Giáo án hội giảng chào mừng ngày 20-11-2007
phần II.Lịch sử Việt Nam .
Chương I. Buổi đầu lịch sử nước ta Bài 8. Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta.
Kiểm tra bài cũ
Câu 1 : Kể tên những quốc gia lớn thời cổ đại ?
Câu 2 : Em hãy nêu những thành tựu văn hoá lớn thời cổ đại?
Đáp án
Câu 1 : Những quốc gia lớn thời cổ đại là :
+ Phương Đông : Có 4 quốc gia lớn thời cổ đại là : Ai Cập, Lưỡng Hà, ấn Độ, Trung Quốc
+ Phương Tây : Hy Lạp, Rô Ma
Câu 2 : Những thành tựu văn hoá thời cổ đại
+ Phương Đông có những thành tựu tiêu biểu là :
- Tìm ra lịch sử và thiên văn
- Chữ viết : Chữ tượng hình ( Ai Cập, Trung Quốc)
- Toán học : Họ rất giỏi về hình học, số học, tìm ra chữ số 0, số pi
- Kiến trúc : Kim tự tháp, Thành Babilon
+ Phương Tây có những thành tựu văn hoá là
- Sáng tạo ra lịch, sáng tạo ra bảng chữ cái : a, b, c...
- Kiến trúc : Đền Páctênông (Aten), Đấu trường Colidê ( Rôma)...

Phần II:
Lịch sử việt nam từ nguồn gốc đến thế kỷ X

Chương I : Buổi đầu lịch sử nước ta

Bài 8 : Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta

1. Những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy ở đâu ?
Quan sát hình 24 và đọc sách giáo khoa phần 1 trang 22 và trả lời câu hỏi
1. Nước ta xưa kia là một vùng đất như thế nào ?
Trả lời
Nước ta xưa kia là một vùng núi rừng rậm rập, nhiều hang động, sông suối, vùng ven biển dài, khí hậu hai mùa nóng lạnh rõ rệt, thuận lợi cho con người và sinh vật sinh sống.
- Các nhà khảo Cổ đã phát hiện ra nhiều di tích của người tối cổ ở Việt Nam
Quan sát hình 24 và đọc sách giáo khoa phần 1 trang 22 và trả lời câu hỏi
2. Người tối cổ là người thế nào ?
Trả lời
2. Cách đây khoảng 4-5 triệu năm 1 loài vượn cổ đã từ trên cây chuyển xuống đất kiếm ăn, biết dùng những hòn đá ghè vào nhau thành những mảnh tước đá để đào bới thức ăn, đó là mốc đánh dấu người tối cổ ra đời.
Họ sống thành từng bầy trong hang động, sống băng hái lượm và săn bắt
- Cuộc sống hoàn toàn phụ thuộc vào thiên nhiên
Quan sát lược đồ và hình 18
3. Di tích của người tối cổ tìm thấy ở đâu trên đất nước Việt Nam ?
4. Nhìn vào H18 em thấy có vật gì ?
5. Việc tìm thấy những chiếc răng chứng tỏ điều gì ?
Trả lời
- Những chiếc răng hoá thạch là bằng chứng cho thấy rằng những người vượn đã có mặt trên lãnh thổ Việt Nam và học đang tiến hoá để thành người hiện đại. Đó là những chủ nhân của lịch sử nguyên thuỷ Việt Nam - tổ tiên của chúng ta
Quan sát lược đồ và hình 19
6. Ngoài các di tích ỏ Lạng Sơn, người tối cổ còn cư trú ở địa phương nào trên đất nước ta ?
7. Quan sát rìu đá núi Đọ có hình thù như thế nào ?
8. Người nguyên thuỷ dùng để làm gì ? Với công cụ bằng đá thô sơ như vậy con người có thể kiếm được nhiều thức ăn không ?
9. Việc tìm thấy rìu đá trên chứng tỏ điều gì ?
Trả lời
Đây là loại công cụ rìu đá tiêu biểu, rất ít và hiếm được tìm thấy ở núi Đọ năm 1960 có niên đại 30-40 vạn năm. Đây là loại công cụ được ghè đẽo rất thô sơ của người nguyên thuỷ Việt Nam công cụ này đựơc trưng bày ở Bào tàng lịch sử Việt Nam
Quan sát rìu đá núi Đọ ta thấy nó có hình trái hạnh nhân. Thông thường nó dài 13cm, rộng 10 cm, kích thước nhỏ gọn cầm trong tay, phần dưới được ghè đẽo qua loa làm lưỡi để chặt, cắt... còn phần trên tròn trĩnh là đốc cầm của rìu tay, khi cầm rìu tay, người ta dùng lòng bàn tay nắm cán đốc,ngón tay cái tì lên mặt đốc,còn 4 ngón kia năm chặt mặt đối diện .
Kỹ thuật chế tác loại công cụ này là ghè đẽo trực tiếp từ hạch đá ,.....

Phần II:
Lịch sử việt nam từ nguồn gốc đến thế kỷ X

Chương I : Buổi đầu lịch sử nước ta

Bài 8 : Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta
Những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy ở đâu ?

Kết luận :
Như vậy chúng ta có quyền khẳng định : Việt nam là một trong những quê hương của loài người

10. Em có nhận xét gì về địa điểm sinh sống của người tối cổ trên đất nước ta?
Trả lời
Người tối cổ sinh sống trên mọi miền đất nước ta, tập trung chủ yếu ở Bắc Bộ và Trung Bắc Bộ



Bài 8 : Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta

1. Những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy ở đâu ?
Dấu tích của người tối cổ tìm thấy ở hang Thẩm Hai, Thẩm Khuyên (Lạng Sơn), ở Núi Đọ ( Thanh Hoá), Xuân Lộc (Đồng Nai) Phát hiện ra những chiếc răng của người tối và nhiều công cụ đá được ghè đẽo thô sơ

Phần II:
Lịch sử việt nam từ nguồn gốc đến thế kỷ X

Chương I : Buổi đầu lịch sử nước ta

Bài 8 : Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta

1. Những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy ở đâu ?
2. ở giai đoạn đầu Người tinh khôn sống như thế nào ?
Quan sát hình 20 và đọc mục 2 SGK
trả lời câu hỏi
11. Người tối cổ trở thành người tinh khôn từ bao giờ trên đất nước Việt Nam ?
12. Di tích tìm thấy ở đâu, là di tích gì ?
13. Người tinh khôn sống như thế nào ?
Trả lời
11. Cách đây khoảng 2 vạn năm, người tối cổ dần trở thành người tinh khôn
12. Tìm thấy ở mái đá ngườm ( Võ Nhai, Thái Nguyên ), Sơn Vi (Phú Thọ) và nhiều nơi khác thuộc Lai Châu, Sơn La, Bắc Giang, Thanh Hoá, Nghệ An
13. Họ cải tiến việc chế tác công cụ đá, từ ghè đẽo thô sơ đến những chiếc rìu đá mài nhẵn, sắc phần lưỡi để đào bới thức ăn dễ hơn
Quan sát hình 19 và 20 trả lời câu hỏi
14. Nhìn vào công cụ em thấy công cụ đó có hình thù như thế nào ? Nó được làm bằng gì ?
15. So sánh với rìu đá núi Đọ em thấy có gì khác. Nó có tiện lợi khi sử dụng không ?
16. Việc người nguyên thuỷ biết lựa chọn đá cuội, đem ghè đẽo thô sơ tạo nên những công cụ lao động có hình thù rõ ràng chứng tỏ điều gì ?
Trả lời
Đây là một loại công cụ được phát hiện ở Nậm Tun (Lai Châu) một trong di chỉ thuộc văn hoá Sơn vi trên đất nước ta. Công cụ này vốn là một hòn cuội do người nguyên thuỷ nhặt ở ven suối vừa tay cầm, có hình dáng tiện lợi khi dùng làm công cụ. Nó vẫn giữ nguyên bề mặt tự nhiên của hòn cuội ở cả hai bên tạo nên công cụ để chặt, cắt, nạo
- Với công cụ chặt ở Nậm tun so với công cụ rìu đá ở Núi Đọ, tuy vẫn là công cụ thô sơ nhưng đã tạo ra những hình thù rõ ràng hơn, có hình thu vừa dễ làm vừa thuận tiện khi sử dụng. Vì vậy nó thể hiện bước tiến từ Người tối cổ sang người tinh khôn.



Bài 8 : Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta

1. Những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy ở đâu ?

2. ở giai đoạn đầu Người tinh khôn sống như thế nào ?
.
Cách đây khoảng 2 vạn năm người tối cổ cổ dần trở thành người tinh khôn.
Di tích tìm thấy ở mái đá Ngườm (Võ Nhai Thái Nguyên) Sơn Vi (Phú Thọ) Và nhiều nơi khác Thuộc Lai Châu, Sơn La, Bắc Giang, Thanh Hoá, Nghệ An...
- Họ cải tiến và chế tác công cụ đá, từ ghè đẽo thô sơ đến những chiếc rìu đá có mài nhẵn sắc để đào bới thức ăn dễ hơn

Phần II:
Lịch sử việt nam từ nguồn gốc đến thế kỷ X

Chương I : Buổi đầu lịch sử nước ta

Bài 8 : Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta

1. Những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy ở đâu ?
2. ở giai đoạn đầu Người tinh khôn sống như thế nào ?

3. Giai đoạn phát triển của người tinh khôn có gì mới

Quan sát hình 21, 22, 23
16. Những dấu tích của người tinh khôn đựơc tìm thấy ở địa phương nào trên đất nước ta ?
Trả lời
Họ sống ờ Hoà Bình, Bắc Sơn (Lạng Sơn), Quỳnh Văn (Nghệ An), Hạ Long (Quảng Ninh), Bầu Tró (Quảng Bình)
- Bằng phương pháp phóng xạ các bon, người ta đã xác định người tinh khôn nguyên thuỷ sống cách đây từ 12.000 đến 40.000 năm
Quan sát hình 21, 22, 23
17. Em có nhận xét gì về những công cụ này ?
18. Rìu đia Hoà Bình có hình thù như thế nào? Hình dáng như vậy có tiện lợi trong lao động không so sánh với công cụ hình 20 và 21 em thấy chúng có gì khác nhau ?
Trả lời
- Rìu đá Hoà Bình được làm bằng đá cuội. Hòn cuội được ghè đẽo rộng trên cả một mặt viên cuội, còn một mặt giữ nguyên vỏ cuội, loại công cụ khá phổ biến điển hình cho giai đoạn này. Có những công cụ được ghè đẽo cả trên hai mặt, có lưỡi ở xung quanh, đặc biệt có những chiếc rìu ngắn hơn bề dọc gọi là rìu ngắn hay chày nghiền là những viên cuội dài. Khác với rìu Nậm Tun là bề mặt nhỏ được ghè đẽo một mặt rìu hoà bình nhỏ hơn và tiện lợi hơn trong khi chặt cắt.
Quan sát hình 21, 22, 23
19. Quan sát rìu đá Bắc Sơn em thấy nó có hình dáng như thế nào, so sánh với rìu đá Hoà Bình em thấy có giống và khác. Với chiếc rìu như vậy có tiện lợi hơn trong lao động không ?
20. Quan sát rìu đá Hạ Long em thấy chúng có hình dáng như thế nào. So sánh với rìu đá Bắc Sơn em thấy rìu đá Hạ Long có gì khác về độ nhẵn phần trên (tay cầm) và phía dưới (đầu chặt)
21. Ba loại rìu đá Hoà Bình, Bắc Sơn, Hạ Long so với công cụ chặt Nâm Tun như thế nào ?
Trả lời
+ Công cụ đá phong phú, đa dạng hơn
+ Hình thù gọn hơn, họ đã biết mài ở lưỡi cho sắc bén
+ Tay cầm của rìu được cải tiến cho dễ cầm hơn, năng suất lao động cao hơn, cuộc sống ổn định và cải thiện hơn
Câu hỏi
22. Giải thích câu nói của Bác Hồ (SGK)
" Dân ta phải biết sử ta......Việt Nam."

Trả Lời
Phải biết lịch sử Việt Nam để biết rõ quá trình phát triển qua các giai đoạn. Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam để hiểu và rút kinh nghiệm của quá khứ sống trong hiện tại tốt đẹp và hướng tới tương lai rực rỡ hơn.



Bài 8 : Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta

1. Những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy ở đâu ?

2. ở giai đoạn đầu Người tinh khôn sống như thế nào ?
.
3. Giai đoạn phát triển của người tinh khôn có gì mới
- Họ sống ở Hoà Bình, Bắc Sơn (Lạng Sơn), Quỳnh Văn (Nghệ An) Hạ Long (Quảng Ninh) Bàu Tró (Quảng Bình).
Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta chia làm hai giai đoạn
+ Người tối cổ (Sống cách đây hàng triệu năm)
+ Người tinh khôn ( Sống cách đây hàng vạn năm)
Hướng dẫn
Hãy lập bảng hệ thống các giai đoạn phát triển của thời nguyên thuỷ trên đất nước ta theo mẫu sau :
Quan sát hình trong sách bài tập
23. Điền thông tin vào chỗ chấm dưới mỗi ảnh cho đúng ?


Trả lời
23. Rìu đá Hòa Bình. Rìu đá Núi Đọ, Rìu đá Bắc Sơn, Rìu đá Hạ Long, Công cụ chặt ở Nậm Tun
24. Những hòn cuội hoặc mảnh đá được ghè đẽo thô sơ dùng để chặt, đập








Quan sát hình trong sách bài tập
























































* Trả lời :
- Người tối cổ có dấu tích ở Thẩm Hai, Thẩm Khuyên ( Lạng sơn).Núi Đọ ( Thanh Hoá ) Xuân Lộc( Đồng Nai).
- Người tinh khôn có dấu tích ở Hoà bình .Bắc Sơn ( Lạng Sơn) Quỳnh văn ( Nghệ An) Hạ Long (Quảng Ninh ) Bầu tró( Quảng Bình)







Kết Luận
1. Những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy ở đâu ?
Dấu tích của người tối cổ tìm thấy ở hang Thẩm Hai, Thẩm Khuyên (Lạng Sơn), ở Núi Đọ ( Thanh Hoá), Xuân Lộc (Đồng Nai) Phát hiện ra những chiếc răng của người tối và nhiều công cụ đá được ghè đẽo thô sơ
Cách đây khoảng 2 vạn năm người tối cổ cổ dần trở thành người tinh khôn.
Di tích tìm thấy ở mái đá Ngườm (Võ Nhai Thái Nguyên) Sơn Vi (Phú Thọ) Và nhiều nơi khác Thuộc Lai Châu, Sơn La, Bắc Giang, Thanh Hoá, Nghệ An...
- Họ cải tiến và chế tác công cụ đá, từ ghè đẽo thô sơ đến những chiếc rìu đá có mài nhẵn sắc để đào bới thức ăn dễ hơn
2. ở giai đoạn đầu Người tinh khôn sống như thế nào ?

3. Giai đoạn phát triển của người tinh khôn có gì mới
- Họ sống ở Hoà Bình, Bắc Sơn (Lạng Sơn), Quỳnh Văn (Nghệ An) Hạ Long (Quảng Ninh) Bàu Tró (Quảng Bình).
Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta chia làm hai giai đoạn
+ Người tối cổ (Sống cách đây hàng triệu năm)
+ Người tinh khôn ( Sống cách đây hàng vạn năm)
Hướng dẫn
Trả lời câu hỏi cuối bài, làm bài tập trong tập bản đồ tranh ảnh