II-CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP
(từ Tk Iđầu Tk X)
BÀI 15:
THỜI BẮC THUỘC VÀ CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC
(Từ Tk II Tcn  Tk X) (tt)
I-Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc.
1. Khái quát phong trào đấu tranh từ Tk Iđầu Tk X
- Năm 40 dân Âu Lạc khởi nghĩa đầu tiên.
- Đầu Tk X nhiều cuộc k/n nổ ra ở quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam .
- Nhiều cuộc k/n thắng lợi: Hai Bà Trưng, Lý Bí, Họ Khúc.
*Ý nghĩa: thể hiện lòng yêu nước, ý chí quật cường của dân tộc.
Ngọc trai
Sừng tê giác
Đồi mồi
Ngà voi
SẢN VẬT CỐNG NẠP
2.Một số cuộc k/n tiêu biểu.
a-Khởi nghĩa Hai Bà Trưng.




- Do chính s�ch bĩc l?t c?a nh� H�n l�m cho nh�n d�n kh?p noi cam ph?n.
- Thi s�ch b? gi?t.
1, Nguyên nhân
“Một xin rửa sạch thù nhà
Hai xin nối lại nghiệp xưa họ Hùng
Ba kẻo oan ức lòng chồng
Bốn xin vẹn vẹn sở công lênh này”
(Thiên Nam ngữ lục)
- Hưởng ứng lời kêu gọi, những người yêu nước từ khắp nơi rầm rập kéo về tụ nghĩa ở cửa sông Hát. Nơi đây tuy ở vị trí trung tâm nhưng lại có đủ điều kiện để xây dựng một căn cứ khởi nghĩa.
- Khởi nghĩa Hát Môn nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng của đông đảo các Lạc tướng, lạc dân không chỉ ở Mê Linh mà còn ở một số các tỉnh thành khác. Phong trào đã nhanh chóng trở thành cuộc nổi dậy của toàn dân.
2.Một số cuộc k/n tiêu biểu.
a-Khởi nghĩa Hai Bà Trưng.
- Mùa xuân năm 40 Hai Bà Trưng nổi dậy k/n ở Hát Môn, được đông đảo nhân dân hưởng ứng, nghĩa quân chiếm Mê Linh, Cổ Loa, Luy Lâu, Tô Định chạy về nước.
- Khởi nghĩa thắng lợi, Trưng Trắc làm vua, đóng đô ở Mê Linh. Xây dựng chính quyền tự chủ.
-Năm 42 Mã Viện đem 2 vạn quân thủy, bộ xâm lược nước ta.
-Hai Bà lãnh đạo nhân dân anh dũng kháng chiến, do lực lượng yếu nên thất bại.
*K/n thể hiện khí phách anh hùng của dân tộc với vai trò to lớn của phụ nữ VN.
Năm 42, Mã Viện lãnh đạo 2 vạn quân tinh nhuệ, 2 nghìn xe thuyền và nhiều dân phu. Tấn công quân ta ở Hợp Phố, nhân dân anh dũng chống trả nhưng vẫn gặp thất bại trước quân Hán.
Lãng Bạc
Cấm Khê
Sau khi chiếm được Hợp Phố, Mã Viện đã chia quân thành 2 đạo thủy bộ tiến Lục Đầu và gặp nhau tại Lãng Bạc:
Đạo quân bộ: đi men theo đường biển, lẻn qua Quỷ Môn Quan để xuống Lục Đầu.
Đạo quân thủy: đi từ Hát Môn vượt biển tiến thẳng vào sông Bạch Đằng, sau đó từ Thái Bình đi lên Lục Đầu.

Sau khi nhận được tin tức, Hai Bà Trưng kéo quân từ Mê Linh về nghênh chiến với địch tại Lãng Bạc. Quân ta giữ vững được Cổ Loa  và Mê Linh nhưng Mã Viện tiếp tục đuổi theo buộc quân ta phải lùi về Cẩm Khê (nay thuộc Ba Vì – Hà Nội).
Tháng 3 năm 43, Hai Bà Trưng hy sinh ở Cấm Khê. Cuộc kháng chiến vẫn kéo dài đến tháng 11 năm 43 sau đó mới bị dập tắt.
Hiện nay, nhiều nơi lập đền thờ Hai Bà Trưng để tưởng nhớ đến sự hy sinh anh dũng của Hai Bà Trưng. Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng có thể coi là dấu mộc cho các cuộc khởi nghĩa tiếp theo nổ ra, tiếp tục chống lại nhà Hán của nhân dân Việt Nam.
Lễ hội Hai Bà Trưng
b-Khởi nghĩa Lý Bí.
-Năm 544 Lý Bí xưng Lý Nam Đế, lập nước Vạn Xuân độc lập, tự chủ, đóng đô ở Tô Lịch.
-Năm 545 nhà Lương xâm lược, Lý Bí trao binh quyền cho Triệu Quang Phục.
-Năm 550 Triệu Quang Phục xưng là Triệu Việt Vương.
-Năm 571 Lý Phật Tử cướp ngôi Triệu Việt Vương.
-603 nhà Tùy xâm lược Phật Tử bị bắt. Nước Vạn Xuân kết thúc.
c-Khởi nghĩa của Khúc Thừa Dụ.
-Năm 905 Khúc Thừa Dự chiếm Tống Bình. -Năm 907 Khúc Hạo xây dựng chính quyền tự chủ.
-931 Kiều Công Tiễn cầu cứu Nam Hán, quân Nam Hán đem quân xâm lược nước ta.
d- Khởi nghĩa Ngô Quyền.
- 938 Ngô Quyền giết Kiều Công Tiễn, dùng kế đóng cọc ở cửa sông Bạch Đằng, cho quân mai phục 2 bên bờ sông, đánh tan quân Nam Hán.
- Chiến thắng Bạch Đằng mở ra thời đại độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc ta.
Tượng Ngô Quyền
Bài 19
NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG NGOẠI XÂM
Ở CÁC THẾ KỈ X-XV
I- CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG.
1/ Cuộc kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê.
2/ Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý .
II- CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG XÂM LƯỢC MÔNG-NGUYÊN THẾ KỈ XIII.
III- PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MINH VÀ KHỞI NGHĨA LAM SƠN.
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
1/ Cuộc kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê.
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
- Bối cảnh lịch sử: Năm 980 triều đình nhà Đinh gặp nhiều khó khăn, vua Tống vội cử quân sang xâm lược nước ta.
- Trước tình hình đó, các tướng lĩnh nhà Đinh và thái hậu họ Dương đã tôn Lê Hoàn lên làm vua lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Tống.
Nhà Tống xâm lược trong bối cảnh nước ta như thế nào?
Trước sự xâm lược của nhà Tống, triều đình nhà Đinh có chủ trương gì?
Vua Lê Đại Hành (941- 1005) 
Lê Hoàn chủ trương chống giặc ở nơi nào?
Kết quả?
1/ Cuộc kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê.
- Năm 981, nhà Tống tiến vào nước ta, Lê Hoàn lãnh đạo quân-dân ta chống quân xâm lược trên vùng Đông Bắc.  
- Cuộc kháng chiến hoàn toàn thắng lợi, củng cố vững chắc nền độc lập.
a/ Bối cảnh lịch sử:
- Ta: Đại Việt đang phát triển
- Tống: Bước vào giai đoạn khủng hoảng.
- Âm mưu của quân Tống: xâm lược nước ta “ Nếu thắng, thế Tống sẽ tăng, các nước Liêu, Hạ sẽ phải kiềng nể”
2/ Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý .
Cho biết tình hình của nhà Tống và Ta trong những năm 70 của thế kỉ XI?
Âm mưu của nhà Tống lúc bấy giờ?
- Chủ trương của Lý Thường Kiệt: “Tiên phát chế nhân”
Cho biết chủ trương của nhà Lý (Lý Thường Kiệt), trước âm mưu của nhà Tống?
Năm 1075, Thái úy Lý Thường Kiệt mở cuộc tập kích lên đất Tống, đánh tan các đạo quân Tống ở đây rồi rút quân về nước.
a/ Diễn biến chính:
- Giai đoạn 1 (chủ động đem quân đánh sang Tống)
Lý Thường Kiệt đánh Ung Châu
Vị trí Khâm Châu tại Quảng Tây
Vị trí Ung Châu tại Quảng Tây
Năm 1075, Thái úy Lý Thường Kiệt mở cuộc tập kích lên đất Tống, đánh tan các đạo quân Tống ở đây rồi rút quân về nước.
a/ Diễn biến chính:
- Giai đoạn 1 (chủ động đem quân đánh sang Tống)
- Giai đoạn 2(Chủ động lui về phòng thủ đợi giặc).
Năm 1077, 30 vạn quân Tống đánh sang Đại Việt, bị quân ta đánh tan trên bờ sông Như Nguyệt.
c/ Kết quả: Cuộc kháng chiến hoàn toàn thắng lợi.
So sánh hai cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược trong lịch sử dân tộc.
* Giống :Đều chung kẻ thù là quân Tống; đều thắng lợi
* Khác nhau: