Tiết 106 :
Văn bản

THUẾ MÁU (Tiếp)
(Trích “Bản án chế độ thực dân Pháp”)
- Nguyễn Ái Quốc -
I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
Phần I: Chiến tranh và người bản xứ.
TIẾT 106: THUẾ MÁU
- Nguyễn Ái Quốc -
Đánh giá chung: Một cái vạ

Phần II: Chế độ lính tình nguyện
? Hãy nêu những thủ đoạn, mánh khóe bắt lính của bọn thực dân Pháp ?
Thủ đoạn:
+ Quy mô: Toàn Đông Dương
+ Cách thức: Quan công sứ giao cho cấp dưới liệu xoay xở.
+ Phương pháp: Lùng ráp, săn bắt, tóm, đòi, giam cổ, xích tay, nhốt .
Bắt bớ, cưỡng bức
a) Thủ đoạn bắt lính
I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
Phần I: Chiến tranh và người bản xứ.
TIẾT 106: THUẾ MÁU
- Nguyễn Ái Quốc -
Phần II: Chế độ lính tình nguyện
? Người bị bắt lính có những phản ứng như thế nào ?
Phản ứng của người người bị bắt:
+ Người nghèo: Hết đường kêu cứu
+ Người giàu: Hoặc đi lính, hoặc xì tiền ra
+ Người bước chân vào trại: Tìm mọi cách trốn
+ Người không thể thoát: Tự làm mình nhiễm bệnh nặng…
a) Thủ đoạn bắt lính
b) Phản ứng của người bị bắt lính
Phản ứng dữ dội Không hào hứng, không tình nguyện mà bị ép buộc, bắt bớ.
I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
Phần I: Chiến tranh và người bản xứ.
TIẾT 106: THUẾ MÁU
- Nguyễn Ái Quốc -
Phần II: Chế độ lính tình nguyện
? Luận điệu của nhà cầm quyền có gì mâu thuẫn với những thủ đoạn bắt lính và phản ứng của những người bị bắt ?
Luận điệu:
a) Thủ đoạn bắt lính
b) Phản ứng của người bị bắt lính
Những lời hoa mĩ, giả dối nhằm che giấu việc làm xấu xa, tàn bạo
c) Giọng điệu của nhà cầm quyền:
- Hứa:
Ban phẩm hàm (người sống)
Truy tặng (người chết)
- Tuyên bố: Các bạn: Tấp nập đầu quân, không ngần ngại rời quê hương, hiến xương máu, dâng cánh tay…
Cảnh bắt bớ
Cái giá phải trả cho sự chống đối
Cảnh lùng ráp
I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
Phần I: Chiến tranh và người bản xứ.
TIẾT 106: THUẾ MÁU
- Nguyễn Ái Quốc -
Phần II: Chế độ lính tình nguyện
? Lời bình luận có gì đặc biệt? Tác dụng?
a) Thủ đoạn bắt lính
b) Phản ứng của người bị bắt lính
c) Giọng điệu của nhà cầm quyền
Dẫn dắt giải thích tự nhiên, giọng giễu nhại, mỉa mai, châm biếm cùng những câu hỏi tu từ liên tiếp để phản bác luận điệu giả dối của nhà cầm quyền.

=> Lật tẩy được bộ mặt bịp bợm, trơ trẽn của chúng trong việc bắt lính.
d) Lời bình của tác giả về chế độ lính tình nguyện
I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
Phần I: Chiến tranh và người bản xứ.
TIẾT 106: THUẾ MÁU
- Nguyễn Ái Quốc -
Phần II: Chế độ lính tình nguyện
? Nêu và nhận xét về cách đối xử của chính quyền thực dân với những người lính sau chiến tranh?
Người lính thuộc địa:
Trở lại giống người bẩn thỉu
Bị


Về đến nước:
Được đón bằng bài diễn văn “…cút đi!”
2) Người lính Pháp:
Thương binh, vợ tử sĩ: Được cấp thẻ môn bài bán lẻ thuốc phiện.

Phần III: Kết quả của sự hi sinh
Lột sạch của cải
Kiểm soát và đánh đập
Ăn, ở như lợn
? Nghệ thuật lập luận của tác giả ở đoạn này?
Nghị luận kết hợp với tự sự và biểu cảm cùng với giọng điệu châm biếm nhẹ nhàng mà sâu cay.
=> Vạch trần sự tráo trở, tham tàn của bọn thực dân cá mập.
I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
Phần I: Chiến tranh và người bản xứ.
TIẾT 106: THUẾ MÁU
- Nguyễn Ái Quốc -
Phần II: Chế độ lính tình nguyện
Phần III: Kết quả của sự hi sinh
Câu hỏi thảo luận nhóm:
Qua việc học văn bản, hãy nêu ý nghĩa nhan đề “Thuế máu”?
- Là thứ thuế mà người dân bản xứ phải nộp bằng chính xương, máu, tính mạng của mình. Đó là thứ thuế bất công, tàn nhẫn bởi họ bị bắt đi làm bia đỡ đạn trong những cuộc chiến tranh phi nghĩa để làm đầy túi tham cho bọn cá mập thực dân. Nhan đề có sức tố cáo rất lớn.
I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
Phần I: Chiến tranh và người bản xứ.
TIẾT 106: THUẾ MÁU
- Nguyễn Ái Quốc -
Phần II: Chế độ lính tình nguyện
Nghệ thuật:
Số liệu, dẫn chứng phong phú, xác thực.
Ngòi bút trào phúng sắc sảo, nhiều hình ảnh có giá trị biểu cảm cao.
Kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương thức nghị luận với các yêu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm.
2) Nội dụng:
Vạch trần bộ mặt giả dối, tham lam, tàn nhẫn của bọn thực dân Pháp trong việc đẩy người dân thuộc địa vào các cuộc chiến tranh tàn khốc, phi nghĩa.
-Kêu gọi các nước thuộc địa đứng lên đấu tranh.
-
Phần III: Kết quả của sự hi sinh
III. Tổng kết
I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
Phần I: Chiến tranh và người bản xứ.
TIẾT 106: THUẾ MÁU
- Nguyễn Ái Quốc -
Phần II: Chế độ lính tình nguyện
Phần III: Kết quả của sự hi sinh
III. Tổng kết
IV. Luyện tập
TRÒ CHƠI Ô CHỮ KÌ DIỆU
1. Cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) được Nguyễn ái Quốc ví bằng cụm từ nào trong phần 1 của bài Thuế máu? (21 chữ)
- Hãy trả lời các câu hỏi, để tìm ra 7 ô chữ hàng ngang, từ đó đoán từ khóa hàng dọc:
Đ
Đ
Đ
Đ
Đ
Đ
Đ
S
S
S
S
S
S
S

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1. Ôn lại bài.
2. Soạn: Đi bộ ngao du.
BÀI HỌC KẾT THÚC
CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO ĐÃ ĐẾN THAM DỰ