Xem 1 số hình ảnh
sau và nêu cảm
nhận

Thuế máu
(Trích “Bản án chế độ thực dân
Pháp”)
-Nguyễn Ái Quốc-

I

目录

Tìm hiểu
chung
II

NỘI DUNG

III

Đọc hiểu
văn bản

Tổng kết

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả
Nguyễn Ái Quốc là một trong những
tên gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh
trong thời kỳ hoạt động cách mạng
trước năm 1945
Văn chương của Người là công cụ
sắc bén để nhằm mục đích vạch trần
bộ mặt kẻ thù, nói lên nỗi khổ của
nhân dân và kêu gọi đấu tranh.

Nguyễn Ái Quốc
(1890-1969)

2. Tác phẩm
Xuất xứ

Trích từ “Bản án chế độ thực
dân Pháp”

• Viết bằng tiếng Pháp, xuất bản đầu
tiên tại Pa- ri năm 1925, gồm 12
chương và phần phụ lục.
• Nội dung: Tố cáo và kết án những
tội ác tày trời của chủ nghĩa thực
dân; đồng thời nói lên tình cảnh
khốn cùng của nhân dân thuộc địa
và tình cảm tác giả
Tác phẩm “Bản án
chế độ thực dân Pháp”

Chương 1: Thuế máu
Chương 2: Việc đầu độc
người bản xứ
Chương 3: Các quan thống
đốc
Chương 4: Các quan cai trị
Chương 5: Những nhà khai
hóa
Chương 6: Tệ tham nhũng
trong bộ máy cai trị

Chương 7: Bóc lột người
cai trị
Chương 8: Công lí
Chương 9: Chính sách ngu
dân
Chương 10: Chủ nghĩa giáo
hội
Chương 11: Nỗi khổ nhục
của người phụ nữ bản xứ
Chương 12: Nô lệ thức tỉnh

Phụ lục: Gửi thanh niên Việt Nam

Nhan đề “Thuế
máu” gợi cho em suy nghĩ/
cảm giác như thế nào? theo
em, tại sao tác giả lại đặt tên
như vậy?

2. Tác phẩm
Xuất xứ

Trích từ “Bản án chế độ thực
dân Pháp”
Gợi sự dã man, tàn bạo
của chính quyền thực dân

Nhan đề

Gợi sự bi thảm của những
người dân bản xứ và thái
độ của tác giả

Bố cục

NỐI

3 phần

Phần

Nội dung

I. Chiến tranh và
“người bản xứ”

Sự đối xử tàn tệ đối với những người
tham chiến và gia đình họ sau khi
chiến tranh kết thúc

II. Chế độ lính tình
nguyện

Số phận thảm thương của những
người bản xứ tham gia chiến tranh thế
giới thứ nhất

III. Kết quả của sự
hi sinh

Cách bắt lính ở thuộc địa và thái độ
của người bản xứ đối với việc bắt lính

Đọc hiểu
II. văn bản

1. Chiến tranh và người bản xứ
Hoàn thành bảng sau bằng cách viết những
từ khóa vào giấy nhớ và dán lên bảng nhé!
Cách quan cai trị
gọi người bản xứ
Trước chiến tranh
Khi có chiến tranh

Số phận của người
“bản xứ”

Tranh của Nguyễn Ái Quốc

1. Chiến tranh và người bản xứ
Cách quan cai trị gọi
người bản xứ
Trước
chiến
tranh

Những tên da đen bẩn
thỉu, những tên “Annam-mít” bẩn thỉu

Khi có
chiến
tranh

“Con yêu”; “Bạn
hiền”; “Chiến sĩ bảo
vệ công lý, tự do”

Số phận của người “bản xứ”
- Kéo xe tay
- Bị ăn đòn
- Không được hưởng quyền lợi
- Xa vợ con, rời bỏ quê hương
- Chết trên các chiến trường

🡪Kết cấu tương phản + Giọng văn vừa giễu cợt vừa xót xa

Phải xa vợ con, rời bỏ quê hương, đem
mạng sống đổi lấy vinh dự hão huyền

Họ không được hưởng tý nào về quyền lợi, biến thành vật hi
sinh cho danh dự, lợi ích của kẻ cầm quyền

Phơi thây trên các chiến trường Châu
Âu, bỏ xác tại những miền hoang vu,..

Họ phải làm công việc chế tạo vũ khí phục vụ chiến
tranh, bị nhiễm độc “khạc ra từng miếng phổi”…

Qua nội dung vừa
tìm hiểu, em hãy tóm gọn nội
dung chính mà tác giả muốn
nói đến và thái độ của tác giả
trong phần I

Thủ đoạn lừa bịp
bỉ ổi của chính
quyền thực dân

Mỉa
mai,
căm
phẫn

Số phận bi thảm,
làm vật hy sinh
cho kẻ cầm quyền
của người bản xứ

Đồng
cảm,
thương
xót

Sơ đồ quá trình lập luận của phần I

CHIẾN TRANH VÀ “NGƯỜI BẢN XỨ”
Trước chiến tranh
Họ

bị khinh miệt
bị đối xử như súc vật

Trong chiến tranh
Họ

được vỗ về, tâng bốc
thành vật hy sinh

Kết quả: 8vạn / 70 vạn người chết

- Thủ đoạn xảo trá, bản chất tàn bạo, của bọn thực
dân đối với người bản xứ
- Số phận thảm thương của người dân thuộc địa.

CHIẾN TRANH VÀ “NGƯỜI BẢN XỨ”
Trước khi đại chiến nổ ra
Người dân thuộc địa chỉ là ngựa, trâu
Suốt ngày phải chịu đòn đau

Gia đình đó, quê hương còn đó
Thân anh đâu? danh vọng hảo huyền!
Xót xa kẻ ở trận tiền
Thương cùng người ở tận miền hậu phương.

Sức cùng lực kiệt vì hầu xe tay.
Nhiễm khói súng, hít bao khí độc
“Đùng một cái” chiến tranh bùng nổ
Những “ngựa trâu” bỗng hoá “bạn hiền”
Tưởng rằng sẽ được thành tiên

Sống mà như hầu cận tử thần
Căm sao chế độ thực dân!
Xót sao bao cảnh bỏ thân xứ người!

Ai ngờ thân bỏ tận miền hoang vu.
Cô Trần Hoa (cảm tác)

2. Chế độ lính tình nguyện
Hoàn thiện bảng sau để chỉ ra mối tương quan giữa
bản chất thực sự của chế độ “lính tình nguyện” và
những tuyên bố của phủ toàn quyền Đông Dương:
Chế độ lính tình nguyện
Thủ đoạn bắt lính

Cách trốn lính

Tuyên bố của phủ
toàn quyền Đông
Dương

2. Chế độ lính tình nguyện
Chế độ lính tình nguyện
Thủ đoạn bắt lính

Cách trốn lính

- Lùng ráp, vây bắt, nhốt

Tự làm mình nhiễm
bệnh nặng

- Xoay sở làm tiền
- Hứa hẹn truy tặng…

🡪 Phản ứng gay gắt

🡪 Dẫn chứng sinh động

Tuyên bố của phủ
toàn quyền Đông
Dương
- Tấp nập đầu quân
- Không ngần ngại rời
bỏ quê hương
🡪 Lừa dối, mị dân

🡺 Thủ đoạn tàn ác, lời lẽ bịp bợm.

Vây
bắt
quân
đi
lính

Đàn áp người dân khi họ phản đối…

Hình ảnh người lính trong
chiến tranh thế giới thứ nhất

3. Kết quả của sự hy sinh:
Sự hi sinh của
người lính An Nam được
chính quyền Pháp “trả
công” như thế nào?

3. Kết quả của sự hy sinh:
Giống người bẩn thỉu
Người
bản xứ
mặc nhiên
trở lại:

Bị lột hết của cải
Bị kiểm soát và đánh đập vô cớ
Bị đối xử tàn nhẫn như súc vật
-

🡪 Kiểu
câu
nghi
vấn +
Giọng
châm
biếm

🡪 Tố cáo đanh thép bọn thực dân + Bày tỏ lòng thương cảm
đối với người bản xứ 🡺 Kêu gọi lương tri loài người

Trong hệ thống thuế khóa của thực dân
Pháp không có thứ thuế nào tên là “thuế
máu”. Vì sao tác giả NAQ lại đặt tên
chương là “Thuế máu”? Cách gọi này thể
hiện thái độ, tình cảm gì của tác giả?

III.

Tổng kết

Tiểu kết
Em hãy điền vào chỗ
chấm những từ thích
hợp

Bằng các dẫn chứng ….., cách dùng từ ngữ
tương phản về nghĩa, giọng điệu ……, tác giả
đã thể hiện thái độ ….. với số phận bi thương
của người dân các nước thuộc địa và ….. trước
bộ mặt vô nhân đạo của thực dân Pháp. Thái
độ khác nhau này đã tạo nên ….. của văn bản

Bằng các dẫn chứng phong phú, cách dùng từ
ngữ tương phản về nghĩa, giọng điệu mỉa mai, chế
giễu, tác giả đã thể hiện thái độ đồng cảm với số
phận bi thương của người dân các nước thuộc địa
và phê phán sâu sắc trước bộ mặt vô nhân đạo của
thực dân Pháp. Thái độ khác nhau này đã tạo nên
tính chiến đấu của văn bản

Phần 1

Người dân xứ thuộc địa: số phận thảm
thương, bị biến thành vật hi sinh cho danh
dự, lợi ích của chính quyền thực dân

Phần 2

Tác giả đã vạch trần bản chất mánh khóe,
vụ lợi, của thực dân Pháp

Phần 3

Bộ mặt vô nhân đạo, tráo trở, tàn nhẫn
của thực dân Pháp sau khi bóc lột “Thuế
máu”

Ai nhanh hơn?

Đoạn trích Thuế máu nằm ở chương thứ mấy của
tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp?
A. Chương I

B. Chương II

C. Chương III

D. Chương IV

NEXT

Bản án chế độ thực dân Pháp được viết
bằng tiếng gì?
A. Tiếng Việt

B. Tiếng Nga

C. Tiếng Trung

D. Tiếng Pháp

NEXT

Văn bản “Thuế máu” thuộc
kiểu văn bản nào?
A. Tự sự

B. Miêu tả

C. Chính luận

D. Hành chính

NEXT

Bố cục văn bản “Thuế máu” được chia làm
mấy phần?
A. 2 phần

B. 3 phần

C. 4 phần

D. 5 phần
NEXT

Giọng điệu chủ đạo trong phần (I):Chiến
tranh và “người bản xứ” là gì?
A. Lạnh lùng, cay độc

B. Thân mật, suồng sã

C. Mỉa mai, hài hước và
cảm thương, xót xa

D. Đay nghiến chua chát

NEXT

Nguyên nhân chính của việc các quan cai trị
thay đổi thái độ đối với người dân thuộc
địa?
A. Vì chính quyền thực dân muốn thay B. Vì CQTD muốn biến những người
dân thuộc địa thành tấm bia đỡ đạn
đổi chính sách cai trị mới.
trong cuộc chiến tranh phi nghĩa.
C. Vì chính quyền thực dân muốn giúp D. Vì chính quyền thực dân muốn
đỡ cho những người dân thuộc địa có những người dân thuộc địa phải phục
một cuộc sống tốt đẹp hơn.
tùng họ tốt hơn nữa.
NEXT

Cụm từ cuộc chiến tranh vui tươi mà Nguyễn Ái
Quốc sử dụng trong đoạn trích Thuế máu nói về
cuộc chiến tranh nào?
A. Các cuộc chiến tranh mà Pháp B. Cuộc chiến tranh Pháp- Phổ
tiến hành để mở rộng thuộc địa
(Đức) (1970-1971)
D. Cuộc chiến tranh thế giới thứ
C. Cuộc chiến tranh thế giới thứ
nhất
(1014-1918)
hai (1939-1945)
NEXT

Theo em,chiến tranh gây ra cho loài
người như thế nào? Chúng ta có nên
lên án các cuộc chiến tranh phi nghĩa
hay không? Vì sao ?