:


Những đặc điểm chính của thơ Hai-cư
Hình thức:
- Thơ Hai-cư rất ngắn.
- Thơ Hai-cư không có nhan đề.
Nội dung:
- Thơ Hai-cư phản ánh vẻ đẹp thiên nhiên và tâm trạng con người.
- Thơ Hai-cư thấm đẫm tinh thần Thiền tông và văn hoá phương Đông.
Là nhà thơ nổi tiếng của Nhật Bản, người đưa thơ Hai cư từ hàng tiêu khiển lên nghệ thuật đặc sắc
Xuất thân trong một gia đình võ sĩ đạo.
Ông theo Thiên tông nên thơ ông đượm chất thiền.
Ông thích thơ văn, hội hoạ từ bé, có vốn hiểu biết rộng về văn học Nhật Bản và Trung Quốc.
-Ông có mộng lãng du, thích đi đây đi đó trong nước để
ngắm cảnh đẹp thiên nhiên, thăm viếng bạn bè, tìm nơi tu luyện thiền để giải thoát tâm linh
Nhà thơ Mat-su-ô Ba-sô
(1644 – 1694)
Bài 1
Trên cành khô
chim quạ đậu
chiều thu

Cành khô: Cành cây trụi lá,khẳng khiu, gầy guộc.
- Chim quạ: Màu đen, ám ảnh, thường xuất hiện cùng với sự chết chóc.


Tạo nên bức kí họa về chiều thu đơn sơ mà sâu lắng, u buồn và quạnh hiu.
Bài2

Hoa đào như áng mây xa
chuông đền U-ê-nô vang vọng
hay đền A-sa-cư-sa
Hoa anh đào: Tượng trưng cho vẽ đẹp tâm hồn và tinh thần của người Nhật.
Vi sao tác giả gọi hoa đào như áng mây xa?
Hàng năm hoa Anh Đào nở,
người Nhật thường có những lễ
đầu xuân mang đậm tính cách
Nhật bản
Hoa trồng thành dãy, thành vườn khi nở
trông xa như những áng mây hồng rực rỡ.
Nếu nhìn từ dưới lên,
với một khoản cách xa thì
Một màu tráng hút tầm mắt
như những áng mây trên trời
Tiếng chuông chùa vang vọng
như đưa ta về với cõi vô thường,
làm yên tĩnh tâm hồn, đánh thức không gian
và thời gian, giúp con người gội sạch bao ưu
phiền của đời sống, thanh lọc tâm hồn …

Việc nhà thơ không xác định rõ tiếng chuông từ đền nào gợi lên cảm xúc gì?
Gợi cảm giác bâng khuâng của một tâm trạng cô đơn, trống vắng với rất nhiều tâm tư nỗi lòng sâu kín.
Đền chùa ở Nhật Bản
Bài 3
Cây chuối trong gió thu
tiếng mưa rơi tí tách vào chậu
ta nghe tiếng đêm
Nhà thơ cảm nhận cảnh đêm bằng giác quan nào?
Cảm nhận chủ yếu bằng
thính giác và sự
liên tưởng.

Cây chuối: biểu tượng cho tính nhạy cảm, sự trong sáng.

“Tiếng đêm” không chỉ là âm thanh của tự nhiên, đều đều, buồn buồn, mà còn là tiếng lòng của thi nhân trong đêm.


(1716 – 1784)
- Là nhà thơ, nhà họa sĩ danh tiếng
Nhật Bản.
- Là gương mặt lớn về thơ Hai-cư
- Là người nối tiếp và phát triển tinh
hoa thơ Hai-cư của Ba-sô.
- Ông viết và vẽ nhiều về mùa xuân nên
có người gọi ông là “thi sĩ của mùa xuân”.
Thơ Bu-son giàu âm thanh, ý hàm súc,
ngắn gọn, trữ tình.



Bài 1
Gần xa đâu đây
nghe tiếng thác chảy
lá non tràn đầy
“Tiếng thác chảy” tượng trưng cho điều gì?
- Thác là biểu tượng của sức mạnh, tiếng gọi của mùa xuân.
- Biểu tượng của sự vận động liên tục.
Nhà thơ lắng nghe mùa xuân qua âm thanh của tiếng thác và nhìn ngắm mùa xuân trên lá non, cảm nhận mùa xuân qua tiếng cựa mình của lá non. Đó là cái xôn xao của mùa xuân và cái rạo rực của lòng người.
Ý nghĩa bài thơ?
Bài 2
Dưới mưa xuân lất phất
áo tơi và ô
cùng đi

Hình ảnh “áo tơi”
và “ô” trong
bài thơ có
ý nghĩa gì?

Tượng trưng cho
sự hiện diện
của con người.
Đây là bài thơ tả cảnh mùa
xuân rất đỗi trữ tình.
Đó là mùa xuân của tuổi trẻ,
mùa xuân của tình yêu.
Bài thơ gợi lên những rạo rực,
khao khát đầy tính nhân văn.
Ý nghĩa bài thơ?
Bài 3
Hoa xuân nở tràn
bên lầu du nữ
mua sắm đai lưng
- Câu 1: miêu tả cảnh thiên nhiên (mùa xuân).
- Hai câu sau miêu tả con người (Các cô gái đi mua sắm đai lưng).
Bài thơ nói lên sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên trong một bức tranh xuân rực rỡ.
- Thơ Hai-cư của Ba-sô và Bu-son có hình thức cực ngắn. Tính cô đọng, hàm súc là đặc điểm nổi bật của các bài thơ Hai-cư. Muốn cảm nhận thơ hai-cư cần vận dụng rất nhiều giác quan, đạc biệt là trí tưởng tượng. Vốn tri thức văn hóa Nhật và tính đa nghĩa hàm súc của ngôn ngữ.





- Thơ hai-cư thường miêu tả thiên nhiên, qua đó gửi gắm tâm trạng con người. Thơ hai-cư của Ba-sô thấm nhuần cảm xúc thiền, cô đơn tĩnh mịch. Thơ hai-cư của bu-son gần cuộc sống trần thế hơn.