11th
grade
Bài 3:
THOÁT HƠI NƯỚC
So sánh tỉ lệ giữa lượng nước cây sử dụng để trao đổi tạo chất hữu cơ và lượng nước cây hấp thu được?
 Lượng nước thoát ra ngoài môi trường rất lớn so với lượng nước mà cây sử dụng.
BÀI 3: THOÁT HƠI NƯỚC
- Là động lực đầu trên của dòng mạch gỗ giúp vận chuyển nước, các ion khoáng và các chất khác từ rễ đến mọi cơ quan của cây trên mặt đất.
I- VAI TRÒ CỦA QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC
BÀI 3: THOÁT HƠI NƯỚC
- Là động lực đầu trên của dòng mạch gỗ giúp vận chuyển nước, các ion khoáng và các chất khác từ rễ đến mọi cơ quan của cây trên mặt đất.
- Nhờ có thoát hơi nước, khí khổng mở ra cho khí CO2 khuếch tán vào lá làm nguyên liệu cho quá trình quang hợp.
- Thoát hơi nước giúp hạ nhiệt độ của lá cây vào những ngày nắng đảm bảo cho các quá trình sinh lí xảy ra bình thường.
I- VAI TRÒ CỦA QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC
Giải thích tại sao đứng dưới bóng cây lại mát hơn đứng dưới mái che bằng vật liệu xây dựng?
 Vật liệu xây dựng hấp thụ nhiệt làm cho nhiệt độ tăng cao, còn lá cây thoát hơi nước làm hạ nhiệt độ môi trường xung quanh lá. Nhờ vậy, không khí dưới dưới bóng cây vào những ngày hè nóng bức mát hơn so với không khí duới mái nhà che bằng vật liệu xây dựng.
II. THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ
1. Lá là cơ quan thoát hơi nước
- Các tế bào biểu bì của lá tiết ra lớp phủ bề mặt gọi là cutin.
- Trong lớp tế bào biểu bì chứa các tế bào khí khổng.
Khí khổng
Lớp cutin
2. Hai con đường thoát hơi nước: qua khí khổng và qua cutin
Khi no nước
Khi mất nước
Thành trong DÀY
Thành ngoài MỎNG
*Thoát hơi nước qua khí khổng
+ Thoát hơi nước qua khí khổng: Phụ thuộc vào ………………………. trong tế bào. Khi tế bào no nước thì khí khổng ……. và ngược lại.
Vận tốc thoát hơi nước …………………………………….
Được điều chỉnh bằng ………………………………………
*Thoát hơi nước qua lớp cutin
Độ dày của lớp cutin phụ thuộc vào từng loại cây và độ tuổi sinh lí của lá cây (lá non có lớp cutin mỏng hơn lá già).
*Thoát hơi nước qua lớp cutin
Phụ thuộc vào …………. của tầng cutin  Lớp cutin càng …….., thoát hơi nước càng giảm và ngược lại.
*Thoát hơi nước qua lớp cutin
Vận tốc thoát hơi nước ………………………………
Nước
Ánh sáng
Nhiệt độ, gió
Dinh dưỡng khoáng
Ảnh hưởng tới sự điều tiết độ mở của khí khổng
Nguyên nhân gây mở khí khổng
Ảnh hưởng đến 2 quá trình hấp thụ nước ở rễ và thoát hơi nước ở lá
Ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ nước và chất khoáng của rễ
III. TÁC NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC
A < B
A = B
A > B
Cân bằng nước được tính bằng sự so sánh lượng nước do rễ hút vào (A) và lượng nước thoát ra (B).
Mô đủ nước, cây phát triển bình thường
Mô thừa nước, cây phát triển bình thường
Mô mất cân bằng nước, lá héo
IV. CÂN BẰNG NƯỚC VÀ TƯỚI TIÊU HỢP LÍ CHO CÂY TRỒNG
CỦNG CỐ
Câu 1: Quá trình thoát hơi nước của cây sẽ bị ngừng lại khi
A. đưa cây vào trong tối.
B. đưa cây ra ngoài ánh sáng.
C. tưới nước cho cây.
D. tưới phân cho cây.
CỦNG CỐ
Câu 2 (2018): Ở thực vật sống trên cạn, loại tế bào nào sau đây điều tiết quá trình thoát hơi nước ở lá?
A. Tế bào khí khổng. B. Tế bào mạch gỗ.
C. Tế bào mô giậu. D. Tế bào mạch rây.
CỦNG CỐ
Câu 3: Phát biểu nào dưới đây không đúng khi nói về vai trò của sự thoát hơi nước ở lá?
A. Quá trình thoát hơi nước ở lá không liên quan đến sự hút nước ở rễ.
B. Làm cho khí khổng mở và khí O2 sẽ thoát ra không khí.
C. Làm cho khí khổng mở và khí CO2 sẽ đi từ không khí vào lá cung cấp cho quá trình quang hợp.
D. Làm giảm nhiệt độ của bề mặt lá.
CỦNG CỐ
Câu 4: Tác nhân chủ yếu điều tiết độ mở của khí khổng ở lá là:
A. Hàm lượng chất hữu cơ trong tế bào lá.
B. Cường độ ánh sáng mặt trời.
C. Hàm lượng nước trong tế bào khí khổng.
D. Hàm lượng CO2 trong tế bào lá.
CỦNG CỐ
Câu 8: Quá trình thoát hơi nước của cây sẽ bị ngừng lại khi
A. đưa cây vào trong tối.
B. đưa cây ra ngoài ánh sáng.
C. tưới nước cho cây.
D. tưới phân cho cây.