Tiết 101:
Làm văn:
Thao tác lập luận bình luận
I. Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận.
a) Ví dụ:
Tiết 101: Làm văn: Thao tác lập luận bình luận
Bình luận thời sự, Bình luận quân sự, Bình luận thể thao,…
1. Khái niệm thao tác lập luận bình luận
b) Khái niệm:
đưa ra ý kiến đánh giá và bàn bạc về một hiện tượng, một vấn đề nào đó.
+ Đánh giá: Chỉ ra vấn đề: Đúng / sai? Hay / dở?
Tốt / xấu?...
+ Bàn luận: trao đổi ý kiến đối với người đọc, người nghe.
* Vấn đề: sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội.
a) Ví dụ: Văn bản “Xin lập khoa luật”
2. Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận.
Tiết 101: Làm văn: Thao tác lập luận bình luận
* Đối tượng: triều đình nhà Nguyễn
* Mục đích: thuyết phục triều đình cho mở khoa luật
* Nội dung: - khẳng định mọi người cần phải học luật; nêu các lĩnh vực của luật pháp, giới thiệu việc thực hành luật ở ta và phương Tây
đề xuất chủ trương tất cả mọi người phải tôn trọng và thực hành pháp luật.
bàn về mối quan hệ chặt chẽ giữa luật pháp và đạo đức.
- Lí lẽ đúng, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng xác đáng
- Vấn đề có ý nghĩa, được nhiều người quan tâm
* Yêu cầu:
thuyết phục người đọc, người nghe tán đồng với mình về một hiện tượng, vấn đề nào đó.
b) Kết luận:
* Mục đích:
Tiết 101: Làm văn Thao tác lập luận bình luận

- Trình bày rõ ràng , trực tiếp, bộc lộ rõ thái độ
II. Cách bình luận.
1. Ví dụ
Tiết 101: Làm văn: Thao tác lập luận bình luận
Nhóm 1: Đoạn trích nêu vấn đề gì? Nhận xét cách nêu?
Nhóm 2: Bố cục của văn bản gồm mấy phần? Nội dung từng phần?
Nhóm 3: Tác giả đã đánh giá như thế nào về nguyên nhân và hậu quả của tai nạn giao thông?
Nhóm 4: Kết thúc vấn đề, tác giả đã đưa ra lời bàn nào? Giải pháp nào để giải quyết được vấn đề đã nêu ra?
(Bài tập 2 SGK trang 73).
Bố cục: 3 phần: + nêu vấn đề (Từ đầu… trên đường phố)
+ giải quyết vấn đề (tiếp… xã hội): bàn về nguyên nhân và hậu quả của tai nạn giao thông.
+ Bàn luận (Còn lại): Giải pháp giải quyết vấn đề
* Nêu vấn đề: Thần chết đồng hành cùng với những sát thủ trên đường phố
-> Cách nêu trung thực, rõ ràng, khách quan.
- nguyên nhân:
+ Hạn chế khách quan.
+ Ý thức chủ quan (chủ yếu) (dẫn chứng).
- Hậu quả: - tổn thương cho lực lượng lao động của đất nước (Dẫn chứng + lí lẽ)
Bàn bạc, mở rộng vấn đề
- an toàn giao thông là hạnh phúc, là cơ hội thành công
- Hành động cần có:
+ Tự điều chỉnh mình => Tự cứu mình và cứu người.
+ Cần một chương trình truyền thông hiệu quả
=> Cách sắp xếp ý, trình bày vấn đề: rõ ràng, mạch lạc, trung thực, thẳng thắn.
2. Kết luận:
Tiết 101: Làm văn: Thao tác lập luận bình luận
II. Cách bình luận.
1. Ví dụ (Bài tập 2 SGK trang 73).
* Bước 1: Nêu vấn đề cần bình luận
* Bước 2: Đánh giá vấn đề cần bình luận.
* Bước 3: Bàn bạc, mở rộng vấn đề.
- trung thực, khách quan
- Ngắn gọn, rõ ràng
- thể hiện quan điểm bản thân
- đứng hẳn về một phía
- kết hợp phần đúng của mỗi phía
- đưa ra đánh giá riêng
- cảm nhận, suy nghĩ của bản thân
- Thái độ, hành động để giải quyết vấn đề
III. Luyện tập.
Bài tập : Bình luận vấn đề: Tình trạng hút thuốc trong học sinh hiện nay.
Tiết 101: Làm văn: Thao tác lập luận bình luận
* Bước 1: Nêu vấn đề cần bình luận
* Bước 2: Đánh giá vấn đề cần bình luận.
Bước 3:
Bàn bạc, mở rộng vấn đề.
- trung thực, khách quan
- Ngắn gọn, rõ ràng
- thể hiện quan điểm bản thân
- đứng hẳn về một phía
- kết hợp phần đúng của mỗi phía
- đưa ra đánh giá riêng
- cảm nhận, suy nghĩ của bản thân
- Thái độ, hành động để giải quyết vấn đề
* Nêu vấn đề:
Hiện nay, tình trạng hút thuốc lá của học sinh là vấn đề đáng quan tâm trong nhà trường

* Đánh giá vấn đề:
- Thực trạng hút thuốc lá của học sinh trong nhà trường.
Tác hại của thuốc lá đối với bản thân và người xung quanh. - Nguyên nhân dẫn đến việc học sinh hút thuốc lá.
Thái độ của chúng ta với tình trạng học sinh hút thuốc lá

* Bàn bạc vấn đề:
- giải pháp ngăn chặn tình trạng hút thuốc lá ở học sinh
- Hãy bảo vệ chính các bạn và chúng tôi.
Tiết 101: Làm văn THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN
I. Mục đích, yêu cầu.
1. Khái niệm
* Khái niệm: Thao tác lập luận bình luận là đưa ra ý kiến đánh giá và bàn bạc về một tình hình, một vấn đề nào đó.
2. Mục đích, yêu cầu
* Mục đích: thuyết phục mọi người hiểu và đồng tình với ý kiến của mình.
* Yêu cầu: 3 yêu cầu
II. Cách bình luận.
* Cách làm: 3 bước
III. Luyện tập.
1. Ví dụ.
2. Kết luận.
- Nêu vấn đề bình luận.
- Đánh giá vấn đề bình luận.
- Bàn bạc vấn đề.
III. HƯỚNG DẪN HỌC BÀI VÀ CHUẨN BỊ BÀI MỚI.
1. Nắm chắc các kiến thức về bình luận và cách làm bài bình luận
2. Hoàn thành bài tập trong SGK và sách bài tập.
- Chuẩn bị: Luyện tập thao tác lập luận bình luận: Yêu cầu lập dàn ý chi tiết cho đề bài sau:
Bình luận về phong trào: nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục.
3. Giờ sau: soạn bài: Về luân lí xã hội nước ta
Tiết 101: Làm văn Thao tác lập luận bình luận
“Chuyện nhan đề của tác phẩm văn học là một câu hỏi lớn đối với các nhà văn.
Thực tế của nhiều năm nay cho thấy, một bộ phận không nhỏ trong giới sáng tác văn chương ở Việt Nam tỏ ra khá lười nhác và cẩu thả trong việc đặt tên cho tác phẩm: Anh đẻ ra một đứa con, song anh nóng vội vơ vào một vài chữ nghĩa để định danh cho đứa con ấy, không cần biết cái tên có hay không, có ý nghĩa không, có “độc” không. Hẳn nhiều người sẽ bào chữa: Cốt yếu tác phẩm có hấp dẫn không, có giá trị không, có neo lại trong bộ nhớ của người đọc không; còn cái nhan đề ư, không quan trọng , vì đôi khi chúng ta nhớ rất rõ một cốt truyện, một chi tiết mà chịu không thể nào nhớ được tên tác phẩm là gì? Thật ra đây là biểu hiện của thái độ chạy trốn lao động đặt tên. “Tác phẩm bắt đầu bằng cái tên” – hình như Puskin đã nói câu này. Nhận định ấy cho thấy rất rõ một điều: Nhan đề của tác phẩm, ấy chính là một bộ phận không thể tách rời khỏi chính thể tác phẩm . Do vậy tìm nhan đề của một tác phẩm cũng chính là một phần hữu cơ trong việc tác giả trình tác phẩm của mình ra với công chúng. Coi nhẹ hay trăn trở với việc đặt tên, ở một phương diện nào đó, là dấu hiệu cho biết về một mức độ đậm nhạt trong tính chuyên nghiệp của một nhà văn” .