Hoàn cảnh sáng tác.
- Thuốc được viết 25/4/1919, được đăng lần đầu trên tạp chí “Tân thanh niên” ( 5 /1919 ), về sau được in chung trong tập “Gào thét”-1923.
- Thuốc ra đời đúng vào lúc cuộc vận động Ngũ tứ (04/5/1919) bùng nổ. Thời kì Trung Hoa bị các đế quốc Anh, Nga, Pháp, Đức, Nhật xâu xé. Xã hội Trung Hoa biến thành nửa phong kiến, nửa thuộc địa, nhưng nhân dân lại an phận chịu nhục.
“Người Trung Quốc ngủ mê trong một cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ” (Lỗ Tấn). Đó là căn bệnh đớn hèn, tự thoả mãn của nhân dân Trung Hoa, mà những người cách mạng thì hoàn toàn xa lạ với nhân dân, cản trở nghiêm trọng con đường giải phóng dân tộc.
Chính nhà cách mạng lỗi lạc thời này là Tôn Trung Sơn cũng nói: “Người Trung Quốc là một con bệnh trầm trọng”.
Thuốc đã ra đời trong bối cảnh ấy với một thông điệp: cần suy nghĩ nghiêm khắc về một phương thuốc để cứu dân tộc.
Hình ảnh HS - SV Bắc Kinh biểu tình, mở đầu phong trào Ngũ Tứ (04/5/1919)
Bản Tuyên ngôn của học sinh sinh viên đã nêu lên mục đích của phong trào:
"Đất đai Trung Quốc có thể bị chinh phục chứ không thể bị cắt cho. Nhân dân Trung Quốc có thể bị giết chứ không thể cúi đầu. Nước đã mất rồi! Đồng bào hãy vùng lên!"