khi con tu hú
Tố hữu

Tiết 78
Bài 19
- Tố Hữu tên thật là Nguyễn Kim Thành (1920-2002).
Quê ở Thừa Thiên-Huế
-Tố Hữu là nhà thơ của lý tưởng cộng sản, được coi là lá cờ đầu của nền thơ ca cách mạng và kháng chiến.
- T¸c phÈm : Tõ Êy(1937-1948), ViÖt B¾c (1962-1971) , M¸u vµ hoa (1972-1977)...
2.Tác ph?m
a. Hoàn cảnh sáng tác:
Bµi th¬ ®­îc Tố Hữu sáng tác khi bị thực dân Pháp bắt giam trong nhà lao Thừa Phủ (th¸ng 7/1939). In trong tËp th¬ Tõ Êy(phÇn XiÒng XÝch)
b. §äc, t×m hiÓu chó thÝch: (SGK)




Khi con tu hĩ gọ b�y
Lúa chiêm đang chín,trái cây ngọt dần
Vườn râm dậy tiếng ve ngân
Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào
Trời xanh càng rộng càng cao
Đôi con diều sáo lộn nhào từng không...

Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
Lục bát
d.Bố cục:
-6 câu thơ đầu: Bức tranh thiên nhiên mùa hè.
- 4 câu thơ cuối: Tâm trạng người tù cách mạng.
c. Thể thơ:
Hai phần
II. Tìm hiểu chi tiết:

- Tiếng chim tu hú
- Tiếng ve ngân
- Tiếng sáo diều
-Lúa chiêm đang chín
- Trái cây ngọt dần

náo nức, rạo rực
Khi con tu hú gọi bầy
Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
Vườn râm dậy tiếng ve ngân
Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào
Trời xanh càng rộng càng cao
Đôi con diều sáo lộn nhào từng không...
- Lúa chiêm, bắp: vàng
- Vườn, trời : xanh
- Nắng : hồng


* Âm thanh:

* Màu sắc:

rực rỡ, lộng lẫy
ngọt ngào
* Hương vị:

rộng, cao
* Không gian:
1.Bức tranh thiên nhiên mùa hè
dần
Đôi con diều sáo lộn nhào từng không
đang
khoáng đạt
- Bức tranh mùa hè vui tươi,khoáng đạt, đầy sức sống,trong t©m t­ëng ng­êi tï.
- Tình yêu thiên nhiên ®Êt n­íc ,yêu cuộc sống tự do.
* Nhan đề bài thơ:
Là vế phụ của một câu, gây sự chú ý cho người đọc, gợi mở mạch cảm xúc của toàn bài.
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi!


Ngột làm sao chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu.

-Nhịp thơ:
3/3,6/2 ;
2. Tâm trạng người tù cách mạng
Tâm trạng:
- Đau khổ, uất ức, ngột ngạt
Khát khao cháy bỏng được tự do
-Sử dụng động từ :
đạp , chết uất
-Từ cảm thán:
ôi, thôi, làm sao
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi!

Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi!

III. Tổng kết:
-Nghệ thuật: Sử dụng
+Thể thơ lục bát mềm mại,uyển chuyển.
+Ngôn ngữ giàu hình ảnh
-Nội dung:
Bài thơ thể hiện tình yêu cuộc sống, niềm khát khao tự do của người chiến sĩ cộng sản.
TRÒ CHƠI
Con chim Tu Hú
1
4
2
3
Chọn số
Theo em, những tác dụng của thể thơ lục bát đem lại cho bài thơ này là gì?
A. Có ưu thế diễn tả cảm xúc tha thiết, nồng cháy của tâm hồn.
B. Giàu nhạc điệu.
C. Dễ đọc, dễ thuộc, dễ nhớ.
D. Cả A, B, C đều đúng.
Chọn số
Ý nào nói đúng nhất tâm trạng người tù – chiến sĩ được thể hiện ở bốn câu cuối trong bài thơ “ Khi con tu hú”?
A. Uất ức, bồn chồn, khao khát tự do đến cháy bỏng.
B. Nung nấu ý chí hành động để thoát khỏi chốn ngục tù.
C. Buồn bực vì chim tu hú ngoài trời cứ kêu.
D. Mong nhớ da diết cuộc sống ngoài chốn ngục tù.
Chọn số
Điền cụm từ thích hợp nhất để hoàn thành câu nhận xét về cảnh mùa hè được miêu tả trong sáu câu thơ đầu của bài thơ “ Khi con tu hú”:
“Bằng tưởng tượng, nhà thơ đã khắc họa sinh động một bức tranh mùa hè..”
A. tràn ngập âm thanh
B. có màu sắc sáng tươi
C. ảm đạm, ủ ê
D. náo nức âm thanh và rực rỡ sắc màu
QUÀ TẶNG
Chọn số
QUÀ TẶNG
Hẹn gặp lại nhé !
Cô đơn thay là cảnh thân tù!
Tai mở rộng và lòng sôi rạo rực
Tôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nức
Ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu!
Nghe chim reo trong gió mạnh lên triều
Nghe vội vã tiếng dơi chiều đập cánh
Nghe lạc ngựa rùng chân bên giếng lạnh
Dưới đường xa nghe tiếng guốc đi về….
( Tâm tư trong tù)