TRƯỜNG THCS LÝ TỰ TRỌNG
MÔN SINH HỌC 7
Kiểm tra bài cũ:
Trình bày đặc điểm chung của ngành giun tròn?
Đáp án:
Cơ thể hình trụ, thuôn 2 đầu
Khoang cơ thể chưa chính thức
Có lớp vỏ Cuticun
Cơ quan tiêu hóa bắt đầu từ miệng , kết thúc ở hậu môn
- Đa số sống kí sinh
NGÀNH GIUN ĐỐT
Bài 15. THỰC HÀNH
QUAN SÁT CẤU TẠO NGOÀI VÀ HOẠT ĐỘNG SỐNG CỦA GIUN ĐẤT
1. Hình dạng ngoài:
BẰng kiẾn thỨc thỰc tẾ hãy cho biẾt giun đẤt sỐng Ở đâu? Chúng thưỜng kiẾm ăn vào thỜi gian nào trong ngày?
Giun đất sống trong đất ẩm, ruộng, vườn, nương, rẫy…. Và kiếm ăn vào ban đêm.
1. XỬ lí mẪu
- đỂĐ quan sát giun đẤt chúng ta phẢi rỬ sẠch Ở cơ thỂ giun, làm giun chẾt trong hơi ete hay cỒn loãng, rỒi sau đó đỂ giun lên khay mỔ
- Để quan sát cấu tạo ngoài của giun đất ta cần phải làm gì?
2. QUAN SÁT CẤU TẠO NGOÀI
+ Đây là phần rót lại của chi bên
+ Dùng kính lúp để quan sát sẽ thấy xung quanh mỗi đốt có một vòng tơ rất mãnh và ngắn
-Quan sát vòng tơ ở mỗi đốt
.
2. Quan sát cấu tạo ngoài
Xác định mặt lưng mặt bụng
+ Mặt lưng có màu sẫm hơn mặt bụng.
- Xác định đai sinh dục
I. HÌNH DẠNG NGOÀI VÀ DI CHUYỂN:
1. Hình dạng ngoài:
Quan sát mẫu đối chiếu các hình ảnh. Nêu đặc điểm hình dạng và cấu tạo ngoài của giun đất
- Có đai sinh dục và lỗ sinh dục
- Cơ thể đối xứng hai bên.
- Cơ thể dài, thuôn 2 đầu
- Phân đốt, mỗi đốt có vòng tơ
- Da trơn (có chất nhày)
I. HÌNH DẠNG NGOÀI VÀ DI CHUYỂN:
1. Hình dạng ngoài:
2. Di chuyển
Quan sát mẫu, hình 15.3; đọc thông tin SGK trang 53, 54 hoàn thành nội dung bài tập sau:
Đánh số vào ô trống cho đúng thứ tự
các động tác di chuyển của giun đất
- Thu mình làm phồng đoạn đầu, thun đoạn đuôi
- Giun chuẩn bị bò
- Thu mình làm phồng đoạn đầu thun đoạn đuôi
Dùng toàn thân và vòng tơ làm
chỗ dựa, vươn đầu về phía trước
2
1
3
1
2
3
4
4
Giun đất di chuyển nhờ bộ phận nào?
1. Giun chuẩn bị bò
2. Thu mình làm phồng đoạn đầu, thun đoạn đuôi
3. Dùng toàn thân và vòng tơ làm chỗ dựa, vươn đầu về phía trước
4. Thu mình làm phồng đoạn đầu, thun đoạn đuôi
2. Di chuyển
- Do sự chun dãn của cơ thể
- Vòng tơ làm điểm tựa kéo cơ thể về một phía
II. DINH DƯỠNG:
Giun đất ăn loại thức ăn gì?
Thức ăn: Vụn thực vật, mùn đất
Sơ đồ biến đổi thức ăn trong hệ tiêu hóa của giun đất
SƠ ĐỒ BIẾN ĐỔI THỨC ĂN TRONG HỆ TIÊU HÓA CỦA GIUN ĐẤT
Thức ăn được biến đổi như thế nào trong hệ tiêu hóa của giun đất?
Thức ăn Miệng Hầu Thực quản Diều Dạ dày cơ Ruột tịt Ruột Hậu môn
II. DINH DƯỠNG:
Giun đất trao đổi khí (Hô hấp) nhờ bộ phận nào?
Sự trao đổi khí (hô hấp) được thực hiện qua da
III. SINH SẢN:
Hình: Giun đất ghép đôi
Quan sát tranh hình, nêu đặc điểm sinh sản của giun đất?
Giun đất lưỡng tính
Có hiện tượng ghép đôi
Trứng phát triển trong kén tạo thành giun con.
Tại sao giun đất lưỡng tính, khi sinh sản lại ghép đôi?
Ghép đôi giúp giun đất trao đổi tinh dịch tạo điều kiện cho thế hệ sau phát triển tốt hơn
I. HÌNH DẠNG NGOÀI VÀ DI CHUYỂN:
1. Hình dạng ngoài:
- Cơ thể đối xứng hai bên.
- Cơ thể dài, thuôn 2 đầu
- Phân đốt, mỗi đốt có vòng tơ
- Da trơn (có chất nhày)
- Có đai sinh dục và lỗ sinh dục
2. Di chuyển
- Do sự chun dãn của cơ thể
- Vòng tơ làm điểm tựa kéo cơ thể về một phía
II. DINH DƯỠNG:
Thức ăn Miệng Hầu Thực quản Diều Dạ dày cơ Ruột tịt Ruột Hậu môn
Sự trao đổi khi (hô hấp) thực hiện qua da
III. SINH SẢN:
Giun đất lưỡng tính
Có hiện tượng ghép đôi
Trứng phát triển trong kén tạo thành giun con.
Củng cố - Kiểm tra đánh giá:
Những đặc điểm cấu tạo ngoài của giun đất thích nghi với lối sống chui rúc trong đất ẩm là:
a. Cơ thể lưỡng tính
b. Đầu thuôn nhỏ
c. Cơ thể phân đốt, có vòng tơ ở mỗi đốt.
d. Da trơn – có chất nhầy
e. Hệ tuần hoàn kín
Những điểm tiến hóa của giun đất so với giun đũa:
a. Có đai sinh dục
b. Hệ tiêu hoá phân hoá rõ
c. Hô hấp qua da
d. Xuất hiện hệ tuần hoàn
e. Hệ thần kinh tập trung thành chuỗi hạch
x
x
x
x
x
x
Bài tập 3
Đacuyn có nói: “Trước khi con người phát minh ra lưỡi cày thì giun đất đã biết cày đất trước con người và sẽ cày đất mãi mãi…
Em hiểu ý nghĩa của câu nói đó như thế nào?
Hoạt động sống chủ yếu nào của giun đất giúp nó có ý nghĩa to lớn trong trồng trọt?
Hoạt động di chuyển: Giun đào đất, xáo trộn đất tăng độ xốp cho đất
Hoạt động tiêu hoá: Phân giun có kết cấu hạt rất phù hợp với cây trồng:(tăng độ mùn,giảm độ chua cho đất, tăng muối khoáng….)
Hướng dẫn về nhà:
Học bài, làm bài tâp: 1, 2, 3 SGK trang 55
Đọc mục “Em có biết?” SGK trang 55
Nghiên cứu nội dung thực hành Bài 16
Mỗi tổ chuẩn bị 3 con giun đất to, giờ sau thực hành