B�I 47:
THỰC HÀNH
TÌM HIỂU MỘT SỐ BỆNH TRUYỀN NHIỄM Ở ĐỊA PHƯƠNG
BỆNH CẢM CÚM
Khái niệm:
Cảm cúm là bệnh truyền nhiễm hô hấp cấp, do nhiều loại virut cúm gây ra và không như bệnh cảm lạnh thông thường, các triệu chứng của bệnh cảm cúm thường đến một cách đột ngột.

Tác nhân chính gây ra bệnh cảm cúm là vi khuẩn.
Các biểu hiện chung của bệnh cảm cúm:
- Sốt (thường là sốt cao)
- Đau nhức ở các khớp, cơ và vùng quanh mắt
- Mệt mỏi toàn thân
- Da nóng và ửng đỏ, chảy nước mắt
- Đau đầu
- Ho khan
- Đau họng và sổ mũi
Các biến chứng của bệnh cúm
- Viêm phổi
- Viêm tai
- Nhiễm trùng xoang
- Cơ chế bị mất nước
- Và còn là nguyên nhân làm cho các bệnh như:…
+ Suy tim sung huyết
+ Bệnh suyễn
+ Bệnh tiêu chảy
… càng nghiêm trọng hơn.
Cách phòng tránh và chữa trị:
Bệnh cảm cúm chủ yếu lây lan qua đường hô hấp nên khi tiếp xúc với người bệnh bạn nên đeo khẩu trang và khi ra khỏi nhà cưng nên đeo khẩu trang để tránh bị lây bệnh…
Và khi phát hiện mình có những triệu chứng đã nêu ở trên thì nên đến cơ sở y tế để chữa trị kịp thời.
Ngoài ra còn có một số bệnh khác như H1N1, H5N1, SARS… gây hại cho sức khỏe của con người, động vật và lây lan trên diện rộng..
H5N1 ( Cúm gà)
Cúm H5N1 do virut cúm A gây nên, có khả năng lây nhiễm cao giữa các loại chim
Xảy ra ở người và có thể gây nguy hiểm chết người
Tuy có ít ca lây nhiễm, nhưng tính từ 10/2003 thì trên thế giới đã có hơn 450 ca nhiễm bệnh, trong số đó khoảng 60% đã tử vong.
Bệnh SARS
Do virut SARS gây ra, một loại virut mới. Tỉ lệ tử vong là 10%, Từ mùa Thu năm 2002 đến mùa Xuân năm 2003 số lượng người mắc bệnh là 8000 người, số người tử vong là 774 người.
BỆNH DẠI
- Bệnh dại (do virut gây ra) thường được gọi là bệnh chó dại vì trong thực tế thường do chó điên cắn phải…
- Hằng năm số tử vong do chó dại cắn người gây ra được ước toán là 50000 người khắp thế giới
Ở những nước phát triển (như Hoa Kì, Canada,…) khả năng người mắc bệnh dại rất ít vì đã được áp dụng các chương trình phòng chống bệnh dại ở thú rừng rất nghiêm ngặt. Riêng Canada từ năm 1925 đến nay chỉ có 21 người chết vì bệnh dại!
Những loài vật thường bị dại
Ở Việt Nam, bệnh dại xảy ra nhiều nhất ở loài chó (97%), kế đến là ở loài mèo (3%)
Chó, mèo và đôi khi bò cũng có thể bị dại thường là từ thú rừng lây sang
Tại Bắc Mỹ 4 con vật hoang dã sau đây thường hay mang mầm bệnh nhất: chồn, dơi, chồn hôi và gấu trúc Mỹ, ngoài ra mèo rừng, chó sói đồng cỏ, chuột chuỗi và chồn sương cũng có thể nhiễm bệnh dại.
Cách lây nhiễm và đặc điểm của bệnh
Do Lyssa virut có nhiều trong nước bọt của thú mang bệnh dại, qua vết cắn virut theo đường thần kinh tấn công vào hệ thần kinh trung ương (não bộ) của động vật, người và gây nên tình trạng viêm não tủy rồi sau đó tiếp tục di chuyển xuống tuyến nước bọt và các cơ quan khác của cơ thể.
Thời gian ủ bệnh dài, tb từ 10 ngày đến 2 tháng, có khi đến 1 năm
Dấu hiệu nhận biết con thú bị dại:
- Thể thầm lặng: Chó có vẻ buồn bã, thường tìm chỗ kín đáo để chốn, có thể bị bại liêt 2 chi sau, đầu cổ thòng xuống, hàm dưới xệ xuống làm nước bọt chảy ra lòng thòng…
+ Đối với các đv hoang dã thì có biểu hiện bất thường như muốn thân thiện và gần con người.
+ Đối với Dơi thì lại xuất hiện vào cả ban ngày, ở nhà ở, sân cỏ và cả nơi chúng ta làm việc.
- Thể hung dữ: Thú hung hăng, luôn muốn tấn công các con vật khác ngay cả chủ của nó, chúng còn tấn công bàn, ghế, hay gậm nhấm chính đuôi, chân của nó, sau đó nó lại trở về tình trạng buồn quá độ.
Bệnh dại ở người và cách phòng chống bệnh dại
Bệnh dại ở người:
Dấu hiệu bệnh dại không rõ lắm, khi mắc bệnh dại nạn nhân sẽ thấy:
- Khó chụi, uể oải trong người, mất cảm giác đói bụng
- Hơi sốt nóng, có khi cảm thấy nhức đầu
- Mất ngủ, tinh thần trở nên căng thẳng, rối loạn, lo âu
- Lo sợ vô cớ: sợ tiếng động, sợ ánh sáng, rất sợ nước..
- Xuất hiện ảo giác, bị co giật, tê liệt, nước bọt tiết ra rất nhiều và nuốt rất khó khăn
Khi lên cơn điên dại, bệnh nhân lúc tỉnh lúc mê, bắt đầu tê liệt 2 chân, 2 tay, cuối cùng là liệt hô hấp và chết đi
Cách phòng chống bệnh dại:
- Tiêm chủng bệnh dại cho vật nuôi trong nhà
- Hạn chế tiếp xúc với các con vật lạ và không thả rong vật nuôi ra khỏi nhà
- Khi bị các con vật như chó, mèo,.., cắn hay làm trầy xước… thì phải đến ngay cơ sở y tế nghe hướng dẫn và tiêm ngừa vacxin phòng dại
BỆNH AIDS
- HIV là virut gây suy giảm miễn dịch ở người
- AIDS là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải, do virut HIV gây ra
- Hiện nay người ta cho rằng HIV có nguồn gốc từ virut kí sinh trên loài tinh tinh sống ở Châu Phi
- Hiện nay trên thế giới có 40,3 triệu người bị nhiễm HIV
- Ở Việt Nam mỗi năm trên toàn quốc phát hiện 10000 người nhiễm HIV
Các giai đoạn phát triển của bệnh
- Giai đoạn sơ nhiễm (giai đoạn "cửa sổ"): kéo dài 2 tuần đến 3 tháng. Thường không có biểu hiện triệu chứng hoặc biểu hiện nhẹ.
- Giai đoạn không triệu chứng: kéo dài 1- 10 năm. Lúc này số lượng tế bào limpo TCD4 giảm dần.
- Giai đoạn biểu hiện triệu chứng AIDS: Các bệnh cơ hội xuất hiện. Cuối cùng dẫn đến cái chết.
Triệu chứng:
- Nhóm triệu chứng chính:
+ Sụt cân trên 10% cân nặng
+ Tiêu chảy kéo dài hơn một tháng
+ Sốt kéo dài trên một tháng
- Nhóm triệu chứng phụ:
+ Ho dai dẳng trên một tháng
+ Ban đỏ, ngứa da toàn thân
+ Nổi mụn rộp toàn thân
+ Bệnh giời leo
+ Nhiễm nấm tưa ở hầu, họng kéo dài hay tái phát
+ Nổi hạch ít nhất 2 nơi trên cơ thể kéo dài hơn 3 tháng
Các con đường lây nhiễm
- Đường máu
- Đường tình dục
- Đường từ mẹ sang con
Phương pháp điều trị:
Việc điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS khá phức tạp, tốn kém nhưng chỉ có tác dụng kéo dài sự sống chứ không chữa khỏi bệnh
- Điều trị bằng thuốc:
+ Thuốc chống virut (AZT, DID, DDC,…,): có tác dụng ngăn chặn hoặc làm giảm sự sinh sản của HIV và không cho HIV xâm nhập vào tế bào.
+ Thuốc phòng ngừa và điều trị bệnh cơ hội.
- Trị liệu bổ xung:
+ Chế độ dinh dưỡng tôt, làm việc nghỉ nghơi điều độ
+ Liệu pháp vitamin, liệu pháp vi lượng và châm cứu…
Phương pháp phòng chống HIV:
- Quan hệ chung thủy một vợ, một chồng
- Hạn chế quan hệ tình dục với nhiều người
- Dùng bao cao su đúng phương pháp
- Không tiêm chích ma túy
- Sử dụng bơm, kim tiêm an toàn