BÀI 7 – THẾ GIỚI CỔ TÍCH

ĐỌC VĂN BẢN VÀ THỰC
HÀNH TIẾNG VIỆT

I. Tìm hiểu chung:

1. Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)

I. Tìm hiểu chung:

1. Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)

Anh em nhà Grimm

Anh em nhà Grimm,
Jacob Ludwig Karl Grimm (1785-1863)
và Wilhelm Karl Grimm (1786-1859), là
giảng sư, nhà triết học, nhà nghiên cứu
văn hóa, nhà từ điển học người Đức, và
đồng tác giả của các truyện dân gian
được họ sưu tập và phát hành. Hai anh
em được biết tới nhiều nhất với vai trò
biên soạn và phát hành các truyện cổ
tích dân gian, các câu chuyện được ưa
thích như Cinderella, Hoàng tử Ếch,
Hansel and Gretel,
Cô bé quàng khăn đỏ, Rapunzel,
Rumpelstiltskin,
Nàng công chúa ngủ trong rừng và
Bạch Tuyết và bảy chú lùn.

I. Tìm hiểu chung:

1. Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)

Bìa của số đầu
tiên truyện Gờrim(1812)

Truyện kể gia đình cho trẻ
em là một tập hợp các 
truyện cổ tích tiếng Đức lần đầu
tiên được xuất bản năm 1812
bởi Anh em nhà Grimm, Jacob
 và Wilhelm. Bộ truyện này
thường được biết tới là Truyện
cổ Grimm.

I. Tìm hiểu chung:

1. Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)
- Là truyện kể gia đình cho trẻ em là một tập hợp các truyện cổ
tích tiếng Đức lần đầu tiên được xuất bản năm 1812 bởi Anh em
nhà Grimm, Jacob và Wilhelm.
- UNESCO chính thức công nhận Truyện cổ Grimm là di sản văn
hóa thế giới.
2. Tác phẩm
a) Đọc và tìm hiểu chú thích
Hướng dẫn cách đọc:
Chú ý đọc to, rõ, diễn cảm.
Cố gắng diễn tả đúng tính cách
của các nhân vật trong truyện.

I. Tìm hiểu chung:

1. Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)
2. Tác phẩm
a) Đọc và tìm hiểu chú thích
Bố cục
b) Tìm hiểu chung
- Thể loại: truyện cổ tích
- Ngôi kể: ngôi thứ ba
- Kể theo trình tự thời gian và sử
dụng PTBD tự sự.

+ Phần 1 (Từ đầu
đến Vua chích chòe):
mở đầu câu chuyện
+ Phần 2 (Tiếp
đến giật tay lại): Nàng
công chúa được uốn
nắn, trải qua khó khăn.
+ Phần 3 (Còn lại): kết
thúc truyện
Công thức của truyện cổ tích

Sắp xếp các sự kiện theo trình tự hợp lí.
1.Vua chích chòe giải thích mọi việc cho công chúa khi cô làm phụ bếp cho
đám cưới của vua.
2. Vua cha mở buổi yến tiệc, mời các chàng trai đến dự tiệc để tìm phò mã.
3. Công chúa tiếc nuối vì không cưới Vua chích chòe khi thấy rừng, thảo
nguyên, thành phố của vua.
4. Công chúa dần dần làm qua nhiều việc: dọn nhà, làm bếp, đan sọt, dệt
vải, bán sành sứ, làm phụ bếp.
5. Công chúa chê hết người này đến người khác, khiến nhà vua tức giận và
ban sẽ gả công chúa cho người ăn xin đầu tiên đến điện.
6. Công chúa khóc hối lỗi và hai người làm đám cưới với nhau.
7. Nhà vua gả công chúa cho gã hát rong, công chúa theo gã về nhà.
8. Nhà vua có một cô con gái xinh đẹp tuyệt trần nhưng vô cùng kiêu ngạo,
ngông cuồng.

Các sự kiện theo trình tự hợp lí.
1. Nhà vua có một cô con gái xinh đẹp tuyệt trần nhưng vô cùng kiêu ngạo,
ngông cuồng.
2. Vua cha mở buổi yến tiệc, mời các chàng trai đến dự tiệc để tìm phò mã.
3. Công chúa chê hết người này đến người khác, khiến nhà vua tức giận và
ban sẽ gả công chúa cho người ăn xin đầu tiên đến điện kiến.
4. Nhà vua gả công chúa cho gã hát rong, công chúa theo gã về nhà.
5. Công chúa tiếc nuối vì không cưới Vua chích chòe khi thấy rừng, thảo
nguyên, thành phố của vua.
6. Công chúa dần dần làm qua nhiều việc: dọn nhà, làm bếp, đan sọt, dệt
vải, bán sành sứ, làm phụ bếp.
7. Vua chích chòe giải thích mọi việc cho công chúa khi cô làm phụ bếp
cho đám cưới của vua.
8. Công chúa khóc hối lỗi và hai người làm đám cưới với nhau.

I. Tìm hiểu chung:

1. Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)
2. Tác phẩm
II. Khám phá văn bản:

1. Tìm hiểu về đặc điểm các nhân vật
Nội dung

Công chúa

Vua chích chòe

Xuất thân

 

 

Ngoại hình

 

 

Lời nói, hành
động

 

 

Kiểu nhân vật
trong truyện cổ
tích

 

 

1. Tìm hiểu về đặc điểm các nhân vật
Nội dung

Công chúa

Vua chính chòe

Xuất thân

Con gái duy nhất của nhà vua Vua một nước

Ngoại hình

Xinh đẹp tuyệt trần

Lời nói, hành
động

Giống chim chích chòe

Từ chối hết người này đến người Giả làm người ăn mày,
khác còn chế giễu, nhạo báng họ. tạo ra các thử thách

Kiểu nhân vật công chúa có
tính tình không tốt hoặc mắc
lỗi sai

Nhân vật tạo ra thử
thách, người giả mạo

Đánh giá về tính => Kiêu ngạo và ngông cuồng
cách của nhân
vì qua được nuông chiều
vật

=> Thông minh, giỏi
giang, kiên nhẫn,
điềm tĩnh

Kiểu nhân vật
trong truyện cổ
tích

BÀI 7 TIẾT

VĂN BẢN 3:

VUA CHÍCH CHÒE
(Truyện cổ Gờ-rim (Grimm))

I. Tìm hiểu chung:

Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)
2. Tác phẩm
. Tìm hiểu chi tiết
1. Tìm hiểu về đặc điểm các nhân vật :
2. Ý nghĩa của việc trừng
phạt và những thử thách
- Nhà vua quá tức giận nên đã gả công
chúa cho người ăn mày
→ Hình phạt nặng nề để trừng trị con gái.

BÀI 7 TIẾT

VĂN BẢN 3:

I. Tìm hiểu chung:

VUA CHÍCH CHÒE
(Truyện cổ Gờ-rim (Grimm))

II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Tìm hiểu về đặc điểm các nhân vật:
2. Ý nghĩa của việc trừng phạt và
những thử thách
- Nhà vua quá tức giận nên đã gả công chúa
cho người ăn mày
→ Hình phạt nặng nề để trừng trị con gái.
- Người hát rong đã yêu cầu công chúa:
+ trở thành thường dân ra khỏi cung.
+ Sống trong một căn lều nhỏ không có
người hầu hạ.
+ Dậy sớm nhóm bếp, náu ăn, đan sọt, dệt
sợi, bán sành sứ, phụ bếp
→Trừng phạt tính kiêu căng, ngông cuồng, thể
hiện tình yêu , giúp công chúa nhận ra những
điều sai trái của mình mà biết sửa sai. 

=> Mô típ quen thuộc trong truyện

BÀI 7 TIẾT

VĂN BẢN 3:

I. Tìm hiểu chung:

VUA CHÍCH CHÒE
(Truyện cổ Gờ-rim (Grimm))

1. Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)
2. Tác phẩm
. Tìm hiểu chi tiết
1. Tìm hiểu về đặc điểm các nhân vật :
2. Ý nghĩa của việc trừng phạt và những thử thách
3. Kết thúc và bài học rút ra
a. Kết thúc truyện
- Kết thúc có hậu: công chúa nhận ra sai lầm của
mình và biết sữa lỗi và kết hôn với vua chích chòe.
- Câu “ tôi tin...lễ cưới”-> lời nói bông đùa, cho
thấy đây chỉ là một câu chuyện hư cấu.
=> Công thức kết truyện quen thuộc trong truyện cổ
tích nước ngoài.
b. Bài học:
Không nên kiêu ngạo, ngông cuồng, nhạo báng
người khác, phải biết tôn trọng và sống hòa nhã,
phải cố gắng hoàn thiện bản thân, phải biết nhận ra
sai lầm nhận ra và sửa lỗi.

BÀI 7 TIẾT

VĂN BẢN 3:

I. Tìm hiểu chung:

VUA CHÍCH CHÒE
(Truyện cổ Gờ-rim (Grimm))

Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)
2. Tác phẩm
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Tìm hiểu về đặc điểm các nhân vật :

Phiếu học tập số 2

2. Ý nghĩa của việc trừng phạt và những thử thách

3. Kết thúc và bài học rút ra:
a. Kết thúc truyện:

- Kết thúc có hậu: công chúa nhận ra sai lầm của
mình và biết sữa lỗi và kết hôn với vua chích chòe.
- Câu “ tôi tin...lễ cưới”-> lời nói bông đùa, cho
thấy đây chỉ là một câu chuyện hư cấu.
=> Công thức kết truyện quen thuộc trong truyện
cổ tích nước ngoài.
b. Bài học:
Không nên kiêu ngạo, ngông cuồng, nhạo báng
người khác, phải biết tôn trọng và sống hòa nhã,
phải cố gắng hoàn thiện bản thân, phải biết nhận
ra sai lầm nhận ra và sửa lỗi.

Nghệ
 
thuật
 
Nội dung  
 

BÀI 7 TIẾT

VĂN BẢN 3:

I. Tìm hiểu chung:

Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)
2. Tác phẩm
II. Tìm hiểu chi tiết

VUA CHÍCH CHÒE
(Truyện cổ Gờ-rim (Grimm))

1. Tìm hiểu về đặc điểm các nhân vật :
2. Ý nghĩa của việc trừng phạt và những thử
thách
3. Kết thúc và bài học rút ra

III. Tổng kết

Phiếu học tập số 3
Văn bản

Đặc điểm của
lời kể trong
truyện cổ tích

1. Thạch

 

sanh

1. Nghệ thuật
2. Cây khế
Truyện cổ tích có nhiều tình tiết hấp dẫn, cuốn
3. Vua chính
hút, lời kể hấp dẫn, khéo léo , sử dụng biện
chòe
pháp điệp cấu trúc.
2. Nội dung
Vua chích chòe khuyên con người không nên
kiêu ngạo, ngông cuồng thích nhạo báng người
khác. Đồng thời thể hiện sự bao dung, tình yêu
thương của nhân dân với những người biết quay
đầu, hoàn lương.

 
 

BÀI 7 TIẾT

VĂN BẢN 3:

I. Tìm hiểu chung:

VUA CHÍCH CHÒE
(Truyện cổ Gờ-rim (Grimm))

1. Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)
2. Tác phẩm
. Tìm hiểu chi tiết
1. Tìm hiểu về đặc điểm các nhân vật :
2. Ý nghĩa của việc trừng phạt và
những thử thách
3. Kết thúc và bài học rút ra

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
Truyện cổ tích có nhiều tình tiết hấp dẫn,
cuốn hút, lời kể hấp dẫn, khéo léo , sử dụng
biện pháp điệp cấu trúc.
2. Nội dung
Vua chích chòe khuyên con người không nên
kiêu ngạo, ngông cuồng thích nhạo báng
người khác. Đồng thời thể hiện sự bao dung,
tình yêu thương của nhân dân với những
người biết quay đầu, hoàn lương.

LUYỆN TẬP

Văn bản

Đặc điểm của lời kể
truyện

1. Thạch Lời kể có đôi khi có mục
sanh
đích lí giải nguồn gốc
phong tục, con vật...

2.
Cây Lời lẽ thường đan xen
khế
vào những câu có dáng
dấp tục ngữ, ca dao,
vần vè, dễ thuộc, để
nhớ...
3.
Vua Lời kể chứa hàm việc
chích
câu chuyện chỉ là một
chòe
chuyện hư cấu, tưởng
tượng

BÀI 7 TIẾT

VĂN BẢN 3:

I. Tìm hiểu chung:

VUA CHÍCH CHÒE
(Truyện cổ Gờ-rim (Grimm))

1. Truyện cổ Gờ- rim (Grimm)
2. Tác phẩm

CỦNG CỐ, MỞ RỘNG
. Tìm hiểu chi tiết
1. Tìm hiểu về đặc điểm các nhân vật
2. Ý nghĩa của việc trừng phạt và những thử
1. Hãy tìm và đọc
thách
những câu chuyện cổ
3. Kết thúc và bài học rút ra
tích mô típ giống
III. Tổng kết
truyện “Vua chích
1. Nghệ thuật
chòe”
Truyện cổ tích có nhiều tình tiết hấp dẫn, cuốn hút,
2. Viết một đoạn văn
lời kể hấp dẫn, khéo léo , sử dụng biện pháp điệp
cấu trúc.
ngắn ghi lại những bài
2. Nội dung
học em rút ra được từ
Vua chích chòe khuyên con người không nên kiêu
câu truyện trên?
ngạo, ngông cuồng thích nhạo báng người khác.
Đồng thời thể hiện sự bao dung, tình yêu thương
của nhân dân với những người biết quay đầu, hoàn
lương.

NÓI VÀ NGHE

PHIẾU ĐÁNH GIÁ THEO TIÊU CHÍ
Nhóm: …………….
Tiêu chí
1. Chọn được câu
chuyện hay, có ý
nghĩa
2. Đóng vai nhân vật
kể lại nội dung câu
chuyện hấp dẫn
3. Nói to, rõ ràng,
truyền
cảm,giọng
điệu lời nói phù hợp
với từng nhân vật
4. Sử dụng yếu tố phi
ngôn ngữ phù hợp.

Mức độ
Chưa đạt

Đạt

Tốt

Chưa có chuyện để kể.

Có chuyện để kể nhưng Câu chuyện hay và ấn
chưa hay.
tượng.

Chưa biết đóng vai, kể
lại nội dung sơ sài, chưa
đầ
 y đủ chi tiết để người
nghe hiểu câu chuyện.

Biết đóng vai kể lại câu Biết đóng vai kể lại đầy
chuyện đầy đủ sự việc đủ nội dung câu chuyện
chi tiết chính để người hấp dẫn và lôi cuốn.
nghe hiểu được nội
dung câu chuyện.
 

Nói nhỏ, khó nghe; nói Nói to nhưng đôi chỗ
lắp, ngập ngừng…
lặp lại hoặc ngập ngừng
1 vài câu, giọng kể chưa
linh hoạt
Điệu bộ thiếu tự tin, mắt Điệu bộ tự tin, mắt nhìn
chưa nhìn vào người vào người nghe; nét mặt
nghe; nét mặt chưa biểu biểu cảm phù hợp với
cảm hoặc biểu cảm nội dung câu chuyện.
không phù hợp.

Nói to, rõ ràng truyền
cảm, lời kể hoạt với từng
nhân vật trong truyện
Điệu bộ rất tự tin, mắt
nhìn vào người nghe; nét
mặt sinh động.

5. Mở đầu và kết Không chào hỏi/ và Có chào hỏi/ và có lời Chào hỏi/ và kết thúc bài
thúc hợp lí
không có lời kết thúc kết thúc bài nói.
nói một
bài nói.
cách hấp dẫn.

TRƯỚC KHI NÓI
1. Chuẩn bị nội dung
- Xác định mục đích nói và người nghe.

2. Tập luyện
- Tập nói một mình.
- Tập nói trước nhóm.

KHI NÓI
-

Yêu cầu nói:

+ Nói đúng mục đích (đóng vai nhân vật kể lại một câu chuyện cổ tích).
+ Nội dung nói có đầy đủ các sự việc, có mở đầu, có kết thúc hợp lí.
+ Nói to, rõ ràng, truyền cảm.
+ Điệu bộ, cử chỉ, nét mặt, ánh mắt… phù hợp.

PHIẾU ĐÁNH GIÁ THEO TIÊU CHÍ
Nhóm: …………….
Tiêu chí
1. Chọn được câu
chuyện hay, có ý
nghĩa
2. Đóng vai nhân vật
kể lại nội dung câu
chuyện hấp dẫn
3. Nói to, rõ ràng,
truyền
cảm,giọng
điệu lời nói phù hợp
với từng nhân vật
4. Sử dụng yếu tố phi
ngôn ngữ phù hợp.

Mức độ
Chưa đạt

Đạt

Tốt

Chưa có chuyện để kể.

Có chuyện để kể nhưng Câu chuyện hay và ấn
chưa hay.
tượng.

Chưa biết đóng vai, kể
lại nội dung sơ sài, chưa
đầ
 y đủ chi tiết để người
nghe hiểu câu chuyện.

Biết đóng vai kể lại câu Biết đóng vai kể lại đầy
chuyện đầy đủ sự việc đủ nội dung câu chuyện
chi tiết chính để người hấp dẫn và lôi cuốn.
nghe hiểu được nội
dung câu chuyện.
 

Nói nhỏ, khó nghe; nói Nói to nhưng đôi chỗ
lắp, ngập ngừng…
lặp lại hoặc ngập ngừng
1 vài câu, giọng kể chưa
linh hoạt
Điệu bộ thiếu tự tin, mắt Điệu bộ tự tin, mắt nhìn
chưa nhìn vào người vào người nghe; nét mặt
nghe; nét mặt chưa biểu biểu cảm phù hợp với
cảm hoặc biểu cảm nội dung câu chuyện.
không phù hợp.

Nói to, rõ ràng truyền
cảm, lời kể hoạt với từng
nhân vật trong truyện
Điệu bộ rất tự tin, mắt
nhìn vào người nghe; nét
mặt sinh động.

5. Mở đầu và kết Không chào hỏi/ và Có chào hỏi/ và có lời Chào hỏi/ và kết thúc bài
thúc hợp lí
không có lời kết thúc kết thúc bài nói.
nói một
bài nói.
cách hấp dẫn.

LUYỆN TẬP- VẬN DỤNG

PHIẾU TÌM Ý
Nhóm: …....
Nhiệm vụ: Đóng vai nhân vật người em trai trong truyện Cây khế kể lại trước lớp
sự việc vợ chồng họ đã được con chim lạ giúp đỡ trở nên giàu có.
Gợi ý: Để nhớ lại các chi tiết bằng cách trả lời vào cột bên phải ở các câu hỏi ở cột
trái.
Người em kể về hoàn cảnh của gia
…………………………………............
đình mình trước khi bố mẹ mất như
……………………………………........
thế nào?
Sau khi bố mẹ mất thì hoàn cảnh của …………………………………………
hai vợ chồng người em ra sao?
…………………………………...........
 
Hàng ngày vợ chồng người em hái …………………………………………
khế đi bán thì điều gì khiến họ bất
…………………………………….......
ngờ
Khi cây khế bị chim ăn gần hết,
……………………………………........
trước nỗi lo lắng của vợ chồng
……………………………………........
người em thì đã có sự việc gì xảy ra?
Sự việc đó đem lại kết quả gì cho
họ?

…………………………………….......
……………………………………........

STT
1
2
3
4
5

Hoàn thành phiếu bài tập sau:
Các yếu tố
Đặc điểm
Chủ đề
Nhân vật
Cốt truyện
Lời kể
Yếu tố kì ảo

 
 
 
 
 

 

Đáp án phiếu bài tập
STT Các yếu tố
1

2

Chủ đề

Nhân vật

Đặc điểm 
Kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật quen thuộc, xảy ra trong đời
sống gia đình và xã hội của con người, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm
bài học đạo lý, cách sống lương thiện, hướng tới những điều tốt đẹp, tránh
xa cái ác, cái xấu xa, thể hiện ước mơ , khát vọng,...của tác giả nhân dân
Nhân vật bất hạnh (người mồ côi, con riêng, em út, có hình dạng xấu
xí,...), Nhân vật dũng sĩ và có tài năng kỳ lạ, Nhân vật thông minh và nhân
vật ngốc nghếch, Nhân vật là động vật (con vật biết nói năng, hoạt động,
có tính cách như con người).  Nhìn chung, nhân vật cổ tích chưa được cá
thể hóa, tâm lý hóa

3

Mang tính chất tưởng tượng, "tính khác thường" của sự việc và hành
Cốt truyện động, được xây dựng theo một vài sơ đồ chung như: dũng sĩ giết quái vật
cứu người đẹp, người xấu xí nhưng tốt bụng, tài giỏi,...

4

Lời kể

Thường bắt đầu với câu kể "ngày xửa ngày xưa' ở thời gian và không gian
không xác định, kết thúc bằng câu "và rồi họ sống mãi mãi hạnh phúc về
sau".

Yếu tố
kỳ ảo

Yếu tố huyền ảo, thơ mộng, thế giới kỳ ảo thường xâm nhập lẫn nhau với
thế giới trần tục. Thường gồm các con vật kỳ ảo, đồ vật kỳ ảo,....có tác
dụng thể hiện mục đích của tác giả nhân dân trong việc truyền tải chủ đề
của câu chuyện. 

5