Chào mừng quý thầy cô
đến dự giờ thăm lớp
Tiết 11 – Bài 11
THIÊN NHIÊN PHÂN HÓA
ĐA DẠNG
Quan sát bảng số liệu, nhận xét sự thay đổi nhiệt độ từ Bắc vào Nam? Giải thích tại sao lại có sự thay đổi đó?
1. Thiên nhiên phân hoá theo Bắc – Nam
Nhiệt độ tăng dần từ Bắc vào Nam. Vì càng vào Nam càng gần xích đạo nên lượng nhiệt nhận được càng lớn, đồng thời giảm sút ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc.
- Nguyên nhân: Sự tăng lượng bức xạ Mặt Trời đồng thời với sự giảm sút ảnh hưởng của khối khí lạnh về phía Nam là nguyên nhân tạo nên sự phân hóa khí hậu mà ranh giới là dãy Bạch Mã (khoảng 16oB). Sự phân hóa khí hậu là nguyên nhân chính làm phân hóa thiên nhiên theo Bắc - Nam.
- Biểu hiện: Lãnh thổ VN được chia thành 2 miền tự nhiên: miền Bắc và miền Nam mà ranh giới là dãy Bạch Mã.
1. Thiên nhiên phân hoá theo Bắc – Nam
1. Thiên nhiên phân hoá theo Bắc – Nam
- Nhóm 1 tìm hiểu đặc trưng của phần lãnh thổ phía Bắc
- Nhóm 2 tìm hiểu đặc trưng phần lãnh thổ phía Nam
- Các nhóm hoàn thành theo mẫu ở bảng sau.
Có kiểu khí hậu NĐ ẩm gió mùa với một mùa đông lạnh.
Nhiệt độ tb năm >20oC

Lớn

Phân thành 2 mùa mùa đông và mùa hạ. Mùa đông với 2 – 3 tháng lạnh to tb <18oC.
Đới rừng nhiệt đới gió mùa.
Có các loại nhiệt đới chiếm ưu thế, trong rừng còn có các loài cây cận nhiệt đới và ôn đới, các loài thú có lông dày.
Đới rừng cận xích đạo gió mùa.

Mang đặc trưng xích đạo và nhiệt đới với nhiều loài. Trong rừng xuất hiện nhiều loài cây chịu hạn, rụng lá vào mùa khô. Động vật tiêu biểu là các loài thú lớn
1. Thiên nhiên phân hoá theo Bắc – Nam
Khí hậu mang tính chất cận xích đạo gió mùa, nóng quanh năm.
Nhiệt độ tb nắm cao >25oC và không có tháng nào <20oC
Nhỏ
Phân thành 2 mùa. một mùa mưa và một mùa khô.
Quan sát bản đồ tự nhiên Việt Nam, hãy cho biết: Thiên nhiên nước ta phân hóa theo chiều Đông - Tây như thế nào? Nguyên nhân của sự thay đổi đó.
2. Thiên nhiên phân hoá theo Đông – Tây
- Từ Đông sang Tây thiên nhiên nước ta có sự phân hóa thành 3 dãi:
+ Vùng biển và thềm lục địa.
+ Vùng đồng bằng ven biển.
+ Vùng đồi núi.
- Nguyên nhân: Do địa hình nước ta phần lớn là đồi núi, có một số dãy núi cao chia cắt lãnh thổ thành các vùng; có nhiều hướng núi trong toàn bộ đất nước; do sự tác động của gió mùa Đông Bắc và gió mùa Tây Nam đã tạo nên sự phân hóa của thiên nhiên theo chiều Đông - Tây.
2. Thiên nhiên phân hoá theo Đông – Tây
Dựa vào bản đồ tự nhiên Việt Nam và thông tin ở mục 2 SGK hãy nêu đặc điểm vùng biển và thềm lục địa nước ta?
2. Thiên nhiên phân hoá theo Đông – Tây
a. Vùng biển và thềm lục địa
+ Vùng biển rộng và có nhiều hòn đảo lớn nhỏ.
+ Độ - nông sâu, rộng - hẹp của thềm lục địa có quan hệ chặt chẽ với vùng đồng bằng và đồi núi kề bên và có sự thay đổi từng đoạn.
+ Thiên nhiên vùng biển nước ta đa dạng và giàu có, tiêu biểu cho thiên nhiên vùng biển nhiệt đới ẩn gió mùa.
a. Vùng biển và thềm lục địa
Độ - nông sâu, rộng - hẹp của thềm lục địa có quan hệ chặt chẽ với vùng đồng bằng và đồi núi kề bên và có sự thay đổi từng đoạn:
+ Thềm lục địa phía Bắc và phía Nam có đáy nông, mở rộng, có nhiều đảo ven bờ và mở rộng của đồng bằng châu thổ.
+ Đường bờ biển Nam Trung Bộ khúc khuỷu, thềm lục địa hẹp, tiếp giáp vùng biển nước sâu.
2. Thiên nhiên phân hoá theo Đông – Tây
+ Nêu dẫn chứng chứng minh: Độ nông - sâu, rộng - hẹp của thềm lục địa có quan hệ chặt chẽ với vùng đồng bằng, vùng núi kế bên và thay đổi theo từng đoạn bờ biển.
2. Thiên nhiên phân hoá theo Đông – Tây
b. Vùng đồng bằng ven biển
Dựa vào bản đồ tự nhiên Việt Nam và thông tin ở mục 2 SGK nêu đặc điểm thiên nhiên vùng đồng bằng nước ta?
Thay đổi tùy nơi, thể hiện mối quan hệ chặt chẽ với dải đồi núi phía tây và vùng biển phía đông.
Chứng minh nhận định trên
b. Vùng đồng bằng ven biển
2. Thiên nhiên phân hoá theo Đông – Tây
+ Nơi hình thành các đồng bằng châu thổ sông Hồng, sông Cửu Long, đồi núi lùi xa vào đất liền, đồng bằng mở rộng với các bãi triều thấp phẳng, thềm lục địa mở rộng, nông.
+ Dải đồng bằng ven biển ven biển miền Trung hẹp ngang, đồi núi ăn sát ra biển, chia cắt thành những đồng bằng nhỏ, chỉ rộng hơn ở các con sông Mã, sông Cả, sông Thu Bồn, sông Đà Rằng. Các dạng địa hình bồi tụ, mài mòn xen kẽ các cồn cát, đầm phá khá phổ biến là hệ quả tác động kết hợp chặt chẽ giữa biển và vùng núi phía tây ở dãi đồng bằng hẹp ngang này.
2. Thiên nhiên phân hoá theo Đông – Tây
c. Vùng đồi núi
Hãy nêu ảnh hưởng của gió mùa và hướng các dãy núi đến sự khác biệt về thiên nhiên giữa vùng núi Đông Bắc với vùng núi Tây Bắc, giữa Đông Trường Sơn với Tây Nguyên.
- Có sự đối lập mùa giữa Đông Trường Sơn và Tây Nguyên
Kết thúc bài
- Tây Trường Sơn (Tây Nguyên): Mưa vào mùa hạ và có một mùa khô sâu sắc.
2. Thiên nhiên phân hoá theo Đông – Tây
Đông Bắc: Do hướng núi hình vòng cung hút gió mùa đông bắc tạo nên một mùa đông lạnh, đến sớm. Có cảnh quan cận nhiệt đới gió mùa.
Tây Bắc: Cảnh quan phân hóa.
+ Vùng núi Hoàng Liên Sơn cảnh quan giống vùng ôn đới do địa hình cao, ít ảnh hưởng bởi gió mùa đông bắc.
+ Vùng núi thấp phía nam cảnh quan nhiệt đới ẩm gió mùa.
Đông Trường Sơn (Duyên hải miền Trung):
+ Mùa hạ chịu hiệu ứng phơn, nên khô nóng.
+ Mùa đông phần phía Bắc chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc yếu. Mưa vào thu đông, chịu ảnh hưởng của bão, áp thấp nhiệt đới.
c. Vùng đồi núi
Củng cố _ Đánh giá
CỦNG CỐ - ĐÁNH GIÁ
1. Nêu đặc điểm thiên nhiên nổi bật của phần lãnh thổ phía Bắc và phần lãnh thổ phía Nam.
2. Nêu khái quát sự phân hóa thiên nhiên theo Đông – Tây.
b. Vùng đồng bằng ven biển
Thay đổi tùy nơi, thể hiện mối quan hệ chặt chẽ với dải đồi núi phía tây và vùng biển phía đông.
c. Vùng đồi núi
Đông Bắc: Cảnh quan cận nhiệt đới gió mùa.
Tây Bắc: Cảnh quan phân hóa. Vùng núi Hoàng Liên Sơn cảnh quan giống vùng ôn đới, vùng núi thấp phía nam cảnh quan nhiệt đới ẩm gió mùa.
- Đông Trường Sơn (Duyên hải miền Trung): Mùa hạ chịu hiệu ứng phơn, nên khô nóng. Mùa đông phần phía Bắc chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc yếu. Mưa vào thu đông.
Tây Nguyên: Mưa vào mùa hạ và có một mùa khô sâu sắc.
a. Vùng biển và thềm lục địa
- Vùng biển rộng và có nhiều hòn đảo lớn nhỏ.
- Độ nông - sâu, rộng – hẹp của thềm lục địa có quan hệ chặt chẽ với vùng đồng bằng và đồi núi kề bên và có sự thay đổi từng đoạn.
CỦNG CỐ - ĐÁNH GIÁ
Chúc các bạn mạnh khỏe
và đạt nhiều thành tích trong học tập
Cây pơ mu
Cây sa mu
Gấu
Chồn
Súp lơ
Phần lãnh thổ phía Bắc
Cây ôn đới
Thú có lông dày
Rau củ ôn đới
Phần lãnh thổ phía Nam
Các loại thú lớn vùng nhiệt đới và xích đạo
Các loại động vật vùng đầm lầy
Cây họ dầu rụng lá
Đồng bằng sông Hồng
Đồng bằng sông Cửu Long
Đồng bằng Phú Yên
Vùng đồng bằng ven biển
Đồng bằng Thanh Hóa
Vùng núi Đông Bắc
Bắc Kạn
Cao Bằng
Tuyết rơi trên đỉnh Mẫu Sơn (Lạng Sơn)
Vùng núi cao Tây Bắc có cảnh quan giống như vùng ôn đới 
Vùng núi Tây Bắc
Vùng núi thấp phía nam Tây Bắc có cảnh quan nhiệt đới gió mùa 
Mùa mưa và mùa khô ở Duyên hải miền Trung
Mùa mưa và mùa khô ở Tây Nguyên
Sự đối lập giữa mùa mưa và mùa khô giữa Đông Trường Sơn và Tây Nguyên
Tây Nguyên
Đông Trường Sơn