyn
(1809-1887)
b/ Khoa học xã hội:
- Chủ nghĩa duy vật phát triển và phép biện chứng được xây dựng hoàn thiện.

A.Xmít
(1723-1790)
- Chính trị kinh tế học tư sản ra đời: A. Xmit và Ricacđô (Anh).
X.Ximông
(1760-1825)
S.Phuriê
(1772-1857)
R.Ôoen
(1771-1858)
- Chủ nghĩa xã hội không tưởng ra đời: Xanh Ximông, S.Phuriê và R.Ôoen.
C. Mác
(1818-1883)
Ăngghen
(1820-1895)
- Chủ nghĩa Mác (do C.Mác và Ph. Ăngghen sáng lập) với ba bộ phận: triết học mác-xít, kinh tế học mác-xít và chủ nghĩa xã hội khoa học.
=> Là cuộc cách mạng tư tưởng của loài người.
II/ VĂN HỌC VÀ NGHỆ THUẬT
1/ Văn học:
- Thế kỉ XVIII, xuất hiện nhiều nhà văn, nhà thơ tiến bộ phê phán chế độ phong kiến lỗi thời: Môngtexkiơ, Vônte, Ruxô, Điđơrô (Pháp); Silơ, Guêthơ (Đức); Bairơn (Anh).
Vônte
(1694-1778)
Môngtexkiơ
(1689-1755)
Ruxô
(1712-1778)
Guêthơ
(1749-1832)
Điđơrô
(1713-1784)�
- Chủ nghĩa lãng mạn tích cực và chủ nghĩa hiện thực phê phán trở thành trào lưu văn học tiến bộ.
* Tiêu biểu: Victo Huygô, Bandắc ( Pháp ); Thăccơrê, Đichcơn ( Anh ); Puskin, Lecmantốp, Gôgôn, Lep Tônxtôi ( Nga )
Victo Huygô
(1802-1885)
Bandắc
(1799-1850)
Thăccorê
(1811-1863)
Đichcơn
(1812-1870)
Lep Tônxtôi
(1828-1910)
Gôgôn
(1809-1852)
=> Văn học tiến bộ đã vạch trần bộ mặt thật của xã hội tư bản, đấu tranh cho hạnh phúc, tự do, chính nghĩa.
2/ Nghệ thuật:

- Xuất hiện nhiều thiên tài âm nhạc : Môda ( A�o ), Bắc và Bitôven ( Đức ), Glinca và Traicốpxki (Nga), Sôpanh ( Ba Lan ).
Bitôven
(1770-1827)
Môda
(1756-1791)
Bắc
(1685-1750)
Mozart`s Symphony
No 40
Bach`s violin
concerto
Beethoven`s Symphony
No 9
Traicốpxki
(1703-1769)
Swan lake
- Các nhà danh họa gắn liền với cách mạng và quần chúng xuất hiện:Đavít, Cuốcbê, Đơlacroa (Pháp), Goya (Tây Ban Nha).

=> Đả kích chế độ phong kiến.
Goya (1746-1828)
Liberty leading the people _ Đơlacroa