Nguyễn Ái Quốc

1. Tác giả:
Nguyễn Ái Quốc
(1890-1969)
Là một trong những
tên gọi của Chủ Tịch
Hồ Chí Minh trong thời
kỳ hoạt động cách
mạng trước năm 1945.

Nguyễn Ái Quốc ( 1890-1969)

2. Tác phẩm :
+“Bản án chế độ thực dân
Pháp” được viết tại Pháp
bằng tiếng Pháp, xuất bản
tại Pa- ri năm 1925, tại Hà
Nội năm 1946 gồm 12
chương và phần phụ lục.
+Đoạn trích nằm trong
chương I của tác phẩm.
Tác phẩm
“Bản án chế độ thực dân Pháp”

Bản án chế độ thực dân Pháp

Gồm 12 chương
Chương I: Thuế máu
Chương II: Việc đầu độc người bản xứ
Chương III: Các quan toàn quyền thống đốc
Chương IV: Các quan cai trị
Chương V: Những nhà khai hoá
Chương VI: Gian lận trong bộ máy nhà nước
Chương VII: Việc bóc lột người bản xứ
Chương VIII: Công lí
Chương IX: Chính sách ngu dân
Chương X: Giáo hội
Chương XI: Nỗi nhục của người đàn bà bản xứ
Chương XII: Nô lệ thức tỉnh

4.Thể loại: Văn nghị luận.
5. Bố cục:

3 phần

Thuế máu

I. Chiến tranh và
“Người bản xứ”

II. Chế độ lính
tình nguyện

III. Kết quả
của sự hi sinh

Phần I: Chiến tranh với “người bản xứ”

Thái độ của quan
cai trị đối với
người dân thuộc
địa.

Số phận
của người dân
bản xứ

THÁI ĐỘ CỦA QUAN CAI TRỊ:
Trước chiến tranh
- Người dân thuộc địa bị
coi là những tên da đen
bẩn thỉu, những tên “Annam- mit” bẩn thỉu, chỉ biết
kéo xe tay và ăn đòn.
=> Khinh thường miệt thị bị
xem là giống những người
hạ đẳng.

Khi chiến tranh xảy ra
- Họ biến thành những
đứa
“con
yêu”,những
người “bạn hiền”,
- Được phong danh hiệu
cao quí là “chiến sĩ bảo vệ
công lý và tự do”.


Phỉnh nịnh,
tâng bốc, vỗ vễ

Thủ đoạn lừa bịp bỉ ổi
của chính quyền thực dân

- Trước chiến tranh: họ bị coi là giống
người hạ đẳng, bị đánh đập, bị khinh rẻ và
bị đối xử tàn nhẫn.
- Khi chiến tranh nổ ra: họ được tâng bốc,
được vỗ về, phong cho những danh hiệu
cao quí (trở thành những đứa con yêu,
những người bạn hiền).
 Thủ đoạn lừa bịp bỉ ổi của
chính
quyền thực dân.

Thái độ của quan cai trị
Trước chiến tranh

Họ chỉ biết kéo xe tay, bị tra tấn,
đánh đập như súc vật

Khi chiến tranh xảy ra

Họ được tâng bốc vỗ về, được
phong danh hiệu cao quý

Số phận người dân bản xứ

Phải xa vợ con, rời bỏ quê hương, đem
mạng sống đổi lấy vinh dự hão huyền

Họ không được hưởng tý nào về quyền lợi, biến thành
vật hi sinh cho danh dự, lợi ích của kẻ cầm quyền

Phơi thây trên các chiến trường Châu
Âu, bỏ xác tại những miền hoang vu,..

Họ phải làm công việc chế tạo vũ khí phục vụ chiến
tranh, bị nhiễm độc “khạc ra từng miếng phổi”…

b. Số phận người dân thuộc địa:
Người ra trận
Phải xa lìa vợ
con, rời bỏ
quê hương,
đem mạng
sống đổi lấy
vinh dự hão
huyền

Họ không được
hưởng tý nào về
quyền lợi, biến
thành vật hi sinh
cho danh dự, lợi
ích của kẻ cầm
quyền

Người ở hậu phương
Phơi thây trên
các chiến
trường Châu
Âu, bỏ xác tại
những miền
hoang vu,..

Họ phải làm
công việc chế
tạo vũ khí phục
vụ chiến tranh, bị
nhiễm độc “khạc
ra từng miếng
phổi”…

Kết quả: Trong số 700.000 người thì
80.000 người không bao giờ
nhìn thấy mặt trời quê hương nữa

Nghệ thuật đặc sắc:
+ Giọng điệu chế giễu, châm biếm.
+ Chứng cứ được hình tượng hóa.
+ Liệt kê các tư liệu thực tế.

2. Chế độ lính tình nguyện:

Các thủ đoạn, mánh khóe bắt lính của bọn thực
dân được tác giả nêu lên như thế nào?
- Lùng ráp, vây bắt, cưỡng bức người ta phải
đi lính.
- Lợi dụng việc bắt lính để dọa nạt, xoay xở
kiếm tiền đối với nhà giàu.
- Sẵn sàng trói, nhốt người ta như súc vật, đàn
áp dã man nếu chống đối.

→ Là cơ hội làm giàu cho bọn quan chức
trên tính mệnh của người bản xứ; đồng
thời là cơ hội củng cố địa vị thăng quan
tiến chức.

?Phản ứng của người bị bắt đi lính ntn?
-Phản ứng: +Tìm cách trốn
+Phải xì tiền ra
+Tự làm cho mình bị nhiễm bệnh nặng

→Thực tế không hề có sự tình nguyện hiến dâng

xương máu như lời lẽ rêu rao, bịp bợm của bọn
cầm quyền.
?Nhận xét của em về cách đưa ra dẫn chứng của tác
giả
- Dẫn chứng sinh động mang nội dung tố cáo mạnh
mẽ
-Tác giả nhắc lại bằng giọng điệu giễu cợt rồi phản
bác lại bằng những thực tế hùng hồn,làm lộ rõ sự
bịp bợm trơ trẽn của bọn thực dân.

3. Kết quả của sự hi sinh:
? Chiến tranh kết thúc, sau khi bị bóc lột
trắng trợn hết thuế máu, số phận của người
bản xứ ntn?
- Lời tuyên bố của thực dân im bặt.
- Người bản xứ trở lại “giống người hèn hạ”.
- Họ bị tước đoạt hết của cải, bị đánh đập vô
cớ, bị đối xử như với súc vật.
- Họ trở về vị trí hèn hạ ban đầu.
- Bỉ ổi hơn nữa,chính quyền thực dân còn đầu
độc cả một dân tộc để vơ vét cho đầy túi-cấp
môn bài bán lẻ thuốc phiện cho thương binh
người Pháp và vợ con của sĩ tử người Pháp.

III. Tổng kết:
1. Nội dung:

-Bộ mặt giả nhân giả nghĩa,thủ đoạn tàn ác của
chính quyền thực dân đối với người dân các nước
thuộc địa
-Số phận đau thương của người dân các nước thuộc
địa,họ bị đẩy đi làm bia đỡ đạn trong cuộc chiến
tranh phi nghĩa
2. Nghệ thuật:
- Bố cục được sắp xếp theo trình tự thời gian
- Hình ảnh sinh động,biểu cảm,có sức tố cáo mạnh mẽ.
- Nghệ thuật trào phúng sắc sảo,lập luận sắc bén,sâu
cay.
- Các yếu tố tự sự,biểu cảm kết hợp chặt chẽ,hài hòa.

IV.Luyện tập:
*Trao đổi: “Cuộc chiến tranh vui tươi” mà tác giả nói
đến trong tác phẩm là cuộc chiến tranh nào?
A. Cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất(1914-1918)
B. Cuộc chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945)
C. Cuộc chiến tranh Pháp-Phổ (1939-1945)
D. Cuộc chiến tranh mà Pháp tiến hành để mở rộng
thuộc địa.

Củng cố:

- Số phận của người dân thuộc địa trong chiến
tranh và thái độ của bọn cai trị thực dân
- Tấm gương yêu nước vì độc lập tự do,tình yêu
thương thắm thiết những kiếp người nô lệ nghèo
khổ,ý chí chiến đấu giành độc lập tự do cho các
dân tộc thuộc địa của Chủ tịch Hồ Chí Minh sống
mãi với non sông đất nước.
Hướng dẫn học ở nhà:
Học bài
Viết đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của em
sau khi học xong văn bản.