Bài 30. Thực hành
SO SÁNH TÌNH HÌNH SẢN XUẤT CÂY CÔNG NGHIỆP LÂU NĂM Ở TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ VỚI TÂY NGUYÊN
Bài tập 1 Căn cứ vào bảng 30.1 sgk trang 112
Cho biết những cây công nghiệp lâu năm nào trồng được ở hai vùng, những cây công nghiệp lâu năm nào chỉ trồng ở Tây Nguyên mà không trồng được ở Trung du và miền núi Bắc Bộ ?
b. So sánh sự chênh lệch về diện tích, sản lượng các cây chè, cà phê ở hai vùng.
Bài tập 2
Viết báo cáo ngắm ngọn về tình hình sản xuất, phân bố và tiêu thụ sản phẩm của một trong hai cây công nghiệp: cà phê, chè.

Bài tập1. Căn cứ vào bảng số liệu trong bảng thống kê sau:
Bảng 30.1. Tình hình sản xuất một số cây công nghiệp lâu năm ở Tây Nguyên, Trung Du và miền núi Bắc Bộ, năm 2001
a. Cây công nghiệp lâu năm trồng được cả 2 vùng là: chè, cà phê.
a. Cây công nghiệp chỉ trồng được ở Tây Nguyên: cao su, hồ tiêu, điều.
Vì có diện tích ba dan rộng, khí hậu nhiệt đới cận xích đạo, cây có khả năng chịu hạn
- Cây công nghiệp chỉ trồng được ở Trung du và miền núi Bắc Bộ : Hồi, Quế, Sơn
- Đây là những loài cây thích hợp khí hậu nhiệt đới ẩm, mưa nhiều, nắng nhiều, đất ẩm nhiều mùn, tơi xốp, thoát nước nhanh, không chịu được hạn.
Tây Nguyên
Trung du và miền núi Bắc bộ
- Diện tích: 42,9% cả nước
- Diện tích 4,7% cả nước.
- Cà phê chiếm 85,1% diện tích và 90,6% sản lượng (2001).
- Cà phê: trồng thử nghiệm và cho kết quả tốt.
- Chè chiếm 24,6% diện tích và 27,1% sản lượng.
- Chè chiếm ưu thế 68,8 % diện tích, 62,1% sản lượng.
Cà phê VN xuất qua các nước: EU, Trung Quốc, Nhật Bản, Bắc Mĩ.

Chè xuất sang EU, Tây Nam Á, Nhật Bản, Hàn Quốc.
Lớn hơn ( gấp 9,1 lần )
Nhỏ hơn
Cà phê, chè
Cao su, điều, hồ tiêu.
Hồi, quế, sơn
Có diện tích và sản lượng nhỏ hơn.
Có diện tích và sản lượng lớn hơn ( gấp 2,7 lần diện tích và 2,1 lần sản lượng ).
Có diện tích và sản lượng lớn hơn nhiều.
Quy mô nhỏ. Mới trồng thử nghiệm.
Cà phê Trung Nguyên, Buôn Ma Thuột, Mê Trang, ….
Chè ( Tân Cương, Mộc Châu, San,…)
a/ Cho biết những cây công nghiệp lâu năm nào được trồng ở cả hai vùng, những cây công nghiệp lâu năm nào chỉ trồng ở Tây Nguyên mà không trồng được ở Trung du và mi?n núi Bắc Bộ ?
- C�y cơng nghi?p l�u nam tr?ng ? c? 2 v�ng: C� ph�, ch�
- C�y cơng nghi?p ch? tr?ng ? T�y Nguy�n khơng tr?ng ? v�ng Trung du v� mi?n n�i B?c B?: Cao su, di?u, h? ti�u.
* Vì sao cĩ s? kh�c bi?t dĩ ( y?u t? d?t, khí h?u dĩng vai trị quan tr?ng).
Cao su, di?u, h? ti�u l� c�c lo?i c�y tr?ng d?c trung v�ng nhi?t d?i, dịi h?i nhi?t d? cao quanh nam( 25 - 30 0C ).Vì v?y ph�t tri?n ? v�ng V m� khơng ph�t tri?n ? v�ng I.
H?, qu?, son l� c�c lo?i c�y tr?ng d?c trung v�ng c?n nhi?t n�n ph�t tri?n ? v�ng I. Nhi?t d? ( < 200C ).
b/ So sánh sự chênh lệch về diện tích, sản lượng các cây chè, cà phê ở hai vùng.
- Di?n tích ch�: V�ng I > V�ng V ( 67,6 nghìn ha : 24,2 nghìn ha = 2,8 l?n ).
- S?n lu?ng ch�: V�ng I > V�ng V ( 47,0 nghìn t?n : 20,5 nghìn t?n = 2,3 l?n ).
* Nguy�n nh�n: V�ng I cĩ nhi?u d?t Feralit ph�t tri?n tr�n d� vơi phong hĩa, khí h?u cĩ th?i ti?t l?nh c?n nhi?t thu?n l?i cho ph�t tri?n ch�.
- Di?n tích c� ph�: V�ng V > V�ng I ( 480,8 nghìn ha chi?m 85,1 % c? nu?c).
- S?n lu?ng c� ph�: V�ng V > V�ng I ( 761,6 nghìn t?n chi?m 90,6 % c? nu?c ).
*Nguy�n nh�n: T�y Nguy�n l� v�ng cao nguy�n x?p t?ng du?c ph? l?p d?t d? badan qu� gi�, khí h?u c?n xích d?o cĩ m�a khơ k�o d�i thu?n l?i cho thu ho?ch c� ph�.
CAO NGUYÊN MỘC CHÂU
PHÚ THỌ
TUYÊN QUANG
YÊN BÁI
CÁC TỈNH TRỒNG NHIỀU CHÈ
THÁI NGUYÊN
NHÀ MÁY CHẾ BIẾN CHÈ TÂN CƯƠNG-THÁI NGUYÊN
CÁC THƯƠNG HIỆU CHÈ CỦA VÙNG
CHÈ TUYẾT CỔ THỤ SUỐI GIÀNG-YÊN BÁI
CHÈ THÁI NGUYÊN
CHÈ SHAN TUYẾT-HÀ GIANG
CHÈ TUYẾT CỔ THỤ SUỐI GIÀNG-YÊN BÁI
CÂY CÔNG NGHIỆP Ở TÂY NGUYÊN
HỒ TIÊU
ĐIỀU
CÀ PHÊ
CAO SU
CÀ PHÊ TÂY NGUYÊN
CÀ PHÊ TÂY NGUYÊN
CÀ PHÊ SƠN LA
Hàng ngàn hộ nông dân ở Sơn La đã xóa được nghèo từ cây cà phê.
SƠN LA TRỒNG MỚI 5400 HA CAO SU
6 tỉnh miền núi phía Bắc đã trồng hơn 23.000ha cao su, chiếm 2,4% diện tích cao su toàn quốc ( báo kinh doanh 11/12/2013)
Bài tập 2
Viết báo cáo ngắn ngọn về tình hình sản xuất, phân bố và tiêu thụ sản phẩm của một trong hai cây công nghiệp: cà phê, chè.
Dàn ý
Quê hương  Đất  Khí hậu  Nước  Diện tích  Sản lượng  Thị trường tiêu thụ  Thương hiệu  Công dụng….
Thông tin cây chè ( trà )
Quê hương ( Đông Nam Trung Quốc, Mianma, Việt Nam …) cách đây khoảng 5.000 năm.
Có 4 loại chè ( Trung Quốc lá nhỏ, Trung Quốc lá to, Shan, Ấn Độ ).
PH ( 4  6 ).
Nhiệt độ: ( 15  200C ).
Lượng mưa: 1500  2000 mm/năm.
- Độ ẩm 70  80%.
- Các nước trồng nhiều chè ( Ấn Độ, Trung Quốc, Xrilanca, Kênia, Inđônêxia, Việt Nam…).
- Thế giới có 44 quốc gia trồng chè ( > ½ nhân loại uống…).
- Thị trường xuất khẩu ( Châu Phi, Eu, Tây Á, Nhật Bản, Hàn Quốc…).
- Thương hiệu nổi tiếng SGK trang 68 ( Tân Cương, San, Suối vàng, Mộc Châu…).
Thông tin ( cà phê )
 
- Quê hương ( Êtiôpia cà phê chè ARABICA, Cônggô cà phê vối ROBUSTA, Libêria cà phê Mít SARY ) Việt Nam đang sử dụng 60% cà phê VỐI, 30% cà phê CHÈ, 10% cà phê MÍT ).
- Cách đây khoảng 500 năm.
- Nhiệt độ: > 200C.
- Lượng mưa: ( 1900  3000mm/năm ) phải có mùa khô thu hoạch.
- Thế giới có 73 quốc gia trồng cà phê ( cà phê CHÈ có giá trị nhất 90% thế giới dùng… Châu Âu và Bắc Mĩ ) 1/3 dân số thế giới có thói quen dùng cà phê.
- Trồng và xuất khẩu cà phê nhiều nhất ( Braxin, Việt Nam, Côlômbia, Inđônêxia…)
- Thị trường xuất khẩu: Eu, Tây Á, Nhật Bản, Trung Quốc, L B Nga…..
- Thương hiệu nổi tiếng: Ban Mê, Trung Nguyên , Mê Trang,…………
TÁC DỤNG VÀ LỢI ÍCH CỦA CÀ PHÊ
1/ Bệnh tiểu đường.
2/ Ngừa ung thư.
3/ Ngừ bệnh xơ gan.
4/ Giảm bệnh hen suyễn.
5/ Lợi tiểu.
6/ Giảm nguy cơ sỏi thận.
7/Giảm cân.
8/ Đối với hệ tim mạch.
9/ Ngừa bệnh xơ gan.
10/ Cà phê tốt cho luyện tập thể dục.
11/ Cà phê giúp kéo dài tuổi thọ.
12/ Làm cho bạn thông minh hơn.
13/ Giảm nguy cơ bệnh gút.
 
LỢI ÍCH CÂY CHÈ ( TRÀ )
1. Giảm nguy cơ đột quỵ.
2. Giúp ấm bụng và dễ tiêu hóa.
3. Đào thải độc tố.
4. Lợi tiểu, giảm huyết áp.
5. Giảm stress.
6. Chống lão hóa.
7. Giảm cân.
8. Chống oxy hóa.
9. Tăng cường não bộ.
10. Giúp đốt cháy chất béo.
11. Chống vi khuẩn.
12. Tốt cho sức khỏe răng miệng.
13. Hổ trợ sức khỏe dạ dày.
14. Tuổi thanh xuân.
15. Kiểm soát clolesterol.
16. Ức chế sự phát triển các tế bào ung thư.
17. Tốt cho hệ tim mạch.
ĐIỀU KỴ KHI UỐNG TRÀ ( CHÈ )
1/ Không uống trà khi đói bụng.
2/ Không uống trà quá nóng.
3/ Không uống trà lạnh.
4/ Không uống trà quá lâu.
5/ Không uống trà nhiều lần.
6/ Không uống trà trước khi ăn.
7/ Không uống trà sau khi ăn.
8/ Không uống thuốc bằng nước trà.
9/ Không uống trà để qua đêm.
“Đẹp vô cùng tổ quốc ta ơi !
Rừng cọ đồi chè đồng xanh ngào ngạt”… ( Tố Hữu )
Thật vậy, nếu ai đã một lần đặt chân đến thăm Trung du và miền núi Bắc Bộ, nơi đây phong cảnh đẹp tuyệt vời và có sức hấp dẫn du khách lạ kì. Đến đây bạn sẽ thấy thế mạnh nổi bật về nông nghiệp của vùng là trồng các loại cây công nghiệp cận nhiệt đới, trong đó chiếm ưu thế là cây chè.
Cây chè được trồng nhiều ở các tỉnh: Thái Nguyên, Yên Bái, Phú Thọ, Hà Giang, Tuyên Quang, chiếm 68,8% về diện tích, 62,1% sản lượng chè búp khô của cả nước. Tại sao cây chè lại được trồng nhiều ở đây ư! Bởi nhờ có khí hậu cận nhiệt đới ẩm có mùa đông lạnh và đất Feralít vùng đồi núi rất thích hợp cho cây chè phát triển. Chè là thức uống quen thuộc hàng ngày của người dân Việt Nam và là thức uống được ưa chuộng ở nhiều nước trong khối EU, khu vực Tây Nam Á, ở Nhật Bản và Hàn Quốc. Các thương hiệu chè ngon, nổi tiếng được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng như chè Shan ở Hà Giang, chè Tuyết ở Lào Cai, chè Mộc Châu ở Sơn La, chè Tân Cương ở Thái Nguyên,…
Việt Nam là nước xuất khẩu chè đứng thứ 5 trên Thế giới(2013), chính vì thế mà cây chè phát triển mạnh và chiếm ưu thế nhất trong các cây công nghiệp lâu năm được trồng ở vùng Trung Du và Miền Núi Bắc Bộ .
Câu 1. Loại cây trồng được ở cả 2 vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ và Tây Nguyên
A. Cà phê, điều.
B. Cao su, chè.
C. Cà phê, cao su.
D. Chè, cà phê.
Chọn câu đúng nhất
Câu 2. Vùng trồng nhiều cà phê nhất nước ta là:
A. Vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
B. Vùng Bắc Trung Bộ.
C. Vùng Tây Nguyên.
D. Vùng duyên hải Nam Trung Bộ.
Câu 3. Vùng trồng nhiều chè nhất nước ta là:
A. Vùng Bắc Trung Bộ.
B. Vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
C. Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ.
D. Vùng Tây Nguyên.
Câu 4. Sản lượng cà phê vùng Tây Nguyên năm 2001 chiếm bao nhiêu % so cả nước ?
60,6 %.
B. 70,6 %.
C. 80,6 %.
D. 90,6 %.
Chuẩn bị nội dung bài 10. Thực hành
VẼ VÀ PHÂN TÍCH BIỂU ĐỒ VỀ SỰ THAY ĐỔI CƠ CẤU DIỆN TÍCH GIEO TRỒNG PHÂN THEO CÁC LOẠI CÂY, SỰ TĂNG TRƯỞNG ĐÀN GIA SÚC, GIA CẦM.
Bài 1 ( biểu đồ tròn )
Bài 2 ( biểu đồ đường )