_Tiết 38 - Bài 21:_

Chöông 1 – CHAÂU AÂU

THIÊN NHIÊN CHÂU ÂU

BÀI 1:
KHỞI ĐỘNG

Thành phố ROMA (Ý)

Thành phố Luân Đôn (Anh)

Thành phố Paris (Pháp)

Thành phố FLORENCE (Ý)

Thành phố VENICE (Ý)

Thành phố AMSTERDAM

Quan sát hình và cho biết đây là những địa danh nào ở châu Âu?
Em hãy kể một số thông tin mà em biết về châu Âu?
_Bài 1:_

_Nội dung ghi bài vào vở._

Nội DUNG bài học

1. Vị trí địa lí, hình dạng và kích thước lãnh thổ châu Âu.

2. Đặc điểm tự nhiên châu Âu.

THIÊN NHIÊN CHÂU ÂU

Chöông 1 – CHAÂU AÂU
Châu lục

Diện tích

(triệu km2)
1 Châu Á

43,6
2 Châu Mĩ

42,3
3 Châu Phi

30,3
4 Châu Nam Cực

14,1
5 Châu Âu

10,5
6 Châu Ðại Dương

8,5
? Dựa vào bảng số liệu trên em hãy so sánh diện tích của châu Âu với các châu lục khác đã học?

10,5 triệu km2

Hình: Lược đồ các châu lục trên thế giới

? Dựa vào lược đồ em hãy xác định vị trí châu Âu? Có diện tích bao nhiêu km2?

Bảng số liệu:

10,5
H. Lược đồ các châu lục trên thế giới

* Châu Âu là bộ phận của lục địa nào? Nằm ở bán cầu nào?
H. Lược đồ tự nhiên châu Âu

Dãy Uran

*Ngăn cách với châu Á bởi ranh giới tự nhiên nào?
Lục địa Á-ÂU

_- _Châu Âu là một bộ phận của lục địa Á-Âu, ngăn cách với châu Á bởi dãy U-Ran.
710 B

36 0 B

9032'T

66012' Đ

cực Bắc: Mũi Noockin 710 B

Cùc Nam: Mòi Mar¬ki 360 B

Cực Tây: Mũi Rôca 9032'T

Cực Đông: 66012' Đ

_? Châu Âu nằm ở khoảng giữa các vĩ tuyến nào? _

_? Với vị trí như vậy châu Âu nằm trong đới khí hậu nào? _

Nằm trong đới khí hậu Ôn hòa

_ ? Châu Âu tiếp giáp với biển, đại dương và châu lục nào? _

Bắc Băng Dương

Đại Tây Dương

Địa Trung Hải

Châu Á

H. Lược đồ tự nhiên châu Âu
- Nằm khoảng từ vĩ tuyến 360B đến 710B, chủ yếu trong đới ôn hòa, có 3 mặt giáp biển
Biển đen

_Biển Bắc_

_Ban-tích_

_Biển trắng_

Măng-sơ

Dãy U-RAN

Xcan-đi-na-vi

I-bê-rich

I-ta-li-a

Ban-căng

+ Xcan-đi-na-vi,

+ I-bê-rich,

+ I-ta-li-a,

+ Ban-căng

*Các biển :

+ Địa Trung Hải,

+ Măng-sơ,

+ Biển Bắc,

+ Ban-tích,

+ Biển Đen,

+ Biển Trắng
_- Em có nhận xét gì về đường bờ biển của châu Âu?_

Xác định trên lược đồ:

- Các bán đảo và biển ?
- Nằm khoảng từ vĩ tuyến 360B đến 710B, chủ yếu trong đới ôn hòa, có 3 mặt giáp biển

- Bờ biển bị cắt xẻ mạnh, tạo thành nhiều bán đảo, biển, vũng vịnh ăn sâu vào đất liền.
_Liên hệ nhận xét đường bờ biển của Việt Nam?_

_H. Lược đồ tự nhiên Việt Nam_

_H. Lược đồ hành chính Bắc Bộ_

_Vịnh Hạ Long_
D. Cáp ca

_ĐB. Đông Âu_

_D. An-pơ_

_D. Xcan-đi-na-vi_

Dãy U-RAN

D. Các - pát

_ĐB. Bắc Âu_

_D. Py-Rê-Nê_

2. Đặc điểm tự nhiên châu Âu:

D. Ban-cang

+ Nhóm 1: _Tìm hiểu đặc điểm tự nhiên của châu Âu về địa hình._

+ Nhóm 2: _Tìm hiểu đặc điểm tự nhiên của châu Âu về khí hậu._

+ Nhóm 3: _Tìm hiểu đặc điểm tự nhiên của châu Âu về sông ngòi._

+ Nhóm 4: _Tìm hiểu đặc điểm tự nhiên của châu Âu về các đới thiên nhiên._

THẢO LUẬN 5'
Lớp:..............................

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm 1: Dựa vào Hình 1.1, em hãy:

- Châu Âu có các dạng địa hình nào? Cho biết dạng địa hình nào chiếm ưu thế ở châu Âu. Đặc điểm và phân bố của dạng địa hình đó.

- Kể tên và xác định các đồng bằng ở châu Âu.

- Kể tên và xác định các dãy núi trẻ ở châu Âu.

- Em hãy chọn đáp án Đ (đúng), S (sai) vào các câu sau, nếu sai em hãy gạch chân chỗ sai và sửa lại cho đúng:

a. Núi già tập trung thành dải, tương đối thấp như dãy An-pơ.

b. Núi trẻ đỉnh nhọn, sườn dốc, nhiều thung lũng sâu.

c. Núi ở châu Âu cao trên 2 000m.

d. Đồng bằng Đông Âu là đồng bằng lớn nhất châu Âu.
Lớp:..............................

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Nhóm 2: Dựa vào Hình 1.2, em hãy:

- Cho biết châu Âu có những đới và kiểu khí hậu nào?

- Trình bày đặc điểm chính của các kiểu khí hậu ở châu Âu?
Khí hậu

Phân bố

Nhiệt độ

Lượng mưa
Cực và cận cực
Ôn đới hải dương
Ôn đới lục địa
Cận nhiệt Địa Trung Hải
Khí hậu núi cao
Lớp:..............................

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Nhóm 3: Dựa vào Hình 1.1, em hãy:

- _Nhận xét mạng lưới sông ngòi ở Châu Âu?_Xác định các con sông lớn ở châu Âu: Von-ga, Đa-nuyp, Rai-nơ trên bản đồ.

- Cho biết các con sông trên đổ ra biển và đại dương nào?

- Cho biết sông ở Bắc Băng Dương có đặc điểm gì?

- Điền vào chỗ trống những thông tin còn thiếu về đặc điểm sông ngòi châu Âu:

Châu Âu có mạng lưới sông ngòi (1)…. phần lớn các sông (2)…quanh năm, không có (3)…., được nối với nhau bởi hệ thống (4)…
Lớp:..............................

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4

Nhóm 4: Dựa vào Hình 1.1, 1.2, 1.3, em hãy:

- Cho biết châu Âu có những đới thiên nhiên chủ yếu nào?

- Nhận xét sự phân hóa của các đới thiên nhiên châu Âu từ tây sang đông, từ bắc xuống nam.

Từ bắc xuống nam:

Từ tây sang đông:
Đới thiên nhiên
Phân bố

Thực vật và dất

Động vật
Cực và cận cực
Các đảo vùng cực và Bắc Âu.
Ôn đới

Hải dương

Các đảo và ven biển phía Tây.
Lục địa

Vùng trung tâm và Đông Âu
Đới cận nhiệt
Nam Âu (cận nhiệt địa trung hải)
? Xác định vị trí một số dãy núi và đồng bằng lớn ở châu Âu.

D. Cáp ca

_ĐB. Đông Âu_

_D. An-pơ_

_D. Xcan-đi-na-vi_

Dãy U-RAN

D. Các - pát

_ĐB. Bắc Âu_

_D. Py-Rê-Nê_

a. Địa hình

2. Đặc điểm tự nhiên châu Âu:

D. Ban-cang
Đặc điểm

Núi trẻ

Đồng bằng

Núi già
Phân bố
Hình dạng
Tên địa hình
D. An-pơ, Các-pát, Ban-căng,…

PhÝa nam

Tr¶i dµi theo chiÒu t©y-®«ng, chiÕm 2/3 diÖn tÝch ch©u lôc

§Ønh nhän, cao, sư­ên dèc

T­ư¬ng ®èi b»ng ph¼ng

ĐB: Bắc Âu, Đông Âu, trung lưu và hạ lưu Đa-nuýp

phÝa b¾c và trung t©m.

§Ønh trßn thÊp, sưên tho¶i.

D·y:U ran, Xcan-®i-na-vi

PHIẾU HỌC TẬP
Dãy Xcan-đi-na-vi( Na-uy)

Núi già

Dãy An-pơ cao và đồ sộ nhất Châu Âu
Đồng bằng ở châu Âu
PHIO : là vịnh biển hẹp, hai bên có vách đá dốc, ăn sâu vào đất liền, được hình thành trong những vùng trước đây có băng hà bao phủ (là địa hình nổi bật ở khu vực Bắc Âu)

ĐỊA HÌNH PHIO (NA-UY)
Em hãy chọn đáp án Đ (đúng), S (sai) vào các câu sau, nếu sai em hãy gạch chân chỗ sai và sửa lại cho đúng:

a. Núi già tập trung thành dải, tương đối thấp như dãy An-pơ.

b. Núi trẻ đỉnh nhọn, sườn dốc, nhiều thung lũng sâu.

c. Núi ở châu Âu cao trên 2 000m.

d. Đồng bằng Đông Âu là đồng bằng lớn nhất châu Âu.

S

Đ

Đ

S
BÀI 1. THIÊN NHIÊN CHÂU ÂU.

a. Địa hình
Có 2 khu vực địa hình: đồng bằng và miền núi.

- Đồng bằng: chiếm 2/3 diện tích châu lục: ĐB. Bắc Âu, Đông Âu, các đồng bằng trung lưu và hạ lưu Đa-nuýp.

2. Đặc điểm tự nhiên:

- Miền núi: núi trẻ và núi già

+ Núi già: phía nam (Xcan-đi-na-vi, U-Ran,..)

+ Núi trẻ: phía bắc và trung tâm (An-pơ, Các-pát, Cáp-ca,…)

D. Cáp ca

_ĐB. Đông Âu_

_D. An-pơ_

_D. Xcan-đi-na-vic_

Dãy U-RAN

D. Các - pát

_ĐB. Bắc Âu_

_D. Py-Rê-Nê_
- Phân hóa từ bắc xuống nam, từ tây sang đông, tạo nên nhiều đới và kiểu khí hậu khác nhau.

_- Dựa vào thông tin mục b và H3, trang 98-99: _

Trình bày đặc điểm phân hóa khí hậu ở châu Âu

- Phân hóa theo độ cao.

1

2

3

4

Ôn đới hải dương

Cực và cận cực

Ôn đới lục địa

Cận nhiệt địa trung hải

2. Đặc điểm tự nhiên châu Âu:

b. Khí hậu

a. Địa hình
_+ Trên sườn núi An-pơ tại sao thảm thực vật lại thay đổi như vậy?_
Đới thiên nhiên
Phân bố
Cực và cận cực
Các đảo vùng cực và Bắc Âu.

quanh năm lạnh giá, lượng mưa rất ít.
Ôn đới

Hải dương

Các đảo và ven biển phía Tây.

- Mùa hạ mát. Mùa đông không lạnh lắm.

- Nhiệt độ: trên 0oC

- Mưa quanh năm, tương đối lớn.
Lục địa

Vùng trung tâm và Đông Âu
Mùa hè nóng, mùa đông lạnh, có tuyết rơi nhiều, mưa ít, giảm dần từ tây sang đông.
Đới cận nhiệt
Nam Âu (cận nhiệt địa trung hải)

trung hải, mùa hạ nóng, lượng mưa trung bình.
- Đại bộ phận lãnh thổ có khí hậu ôn đới: ôn đới hải dương và ôn đới lục địa

*Phía Bắc chỉ một diện tích nhỏ khí hậu hàn đới. *Phía Nam có khí hậu Địa Trung Hải.
mùa đông ở Pháp

mùa đông ở Nga

? Em có nhận xét gì về mùa đông ở 2 quốc gia Pháp và Nga
_Dựa vào hình 51.1 và H. 51.2 Giải thích vì sao phía Tây châu Âu có khí hậu ấm áp và mưa nhiều hơn phía Đông ?_

H.51.1: Lược đồ tự nhiên châu Âu

H.51.2: Lược đồ khí hậu châu Âu

*Ven biển phía Tây châu Âu chịu ảnh hưởng của biển mạnh hơn lại có dòng biển nóng Bắc Đại Tây Dương, gió Tây ôn đới mang theo hơi ẩm và ấm vào trong đất liền gây mưa lớn * Càng vào sâu phía Đông và đông nam ảnh hưởng của biển ít đi nên lạnh và khô hơn.

 Phía Tây khí hậu ấm áp và mưa nhiều hơn phía đông.
_C. Sông ngòi_

_? Dùa vµo h×nh 1.1vµ b¶n ®å , SGK nªu nhËn xÐt vÒ m¹ng lưới s«ng ngßi ë Ch©u ÂU?_

- Châu Âu có mạng lưới sông ngòi dày đặc, phần lớn sông đầy nước quanh năm.
2. Đặc điểm tự nhiên châu Âu:

c. Sông ngòi

_- Dựa vào hình 1.1 và thông tin trong bài trang 100, em hãy:_

+ Xác định các sông lớn ở châu Âu:Vôn-ga, Đa-nuýp, Rai-nơ?

Hình 1.1. Bản đồ tự nhiên châu Âu

_Sông Rai-nơ_

_Sông Đa-nuýp_

_Sông Vôn -ga_

+ Cho viết các sông: Vôn-ga, Đa-nuýp, Rai-nơ chảy ra biển và đại dương nào?

b. Khí hậu

a. Địa hình

BÀI 1. THIÊN NHIÊN CHÂU ÂU.

- Các sông quan trọng: Vônga, Rainơ, Đa-nuýp.
Sông Vônga
Lớp:..............................

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Nhóm 3: Dựa vào Hình 1.1, em hãy:

- _Nhận xét mạng lưới sông ngòi ở Châu Âu?_Xác định các con sông lớn ở châu Âu: Von-ga, Đa-nuyp, Rai-nơ trên bản đồ.

- Cho biết các con sông trên đổ ra biển và đại dương nào?

- Cho biết sông ở Bắc Băng Dương có đặc điểm gì?

- Điền vào chỗ trống những thông tin còn thiếu về đặc điểm sông ngòi châu Âu:

Châu Âu có mạng lưới sông ngòi (1)…. phần lớn các sông (2)…quanh năm, không có (3)…., được nối với nhau bởi hệ thống (4)…
Quan sát các ảnh sau: Nêu giá trị của sông ngòi Châu Âu.

Đập thủy điện

Công trình thủy lợi

Giao thông

Đánh cá

Du lịch

Sinh hoạt trên sông

1

2

3

4

5

6
a. Địa hình

b. Khí hậu

2. Đặc điểm tự nhiên châu Âu:

c. Sông ngòi

_Dựa vào hình 1.1, 1.2 và thông tin trong bài, em hãy:_

*Xác định các đới thiên nhiên ở châu Âu. *Cho biết thiên nhiên ở đới ôn hòa của châu Âu có sự phân hóa như thế nào?
d. Các đới thiên nhiên

BÀI 1. THIÊN NHIÊN CHÂU ÂU.
Lớp:..............................

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4

Nhóm 4: Dựa vào Hình 1.1, 1.2, 1.3, em hãy:

- Cho biết châu Âu có những đới thiên nhiên chủ yếu nào?

- Nhận xét sự phân hóa của các đới thiên nhiên châu Âu từ tây sang đông, từ bắc xuống nam.

Từ bắc xuống nam:

Từ tây sang đông:
Đới thiên nhiên
Phân bố

Thực vật và dất

Động vật
Cực và cận cực
Các đảo vùng cực và Bắc Âu.
Ôn đới

Hải dương

Các đảo và ven biển phía Tây.
Lục địa

Vùng trung tâm và Đông Âu
Đới cận nhiệt
Nam Âu (cận nhiệt địa trung hải)
Đới thiên nhiên
Phân bố
Thực vật và dất

Động vật
Cực và cận cực
Các đảo vùng cực và Bắc Âu.

quanh năm lạnh giá, lượng mưa rất ít.

Chủ yếu là rêu, địa y, cây bụi. Mặt đất bị tuyết bao phủ quanh năm.
Một số loài chịu được lạnh.
Ôn đới

Hải dương

Các đảo và ven biển phía Tây.

-Mùa hạ mát. Mùa đông không lạnh lắm.

-Nhiệt độ: trên 0oC

- Mưa quanh năm, tương đối lớn.

- Rừng lá rộng.

- Rừng hỗn hợp.

- Đất rừng nâu xám.

Đa dạng về số loài và số lượng cá thể trong mỗi loài. Có các loài thú lớn: gấu nâu, chồn, linh miêu, chó sói, sơn dương,... cùng nhiều loài bò sát và các loài chim.
Lục địa

Vùng trung tâm và Đông Âu
Mùa hè nóng, mùa đông lạnh, có tuyết rơi nhiều, mưa ít, giảm dần từ tây sang đông.

- Thảo nguyên ôn đới. Đất đen thảo nguyên ôn đới.
Đới cận nhiệt
Nam Âu (cận nhiệt địa trung hải)

Khí hậu cận nhiệt địa trung hải, mùa hạ nóng, khô; mùa đông ấm và lượng mưa trung bình.

- Rừng và cây bụi lá cứng.
a. Địa hình

b. Khí hậu

2. Đặc điểm tự nhiên châu Âu:

c. Sông ngòi

d. Các đới thiên nhiên

BÀI 1. THIÊN NHIÊN CHÂU ÂU.

- Nêu tên các vành đai thảm thực vật theo độ cao ở dãy An-pơ.

+ Dưới 200m:

+ Từ 200 đến 800m:

+ Từ 800 đến 1 800m:

+ Từ 1 800 đến 2 200m:

+ Từ 2 200 đến 3 000m:

+ Từ 3 000m trở lên:
Đài nguyên

Thảo nguyên ôn đới

Rừng lá kim

Rừng bụi gai lá cứng địa trung hải
LUYỆN TẬP

_Dựa vào kiến thức đã học, em hãy :_

*Dựa vào hình 1.2, em hãy cho biết hai trạm khí tượng trên đây thuộc kiểu khí hậu nào? *Nhận xét đặc điểm nhiệt độ và lượng mưa tại hai trạm khí tượng trên.
Biểu đồ(Trạm)

Đặc điểm

Bret (Pháp)

Ca-dan (Liên bang Nga)
Khí hậu:

- Nhiệt độ (oC)

- Lượng mưa (mm)

- Biên độ nhiệt
Cao nhất (18oC),Thấp nhất (8oC)

tương đối lớn (820 mm)

10oC
Cao nhất (20oC), thấp nhất (-8oC)

Mưa ít (443 mm)

28oC
Thuộc kiểu khí hậu

Ôn đới hải dương (mùa hè mát, mùa đông không lạnh lắm).

Ôn đới lục địa
Nhận xét đặc điểm nhiệt độ, lượng mưa:
VẬN DỤNG – MỞ RỘNG

_Dựa vào kiến thức đã học, em hãy cho biết:_

_Các nhóm thảo luận nhóm, cử đại diện trình bày._

_ 2. Em hãy lựa chọn thực hiện một trong hai nhiệm vụ sau:_

_Nhiệm vụ 1: Hãy sưu tầm những thông tin về khí hậu ở châu Âu hiện nay và viết một đoạn ngắn thể hiện tóm tắt những thông tin em sưu tầm được._

_Nhiệm vụ 2: Hãy sưu tầm những hình ảnh về sông ngòi hoặc các đới thiên nhiên của châu Âu. Chia sẻ với các bạn._
http://youtube.com/watch?v=r82-MKFNDrQ

* Chuẩn bị cho tiết học sau:

__

_1. Nghiên cứu trước Bài 2. Đặc điểm dân cư, xã hội châu Âu._

_2. Em hãy lựa chọn thực hiện một trong hai nhiệm vụ sau:_

_Nhiệm vụ 1: Hãy sưu tầm những thông tin về khí hậu ở châu Âu hiện nay và viết một đoạn ngắn thể hiện tóm tắt những thông tin em sưu tầm được._

_Nhiệm vụ 2: Hãy sưu tầm những hình ảnh về sông ngòi hoặc các đới thiên nhiên của châu Âu. Chia sẻ với các bạn._

_._