LUYỆN TẬP
KỸ NĂNG BIỂU ĐỒ ĐỊA LÍ
SỞ GD - ĐT KIÊN GIANG
TRƯỜNG THCS - THPT VĨNH BÌNH BẮC
KỲ THI CHỌN HSG CẤP TRƯỜNG
MÔN: ĐỊA LÍ
NĂM HỌC: 2021 - 2022
Các loại biểu đồ thường gặp:
1. Biểu đồ tròn
2. Biểu đồ miền
3. Biểu đồ đường
4. Biểu đồ cột (Đơn, đôi, nhóm, chồng)
5. Biểu đồ kết hợp
Ngoài ra còn có các dạng biểu đồ khác như:
- Biểu đồ nan quạt
- Biểu đồ thước ngang
1. Biểu đồ tròn
* Dấu hiệu nhận biết
- Là loại biểu đồ thường thể hiện cơ cấu, quy mô cơ cấu, tỉ lệ, tỉ trọng, chuyển dịch cơ cấu (Nhỏ hơn hoặc bằng 3 năm). Chỉ được thực hiện khi các giá trị của các đại lượng được tính bằng % và có tổng bằng 100%.
- Khi bảng số liệu biểu đồ cho giá trị tuyệt đối, thì phải chuyển số liệu tuyệt đối sang số liệu tương đối (chuyển sang số liệu phần %). Sau đó dùng bảng số liệu đã được xử lý để vẽ

VD: Vẽ biểu đồ thể hiện cơ cấu diện tích lúa của nước ta năm 2016 (Đơn vị: Nghìn ha)
* Cách nhận xét
Khi chỉ có một vòng tròn:
Ta nhận định cơ cấu tổng quát lớn nhất là cái nào, nhì là cái nào, ba là cái nào ... và cho biết tương quan giữa các yếu tố (gấp mấy lần hoặc kém nhau bao nhiêu %).
Khi có từ hai vòng tròn trở lên (giới hạn tối đa là ba hình tròn cho một bài).
- Nhận xét cái chung nhất (nhìn tổng thể): Tăng/ giảm như thế nào?
- Nhận xét tăng hay giảm trước, nếu có ba vòng trở lên thì thêm liên tục hay không liên tục, tăng (giảm) bao nhiêu.
- Cuối cùng, cho kết luận về mối tương quan giữa các yếu tố và giải thích về vấn đề (nếu có thể hoặc còn thời gian).

2. BIỂU ĐỒ MIỀN
* Dấu hiệu nhận biết
- Khá tương tự với biểu đồ tròn, nhưng khác nhau về số năm.
- Số năm của biểu đồ miền thể hiện thường lớn hơn 3 năm.
Ví dụ:
* Cách nhận xét: Khá tương tự biểu đồ tròn
- Nhận xét chung toàn bộ bảng số liệu: Nhìn nhận, đánh giá khát quát chung về sự chuyển dịch.
- Nhận xét từng đối tượng:
- Sự chuyển dịch đó có phù hợp với xu thế hay không, nhận định và giải thích (nếu có thể).
3. Biểu đồ đường
* Cách nhận xét
- Cùng nhau diễn giải.
.
4. BIỂU ĐỒ CỘT
* Một số dạng biểu đồ hình cột thường gặp
+Biểu đồ cột đơn.
+Biểu đồ cột chồng.
+Biểu đồ cột đơn gộp nhóm (loại này gồm 2 loại cột ghép cùng đại lượng và cột ghép khác đại lượng).
+Biểu đồ thanh ngang.
* Dấu hiệu nhận biết
Khi đề bài yêu cầu vẽ biểu đồ thể hiện số lượng, sản lượng, so sánh tương quan về độ lớn các đại lượng về tình hình phát triễn, độ lớn hoặc quy mô. (Nếu có số liệu cụ thể thì không cần xử lí)
Ví dụ:
* Cách nhận xét
- Nhận xét khái quát, đưa ra nhận định chung.
- Xem xét năm đầu và năm cuối của bảng số liệu để trả lời câu hỏi tăng hay giảm? Và tăng giảm bao nhiêu? (lấy số liệu năm cuối trừ cho số liệu năm đầu hay chia cho cũng được).
- Kết luận.
VD:
Biểu đồ thể hiện tình hình phát triễn GDP của Ma-lai-xi-a và Xin-ga-po
giai đoạn 2010 - 2016
5. Biểu đồ kết hợp
(Thường kết hợp đường với cột)
* Dấu hiệu nhận biết
- Thể hiện mối tương quan giữa độ lớn và động thái phát triển (quy mô, cơ cấu và sự biến đổi; quy mô và sự phát triển; quy mô, cơ cấu và trình tự phát triển).
Có ít nhất 2 đối tượng có đơn vị khác nhau.
Ví dụ:
* Cách nhận xét
- Nhận xét chung, đánh giá sơ bộ giai đoạn.
- Nhận xét từng đối tượng: Xem xét năm đầu và năm cuối của bảng số liệu để trả lời câu hỏi tăng hay giảm và tăng giảm bao nhiêu? (Tăng liên tục hay không liên tục,...)
- Kết luận và giải thích qua về xu hướng của đối tượng. (Nếu có thể)
LUYỆN TẬP
a) Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện cơ cấu tổng sản phẩm trong nước phân theo khu vực kinh tế của Phi-lip-pin giai đoạn 1990 – 2010.
b) Nhận xét về cơ cấu và sự chuyển dịch cơ cấu tổng sản phẩm trong nước phân theo khu vực kinh tế của Phi-lip-pin trong giai đoạn trên.