Tiết 47:

Quan sát bộ xương,
mẫu mổ chim bồ câu.
BÀI 42 THỰC HÀNH:
1. Quan sát bộ xương chim bồ câu
1. Quan sát bộ xương chim bồ câu
Xương đầu: Xương sọ, hốc mắt lớn (nhỏ, nhẹ).
Xương cột sống (4 phần):
+ 13 - 14 đốt sống cổ: cử động linh hoạt.
+ 7 đốt sống ngực (lưng): đều mang xương sườn gắn với xương mỏ ác (có mấu lưỡi hái)  lồng ngực. tham gia vào hô hấp
+ 10 đốt sống hông và đuôi (các đốt sống cùng, cụt).
Xương chi:
+ Đai vai (xương bả, x.quạ, x. đòn) + các xương cánh.
+ Đai hông (x.chậu, x. háng, x. ngồi) + các xương chi sau.
Xương xốp, nhẹ nhưng rất chắc, giúp cho chim bay thuận lợi
Dựa vào kết quả quan sát, hoàn thành bài tập ghép nối sau:
E
D
C
A
B
ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO CỦA BỘ XƯƠNG CHIM BỒ CÂU THÍCH NGHI VỚI ĐỜI SỐNG BAY
-Hốc mắt lớn, hộp sọ rộng, mỏng, hàm không có răng -> Nhẹ
- Xương mỏ ác phát triển là nơi bám của cơ ngực vận động cánh
- Các đốt sống lưng, các đốt sống hông gắn chặt với xương đai hông làm thành một khối vững chắc
- Chi tr­ước biến đổi thành cánh
- Xương cánh và xương đùi rỗng
Bộ xương chim bồ câu: Nhẹ, xốp, mỏng, vững chắc
=> Thích nghi với sự bay
BÀI 42 THỰC HÀNH QUAN SÁT BỘ XƯƠNG, MẪU MỔ CHIM BỒ CÂU
? Em hãy nêu các đặc điểm của bộ xương chim thích nghi với đời sống bay ?
- Chi trước: biến đổi thành cánh.
- Xương mỏ ác phát triển là nơi bám của cơ ngực giúp vận động cánh.
- Các đốt sống lưng, đốt sống hông gắn chặt với xương đai hông làm thành một khối vững chắc.
- Nhẹ, xốp, mỏng, vững chắc
2. Quan sát các nội quan
2. Quan sát các nội quan
3. Dạ dày tuyến
4. Dạ dày cơ
5. Ruột
7. Tụy
6.Gan
8. Tim
10. Khí quản
9. Các gốc
động mạch
1.Thực quản
2. Diều
14.Huyệt
11.Phổi
12.Tì
13.Thận
Bảng. Thành phần cấu tạo của một số hệ cơ quan
- Ống tiêu hóa: miệng, thực quản, diều, dạ dày tuyến, dạ dày cơ (mề), ruột, huyệt.
- Tuyến tiêu hóa: gan, túi mật nhỏ, tụy.
- Khí quản, phổi và các túi khí.
- Tim, các gốc động mạch.
- Thận, xoang huyệt.
Bảng. So sánh cấu tạo các hệ cơ quan ở chim so với các ĐVCXS đã học
1
Đã phân hóa thành các bộ phận.
Có thêm diều, dạ dày (dạ dày tuyến và dạ dày cơ).
Tốc độ tiêu hóa cao, đáp ứng nhu cầu năng lượng khi bay.
Bảng. So sánh cấu tạo các hệ cơ quan ở chim so với các ĐVCXS đã học
Tim 3 ngăn (tâm thất có vách hụt) máu nuôi cơ thể: máu pha.
Tim 4 ngăn (2 tâm nhĩ, 2 tâm thất) máu nuôi cơ thể: máu đỏ tươi.
Trao đổi chất, trao đổi khí nhanh và mạnh. Thân nhiệt ổn định.
Bảng. So sánh cấu tạo các hệ cơ quan ở chim so với các ĐVCXS đã học
Phổi có nhiều vách ngăn. Thông khí ở phổi nhờ sự tăng giảm thể tích khoang thân
Phổi có mạng ống khí dày thông với hệ thống túi khí.
Hiệu quả trao đổi khí cao, đáp ứng nhu cầu ôxi và năng lượng khi bay.
Bảng. So sánh cấu tạo các hệ cơ quan ở chim so với các ĐVCXS đã học
Có thận sau, bóng đái; huyệt hấp thu lại nước.
Có thận sau, không có bóng đái.
Giảm trọng lượng cơ thể thích nghi với đời sống bay.
*TƯỜNG TRÌNH:
Ống tiêu hóa : Miệng, thực quản, diều, dạ dày tuyến, dạ dày cơ, ruột, huyệt. Gan, tuỵ.
Khí quản, phổi
Thận sau
Tim, các gốc động mạch
* CÂU HỎI:
- Không có ruột thẳng.
* Đối với bài học ở tiết học này:
- Hoàn thành bài tường trình.
Học thuộc thành phần của các hệ cơ quan.
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
Tìm hiểu đặc điểm các hệ cơ quan của Chim Bồ Câu thích nghi đời sống bay.
So sánh với các hệ cơ quan của Thằn lằn
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
Túi khí ở chim có vai trò:
A. Góp phần thông khí ở phổi.
B. Giảm lực ma sát giữa các nội quan.
C. Điều hòa thân nhiệt.
D. Tất cả các vai trò trên.
Câu 1:
Câu 2:
?
BÀI TẬP
Tốc độ tiêu hóa của chim cao hơn các ĐVCXS đã học là nhờ có:
A. Diều (lưu giữ thức ăn).
B. Không có ruột thẳng để chứa phân.
C. Mề và dạ dày tuyến.
D. Cả A và C.
Câu 1:
Câu 2:
?
BÀI TẬP