CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY

Tuần 22 – Tiết 85
Tập làm văn
THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH

KHỞI ĐỘNG

Luật chơi
GV đưa ra những bức tranh về các địa danh ở Ninh Bình
HS nào giơ tay nhanh nhất sẽ được đoán tên địa danh đó
Nhìn hình đoán địa điểm
HỒ HOÀN KIẾM
VỊNH HẠ LONG
TRÀNG AN- BÍCH ĐỘNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

TIẾT 85
THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH
THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH
1. Thế nào là danh lam thắng cảnh? Kể tên một số danh lam thắng cảnh trên đất nước ta?



2. Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh là công việc của ai? Nhằm mục đích gì?
- Danh lam thắng cảnh là những cảnh đẹp núi, sông, rừng, biển thiên nhiên hoặc do con người góp phần tô điểm thêm.
Ví dụ: Vịnh Hạ Long, Hồ Ba Bể, Sa Pa, …
- Đó thường là công việc của các hướng dẫn viên du lịch, nhằm mục đích giúp khách tham quan, du lịch hiểu tường tận hơn, đầy đủ hơn về nơi mà họ đang tham quan.
I. Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
1. Giới thiệu một danh lam thắng cảnh:
a. Văn bản:
“Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn”
THÁP RÙA – HỒ GƯƠM
HỒ GƯƠM –XANH MÀU NƯỚC
CỔNG TAM QUAN VÀO ĐỀN NGỌC SƠN
THÁP BÚT
CẦU THÊ HÚC
TRẤN BA ĐÌNH
I. Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
1. Giới thiệu một danh lam thắng cảnh:
a. Văn bản:
“Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn”
b. Nhận xét:
?Đối tượng thuyết minh của văn bản này là gì?
- Đối tượng: Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn.
?Qua bài thuyết minh, em hiểu biết được thêm những kiến thức gì về đối tượng thuyết minh?
Hồ Hoàn Kiếm
Nguồn gốc
Tên gọi
Vài nghìn năm tuổi
Lục Thủy
Hoàn Kiếm
Hồ Gươm
Thủy Quân
Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
1. Giới thiệu một danh lam thắng cảnh:
a. Văn bản:
“Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn”
b. Nhận xét:
- Đối tượng: Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn.
Đền Ngọc Sơn
Nguồn gốc, quá trình xây dựng
Điếu Đài
Cung Khánh Thụy
Chùa Ngọc Sơn
Đền Ngọc Sơn
Kiến trúc
Tháp Bút
Đài Nghiên
Đền
Trấn Ba Đình
Cầu Thê Húc
Đền Ngọc Sơn
Nguồn gốc, quá trình xây dựng
Điếu Đài
Cung Khánh Thụy
Chùa Ngọc Sơn
Đền Ngọc Sơn
Kiến trúc
Tháp Bút
Đài Nghiên
Đền
Trấn Ba Đình
1. Giới thiệu một danh lam thắng cảnh:
a. Văn bản:
“Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn”
b. Nhận xét:
- Đối tượng: Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn.
?Để viết được bài này, người viết cần có những kiến thức về lĩnh vực nào?
-> Lịch sử
-> Từ Hán Việt
-> Văn hóa
-> Kiến trúc…
-> Đọc sách
-> Tra cứu
-> Học hỏi
-> Quan sát…
?Làm thế nào để có những kiến thức trên?
Cầu Thê Húc
1. Giới thiệu một danh lam thắng cảnh:
a. Văn bản:
“Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn”
b. Nhận xét:
- Đối tượng: Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn.
- Kiến thức: Lịch sử, từ Hán Việt, văn hóa, kiến trúc…
- Nghiên cứu sách vở, hỏi han, quan sát…
? Bài viết này sắp xếp theo bố cục, trình tự nào?
- Bố cục bài viết:
+ Đoạn 1: Giới thiệu Hồ Hoàn Kiếm.
+ Đoạn 2: Giới thiệu Đền Ngọc Sơn.
+ Đoạn 3: Giới thiệu khu vực bờ hồ.
?Theo em, bài này có thiếu sót gì về bố cục?
- Thiếu phần mở bài, kết bài
? Hãy quan sát những bức ảnh sau và cho biết, em sẽ bổ sung thêm những chi tiết nào cho bài viết trên?
Bố cục về Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn
Dàn bài.
- Mở bài: Giới thiệu đối tượng thuyết minh: Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn
- Thân bài:
*Giới thiệu Hồ Hoàn Kiếm
+ Vị trí nằm ở vị trí trung tâm của thủ đô
+ Nguồn gốc hình thành, sự tích tên hồ;
+ Diện tích, hình dáng, màu nước
+ Bờ Hồ , các công trình kiến trúc xung quanh
*Giới thiệu đền Ngọc Sơn
+ Nguồn gốc và quá trình xây dựng đền
+ Vị trí, cấu trúc, đặc điểm của đền
+ Ý nghĩa lịch sử, xã hội, văn hóa của danh lam thắng cảnh.
+ Bài học về sự giữ gìn, tôn tạo những giá trị tinh thần của dân tộc.
- Kết bài: Bày tỏ thái độ của bản thân
Bố cục bài văn
Thuyết minh danh lam thắng cảnh
*Mở bài
Giới thiệu về danh lam thắng cảnh cần thuyết minh
*Thân bài:
1. Giới thiệu vị trí địa lí
2. Nguồn gốc, lịch sử hình thành
3. Đặc điểm, cấu tạo của các quần thể
4. Ý nghĩa lịch sử, xã hội, văn hóa của danh lam thắng cảnh….vị trí trong đời sống tình cảm con người
5. Bài học về sự bảo tồn, tôn tạo những giá trị tinh thần
*Kết bài
Nêu cảm nghĩ về đối tượng (Niềm tự hào, trân trọng…)
Gợi ý một số phương pháp
Thuyết minh danh lam thắng cảnh
Bố cục bài văn
Thuyết minh danh lam thắng cảnh
*Mở bài
Giới thiệu về danh lam thắng cảnh cần thuyết minh
*Thân bài:
1. Giới thiệu vị trí địa lí
2. Nguồn gốc, lịch sử hình thành
3. Đặc điểm, cấu tạo của các quần thể
4. Ý nghĩa lịch sử, xã hội, văn hóa của danh lam thắng cảnh….vị trí trong đời sống tình cảm con người
5. Bài học về sự bảo tồn, tôn tạo những giá trị tinh thần
*Kết bài
Nêu cảm nghĩ về đối tượng (Niềm tự hào, trân trọng…)
Lời văn thuyết minh danh lam thắng cảnh
a)Qua Đài Nghiên đến cầu Thể Húc ( có nghĩa là nơi ánh mặt trời đậu lại).Cậu dẫn đến cổng đền Ngọc Sơn.
b) Năm 1865, dưới triều Tự Đức,Nguyễn Văn Siêu cho xây cầu nối bờ với đền Ngọc Sơn và đặt tên nó là Thê Húc ( nghĩa là “giọt ánh nắng đậu lại” hay “ngưng tụ hào quang””).Cầu gồm 15 nhịp, 32 chân cột tròn xếp thành 16 đôi.Trên cầu lát ván gỗ và sơn màu đỏ thẫm, chữ màu vàng. Cầu Thê Húc được ví như một dải lụa mềm mại vắt ngang qua làn nước trong xanh đặc trung của Hồ Hoàn Kiếm. Cầu hướng về phía Đông, nơi mặt trời mọc để đón nhận toàn bộ sinh khí tươi sáng của một ngày mới, màu đỏ tượng trưng cho màu cảu mặt trời, màu của sự sống, may mắn và nguồn hạnh phúc, ước vọng theo quan niệm xưa truyền lại. Bởi thế, có ý kiến cho rằng: “ Hồ Gươm làm cho Hà Nội thêm duyên dáng và mềm mại hơn nhưng cầu Thê Húc lại là đồ trang sức quý giá của Hồ Gươm”
Lời văn thuyết minh danh lam thắng cảnh
b) Năm 1865, dưới triều Tự Đức,Nguyễn Văn Siêu cho xây cầu nối bờ với đền Ngọc Sơn và đặt tên nó là Thê Húc ( nghĩa là “giọt ánh nắng đậu lại” hay “ngưng tụ hào quang””).Cầu gồm 15 nhịp, 32 chân cột tròn xếp thành 16 đôi.Trên cầu lát ván gỗ và sơn màu đỏ thẫm, chữ màu vàng. Cầu Thê Húc được ví như một dải lụa mềm mại vắt ngang qua làn nước trong xanh đặc trung của Hồ Hoàn Kiếm. Cầu hướng về phía Đông, nơi mặt trời mọc để đón nhận toàn bộ sinh khí tươi sáng của một ngày mới, màu đỏ tượng trưng cho màu cảu mặt trời, màu của sự sống, may mắn và nguồn hạnh phúc, ước vọng theo quan niệm xưa truyền lại. Bởi thế, có ý kiến cho rằng: “ Hồ Gươm làm cho Hà Nội thêm duyên dáng và mềm mại hơn nhưng cầu Thê Húc lại là đồ trang sức quý giá của Hồ Gươm”
Miêu tả
Bình luận
2. Ghi nhớ (sgk-34)
- Muốn viết bài giới thiệu về một danh lam thắng cảnh thì tốt nhất phải đến nơi thăm thú, quan sát hoặc tra cứu sách vở, hỏi han những người hiểu biết về nơi ấy.
- Bài giới thiệu nên có bố cục đủ ba phần. Lời giới thiệu ít nhiều có kèm theo miêu tả, bình luận thì sẽ hấp dẫn hơn; tuy nhiên, bài giới thiệu phải dựa trên cơ sở kiến thức đáng tin cậy và có phương pháp thích hợp.
- Lời văn cần chính xác và biểu cảm.
LUYỆN TẬP

Bài tập 1:Lập lại bố cục bài giới thiệu "Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn" một cách hợp lý?
1.Mở bài: Giới thiệu đối tượng thuyết minh: Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn
2. Thân bài:
a.Giới thiệu Hồ Hoàn Kiếm
+ Vị trí nằm ở vị trí trung tâm của thủ đô
+ Nguồn gốc hình thành, sự tích tên hồ;
+ Diện tích, hình dáng, màu nước
+ Bờ Hồ , các công trình kiến trúc xung quanh
b.Giới thiệu đền Ngọc Sơn
+ Nguồn gốc và quá trình xây dựng đền
+ Vị trí, cấu trúc, đặc điểm của đền
+ Ý nghĩa lịch sử, xã hội, văn hóa của danh lam thắng cảnh.
+ Bài học về sự giữ gìn, tôn tạo những giá trị tinh thần của dân tộc.
3 Kết bài: Bày tỏ thái độ của bản thân
Gợi ý:
Giới thiệu trình tự tham quan Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn, có thể sắp xếp theo thứ tự như sau :
- Từ xa thấy hồ rộng, có tháp rùa, giữa hồ có đền Ngọc Sơn .
- Đến gần: Cổng đền có tháp Bút, cầu Thê Húc dẫn vào đền Ngọc Sơn ; Hồ bao bọc xung quanh đền ; Xung quanh hồ có nhiều cây to, ...
Bài tập 3 :nếu viết lại bài này theo bố cục 3 phần ta có thể chọn những chi tiết tiêu biểu để làm nổi bật giá trị lịch sử và văn hoá của di tích thắng cảnh như:
Truyền thuyết trả gươm thần.
Rùa – Hồ Gươm
Cầu Thê Húc.
Tháp Bút, Đài Nghiên.
Vấn đề giữ gìn cảnh quan và sự trong sạch của Hồ Gươm.
Bài tập 3: LỰA CHỌN CHI TIẾT TIÊU BIỂU
Hồ Gươm như một lãng hoa xinh đẹp giữa lòng Hà Nội. Khách du lịch thập phương thập phương đến thủ đô đắm chìm trong một không khí bình yên, thơ mộng nơi mặt nước hồ trong xanh, tĩnh lặng. Nhưng có bao giờ bạn thắc mắc tại sao Hồ Gươm và đền Ngọc Sơn từ bao đời nay được coi là biểu tượng văn hóa, lịch sử và tâm linh trong lòng người dân đất Việt? Lật giở từng trang huyền sử ta hiểu quần thể di tích ấy chứa đựng khát khao hòa bình ( trả gươm cầm bút), đức văn tài võ trị của dân tộc (thanh kiếm thiêng nơi đáy hồ và Tháp Bút viết lên trời xanh). Nước hồ không bao giờ vơi cạn, cùng với Đài Nghiên, Tháp Bút với tinh hoa và khí phách vào trời Nam, nhờ sự trường tồn bất tử của một đất nước ngàn năm văn hiến.Thiên nhiêm tại hóa đã ban tặng cho cảnh đẹp, nhưng con người đã thổi cho nó cái hồn cốt văn hóa, xứ sở, một bản sắc không thể phai mờ. ( Bài làm của học sinh)
VẬN DỤNG

Giới thiệu về một danh lam thắng cảnh quê em.
Bố cục bài văn
Thuyết minh danh lam thắng cảnh
*Mở bài
Giới thiệu về danh lam thắng cảnh cần thuyết minh
*Thân bài:
1. Giới thiệu vị trí địa lí
2. Nguồn gốc, lịch sử hình thành
3. Đặc điểm, cấu tạo của các quần thể
4. Ý nghĩa lịch sử, xã hội, văn hóa của danh lam thắng cảnh….vị trí trong đời sống tình cảm con người
5. Bài học về sự bảo tồn, tôn tạo những giá trị tinh thần
*Kết bài
Nêu cảm nghĩ về đối tượng (Niềm tự hào, trân trọng…)

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Hoàn thiện các bài tập còn lại trong SGK Ngữ văn 8, tập 2, trang 35, 36.
Viết bài văn hoàn chỉnh thuyết minh về Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn
Tìm đọc và viết bài giới thiệu về danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử của địa phương hay danh lam thắng cảnh mà em yêu thích.. (Hạn nộp sang thứ 2 ngày 22/2/2021)
* Bài mới: Rèn kĩ năng làm bài văn thuyết minh
Chào tạm biệt các em
Hẹn gặp lại các em trong những bài học sau!