HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP THỊ XÃ
NĂM HỌC: 2023 - 2024
Chào mừng quý thầy cô ban giám khảo
GV thuyết trình: NGÔ THỊ HƯNG

Tên biện pháp

Một số biện pháp nâng cao chất
lượng đọc ở giai đoạn học âm,
vần cho học sinh lớp Một,
Trường Tiểu học Các Sơn B
GV thuyết trình: NGÔ THỊ HƯNG

1. LÝ DO CHỌN BIỆN PHÁP

2. NỘI DUNG CỦA BIỆN PHÁP

3. KẾT LUẬN

4. CAM KẾT

Tiếng Việt hình
thành và rèn
luyện cho học
sinh 4 kĩ năng:
đọc, viết, nói,
nghe. “đọc” là kĩ
năng đặc
biệt quan trọng
trong
chương
trình giáo dục
Tiếng Việt lớp 1.

Dạy tập đọc nói
riêng với học sinh
lớp 1 là nhiệm vụ
hết sức cần thiết
để giúp học sinh
phát triển toàn
diện năng lực và
phẩm chất, cũng
như hình thành
năng lực ngôn
ngữ cho các em.

Nếu không có kĩ
năng đọc thì học
sinh không thể
học tốt các môn
học khác; không
thể tiếp thu nền
văn minh, tiên
tiến của nhân
loại.

Qua thực tế nhiều năm
giảng dạy lớp 1, tôi
nhận thấy học sinh có
nhiều bỡ ngỡ, lúng
túng khi đọc. Tôi luôn
băn khoăn trăn trở làm
sao để các em có được
kĩ năng đọc tốt tôi đã
quyết định chọn “Một
số biện pháp nâng cao
chất lượng đọc ở giai
đoạn học âm, vần cho
học sinh lớp 1 Trường
Tiểu học Các Sơn B.” 

2.1. Thực trạng của vấn đề

2. NỘI
DUNG
CỦA
BIỆN
PHÁP

2.2. Biện pháp sử dụng

2.3. Hiệu quả của biện pháp

2.4. Các kết quả

THỰC TRẠNG
Đầu năm học 2023 - 2024 tôi được Ban giám
hiệu nhà trường phân công làm công tác chủ
nhiệm và giảng dạy lớp 1A với sĩ số là 32 học
sinh. Trong đó có 17 em nam và 15 em nữ.

Thuận lợi:

* Về cơ sở vật chất nhà trường.
- Nhìn chung cơ sở vật chất, khuôn viên, các
điều kiện và phương tiện dạy học ngày càng
được cải tạo, từng bước đáp ứng được nhu cầu
giảng dạy, giáo dục hiện nay.

* Về giáo viên.
- Bản thân tôi luôn có ý thức trách nhiệm với học sinh, giảng
dạy nhiệt tình, chữa bài nghiêm túc, khách quan, tỉ mỉ.
- Có ý thức trong quá trình dạy học luôn vận dụng đổi mới
phương pháp một cách linh hoạt, sáng tạo để các em học sinh
dễ tiếp thu bài học hơn.
- Trong chuyên môn nghiệp vụ giáo viên có ý thức, có tinh
thần tự học, tự bồi dưỡng.
*Về phía học sinh
- Học sinh có đầy đủ sách giáo khoa và đồ dùng học tập để
phục vụ cho việc học.
* Về phía phụ huynh: 100% gia đình học sinh làm nông
nghiệp nhưng đa số có tinh thần quan tâm đến công tác giáo
dục nhà trường.

Khó khăn.
Một số em còn nói ngọng, học sinh còn nói tiếng địa
phương nên phát âm theo thói quen cũng như chưa
thực thực sự chú ý đến lời nói của mình trong giao
tiếp hàng ngày
Phần lớn học sinh ở nhà với ông bà dẫn đến việc kèm
cặp thêm còn hạn chế, còn phó mặc cho nhà trường,
điều này làm ảnh hưởng đến việc học tập của các em.

Qua thời gian giảng dạy được 6 tuần tại lớp 1A, tôi đã tiến
hành khảo sát học sinh của lớp, đọc bài phần âm, vần, tôi
thấy học sinh vẫn còn nhiều hạn chế. Để chính xác hơn về kết
quả đọc của học sinh, tôi tiến hành cho cả lớp cùng tiến hành
thực hiện một bài đọc.

ĐỀ KHẢO SÁT

Kết quả thu được của lớp như sau

Lớp

Thời gian

Sĩ số

Đọc đúng,
Đọc đúng,
nhưng
lưu loát
chưa lưu
các âm,
loát được
vần, tiếng, một số âm,
từ và bài vần, tiếng,
ứng dụng từ và bài
ứng dụng

Chưa đọc
được các
âm, vần,
tiếng, từ
và bài
ứng dụng

SL

Tỉ lệ

SL

Tỉ lệ

SL

Tỉ lệ

1A

Đầu năm học:
2022 - 2023

40

7

17.5

19

47.5

14

35

1A

Cuối học kì 1:
2022 - 2023

40

20

50

13

32.5

7

17.5

Kết quả thu được khi đã áp dụng biện pháp

Lớp

Thời gian

Sĩ số

Đọc đúng,
lưu loát các
âm, vần,
tiếng, từ và
bài ứng dụng

Đọc đúng,
nhưng chưa
lưu loát
được một số
âm, vần,
tiếng, từ và
bài ứng
dụng

Chưa đọc
được các
âm, vần,
tiếng, từ và
bài ứng
dụng

SL

Tỉ lệ

SL

Tỉ lệ

SL

Tỉ lệ

1A

Đầu năm học:
2023 - 2024

32

5

15.6

17

53.12

10

31.25

1A

Cuối học kỳ I
2023 - 2024

32

20

62.5

12

37.5

0

00

2. BIỆN PHÁP ĐÃ SỬ DỤNG
1. Đa dạng hóa kiểu dạng bài tập dạy học đọc cho học

sinh lớp 1 giai đoạn học âm, vần.

2. Ngữ liệu có hình thức sinh động, đa thể loại.
3. Sử dụng trò chơi tạo hứng thú đọc cho học sinh
4. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin. Sử dụng
hợp lý và có hiệu quả thiết bị, đồ dùng học tập vào giờ
học.
5. Đổi mới, vận dụng linh hoạt các phương pháp, hình
thức tổ chức dạy học để học sinh có kĩ năng đọc một cách
có hiệu quả.

2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Giải pháp 1: Đa dạng hóa kiểu dạng bài tập dạy học đọc cho
học sinh lớp 1 giai đoạn học âm, vần.

Để giúp học sinh ghi nhớ chữ viết nhanh hơn, bền vững và
sâu sắc hơn, tôi luôn hướng dẫn học sinh luyện đọc thông qua
giải quyết các bài tập. Từ đó, tôi dễ dàng kiểm soát kết quả
học tập của mỗi học sinh: có thể thu được thông tin ngược từ
phía học sinh, xem mức độ nắm bài của các em tới đâu, các
em đã hiểu bài chưa, có bao nhiêu em đã hiểu bài, đã giải
quyết được nhiệm vụ của bài tập đề ra và bao nhiêu em chưa
giải quyết được, hay các em còn vướng mắc chỗ nào, với
phương pháp ấy đã phù hợp chưa từ đó tôi điều chỉnh phương
pháp dạy học sao cho các em tiếp thu một cách tốt nhất.

2.3.1.1.Bài tập ghi nhớ âm:

Cách xây dựng: Tôi thiết kế hình thức bài tập dưới dạng
những bài hát ngắn, bài văn vần, câu đố,…
Ví dụ: Khi học bài âm b, tôi nêu câu đố: Bạn gì có cái
bụng béo?
Học sinh trả lời được ngay là bạn b có cái bụng béo.
Ví dụ: Trong bài “Bài 6: O o - trang 26 sách giáo khoa
Tiếng Việt 1 bộ kết nối tri thức với cuộc sống'' khi các em
học về hoạt động Tô và viết. Tôi sẽ nói: Em đọc và vẽ
“O tròn như quả trứng gà
Ô thì đội nón, ơ thời thêm râu''

2.3.1.2. Bài tập nhận dạng từ đúng
Cách xây dựng: Tôi cho các em quan sát tranh, các em so sánh,
nhận dạng và biết được từ nào mình viết đúng, từ nào mình viết sai (thứ
tự sắp xếp các con chữ,...) hoặc từ nội dung là bức tranh cho trước các
em có thể điền được từ đúng.
2.3.1.3. Bài tập đọc - hiểu từ
Cách xây dựng: Tôi đưa ra đa dạng các hình thức bài tập với sự
khác nhau về mệnh lệnh, yêu cầu tích, nối, tô màu,... vào từ phù hợp
với tranh. Các hình thức bài tập tăng dần về số lượng từ, có thể từ 3 đến
6 từ, trong đó có từ đúng và có từ sai với nội dung bức tranh. Từ mà tôi
đưa ra cho học sinh luyện tập đều phù hợp với nội dung bài học, mức
độ khó tăng dần từ đơn giản đến phức tạp, sử dụng luyện tập từng nội
dung hay kiến thức ôn tập.

2.3.1.4. Bài tập đọc - hiểu câu
Cách xây dựng: Tôi thiết kế hình thức bài tập với cách trình bày,
mệnh lệnh bài tập, phong phú về thể loại câu.
Ví dụ: Nối câu phù hợp với nội dung bức tranh
Các bạn chơi bóng đá thật vui

Em đang ngồi học bài

Em đi chơi trong công viên

2.3.1.5. Bài tập tìm tiếng hoặc từ chứa âm, vần đã học - thiết kế
dưới dạng sơ đồ tư duy
+ Để tăng hứng thú, tránh nhàm chán khi học dạng bài này, tôi
thường hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy để củng cố, khắc sâu ghi
nhớ được các âm, vần đã học trong bài học hoặc tổng hợp lại các âm,
vần đã học trong một tuần.
Ví dụ: “Bài 70: ôn tập và kể chuyện – trang 152 sách giáo khoa” ở
tuần 15, phần ôn tập tôi hướng dẫn và tổ chức cho học sinh vẽ sơ đồ tư
duy về các vần uôi uôm uôc uôt uôn uông từ đó giúp học sinh củng cố
phát triển kĩ năng đọc tiếng, từ ngữ, câu hoặc đoạn có chứa những âm,
vần này.

Sơ đồ ôn tập các vần và tìm tiếng có vần đã học trong tuần 15

2.3.1.6. Bài tập đọc từ sáng tạo
Tôi xây dựng hình thức bài tập từ tranh ảnh quen thuộc với học
sinh. Từ 01 tranh, hình,…cho trước, từ đó học sinh có khả năng đọc lên
được một từ phù hợp với nội dung tranh, hình,…đó.
Ví dụ: Sau khi học xong hoạt động đọc của “Bài 17: G g Gi gi –
trang 46 sách giáo khoa” Tôi cho học sinh làm bài tập Em hãy đọc từ
phù hợp với nội dung tranh?

hoa

Biện pháp 2: Ngữ liệu có hình thức sinh
động, đa thể loại.
Ở lớp 1, do tư duy trực quan cụ thể của các em còn
chiếm ưu thế. Tôi thường khai thác ngữ liệu dạy học lí thú
về nội dung cũng như hấp dẫn, sinh động về hình thức.
Tôi sử dụng ngữ liệu văn học dân gian (câu đố, tục ngữ,
ca dao, đồng dao, văn vần,…) vào các bài học. Ngữ liệu
văn học dân gian vừa ngắn gọn, lại dễ nhớ, dễ đọc, có
vầnMột số câu hát vè, câu đố, tôi hay sử dụng để dẫn dắt,
gợi mở học sinh vào bài, học sinh thực hành luyện đọc.

Biện pháp 3: Sử dụng trò chơi tạo hứng thú
đọc cho
học sinh
Trò chơi học tập: Giúp các em dễ nhớ âm, vần tạo không
khí học tập sinh động, tạo cho các em tâm thế vui vẻ, thoải
mái từ đó các em ham thích học hơn. Một số trò chơi mà tôi
áp dụng rất có hiệu quả:

2.3.3.1 Trò chơi “Thỏ tìm nhà”
2.3.3.2. Trò chơi “Xem hình đoán
chữ”

Ví dụ: Khi dạy bài 33: Vần “ en, ên, in, un – trang 78 sách giáo khoa”;

tôi tổ chức cho học sinh chơi trò chơi “ Xem hình đoán chữ” với yêu

cầu: Các em hãy quan sát và cài tiếng có vần “en” và “ên” phù hợp với
từng tranh.

2.3.3.3.Trò chơi “Hái táo”
Tôi thường sử dụng khi kiểm tra bài cũ cũng như củng cố, khắc
sâu bài học. Yêu cầu các em đọc tiếng, từ, câu, đoạn chứa âm, vần
mà các em được học. Từ đó các em hứng thú ôn bài một cách nhẹ
nhàng, mà rất hiệu quả.

Biện pháp 4: Tăng cường ứng dụng
công nghệ thông tin. Sử dụng hợp lý
và có hiệu quả thiết bị, đồ dùng học
tập vào giờ học.

Bản thân tôi nhận thấy việc ứng dụng công nghệ thông tin; sử
dụng hợp lí và có hiệu quả thiết bị, đồ dùng học tập vào giờ học là vô
cùng quan trọng và cần thiết, giúp bài giảng thêm sinh động, cung cấp
được nhiều thông tin cho học sinh, gây được hứng thú của các em,
đồng thời giúp các em tiếp nhận tri thức hiện đại.

Biện pháp 5: Đổi mới, vận dụng linh hoạt
các phương pháp, hình thức tổ chức dạy
học để học sinh có kĩ năng đọc một cách có
hiệu quả
2.3.5.1. Luyện đọc với nhiều hình thức:
Tôi cho các em đọc thành tiếng trên bảng lớp, trong sách giáo
khoa, bảng chữ cái, bảng ôn vần, đọc thầm, đọc theo cá nhân, theo
nhóm, theo tổ, cả lớp. Những em đọc còn chậm sau khi nghe đọc nhiều
lần các em sẽ dần nhớ chữ và dần đọc tốt.

2.3.5.2.Liên hệ chặt chẽ với phụ
huynh học sinh:
Kết hợp tốt giữa 3 môi trường giáo dục: Gia đình
- Nhà trường - Xã hội. Trong quá trình giáo dục, nhờ
phụ huynh nhắc nhở để con em đi học đều, đúng giờ,
kèm cặp, dành thời gian để các em được học bài, làm
bài ở nhà.
2.3.5.3. Nắm bắt kịp thời những
vướng mắc của học sinh:
Tôi luôn gần gũi, thương yêu học sinh, động viên
khuyến khích các em trong học tập cũng như khen
ngợi khi học sinh có bước tiến bộ Đối với học sinh
đọc chậm thường thụ động, ít nói, tôi luôn kiên trì,
nhẹ nhàng giúp đỡ các em nhiều hơn.

2.3.5.4. Thực hiện đôi bạn cùng tiến:
Tôi sắp xếp cho những em học tốt hơn ngồi cùng với bạn
chậm tiến. Thực hiện thi đua “Đôi bạn cùng tiến”. Từ đó,
các ác em biết giúp đỡ nhau trong học tập để cùng nhau tiến
bộ. Hơn nữa cũng giúp các em có được môi trường học tập
thân thiện và phát triển các kĩ năng khác.

2.3.5.5.Phụ đạo trái buổi học:
Đối với những em đọc chậm, được sự nhất trí của các bậc
phụ huynh, tôi dành nhiều thời gian vào cuối buổi học, ở lại
để kèm các em luyện đọc. Để thực hiện phụ đạo trái buổi đạt
hiệu quả, tôi đã lập kế hoạch cụ thể để phụ đạo đúng cho các
em. Thực hiện phụ đạo trái buổi kết hợp kèm thêm ở lớp tôi
thấy kết quả rất tốt, các em có sự tiến bộ rõ rệt.

2.3.5.6. Thư viện học tập:
Để học sinh hướng đến đọc trơn, tăng tốc độ đọc và tránh
nhàm chán khi học sinh đọc sách. Tôi đã kết hợp với thư
viện thông qua đồng chí Phụ trách thiết bị thư viện, giới thiệu
cho các em sách thiếu nhi, truyện cổ tích có nhiều tranh ảnh
để các em vừa luyện đọc vừa không gây nhàm chán. Từ đó,
các em rất hứng thú với việc đọc.

2.4. Hiệu quả của biện pháp
Qua quá trình giảng dạy và áp dụng “Một số biện
pháp nâng cao chất lượng đọc ở giai đoạn học âm, vần
cho học sinh lớp 1 ở Trường Tiểu học các Sơn B” cho
học sinh lớp 1A.Tôi tiếp tục ra đề khảo sát để kiểm tra
chất lượng đọc của học sinh cuối học kì 1 năm học 20232024:

ĐỀ KHẢO SÁT LỚP 1A

*Kết quả thu được vào cuối học kì 1 so
với đầu năm học 2023-2024 của lớp
1A như sau:

Lớ
p

1A

Thời Sĩ
gian số

Đầu
năm
học
Cuối
học kì

Đọc đúng, lưu
loát các âm,
vần, tiếng, từ
và
bài
ứng
dụng
Số
lượng

Đọc
đúng,
nhưng
chưa
lưu loát được
một số âm,
vần, tiếng, từ
và
bài
ứng
dụng

Chưa
được
âm,
tiếng,
và bài
dụng

đọc
các
vần,
từ
ứng

Tỉ lệ

Số
lượn
g

Tỉ lệ

17

53,12 %

10

31,25
%

12

37,5%

0

0%

Tỉ lệ

Số
lượng

5

15,6 %

20

62,5%

32

Kết quả đạt được so với khi chưa áp dụng các giải pháp trên đã thay
đổi rõ rệt. Số học sinh đọc đúng, đọc trơn lưu loát các âm, vần, tiếng, từ
và bài ứng dụng được nâng lên chiếm tỉ lệ cao; số học sinh chưa đọc
được các âm, vần, tiếng, từ và bài ứng dụng được giảm xuống còn 0
em. Từ chỗ các em chưa biết đọc, chưa thuộc âm, vần sau khi tôi áp
dụng các giải pháptrên các em đã thuộc và đọc rất tốt các đoạn văn,
đoạn thơ. Học sinh hứng thú hơn trong các tiết học, học sinh lôi cuốn
vào các bài tập, tranh ảnh mới lạ.

Chúc ban giám khảo dồi dào sức khỏe,
chúc hội thi thành công tốt đẹp !