PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN TƯ NGHĨA
TRƯỜNG MẦM NON TT SÔNG VỆ
HỘI THI
GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2020-2021
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO VINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
HOẠT ĐỘNG NHÓM
GỒM CÁC THÀNH VIÊN: TRẦN BÙI KIỀU OANH
LÊ THỊ HẢI
ĐINH THỊ ÁNH
PHAN THỊ HÀ
TRẦN THỊ THANH HIỀN
NGUYỄN THỊ KIM LOAN
NGUYỄN PHƯƠNG THẢO

NĂM HỌC 2021-2022
BÀI THUYẾT TRÌNH
ĐỀ TÀI: TÌM HIỂU TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ CỦA TRƯỜNG PHÁI PHÁP TRỊ THỜI TRUNG HOA

TRÌNH BÀY: NHÓM 5 của Lớp K62
1. Học thuyết Pháp trị Trung Hoa cổ đại là gì?
Trong lịch sử, học thuyết pháp trị Trung Hoa cổ đại do Hàn Phi Tử sáng lập đã không ngừng phát triển, bổ sung để trở thành học thuyết quản lý chủ yếu của nhà nước phong kiến Trung Hoa.
Học thuyết này có ảnh hưởng sâu sắc trong lịch sử các quốc gia phong kiến phương Đông, trong đó có Việt Nam. Là học thuyết được xây dựng, hoàn thiện dựa trên những tiền đề lý luận – thực tiễn khoa học nên học thuyết này có ảnh hưởng to lớn trong lịch sử.
Vì vậy, nếu gạt bỏ nội dung giai cấp và những nhiệm vụ lịch sử mà học thuyết pháp trị thực hiện, có thể tìm thấy ở học thuyết này những giá trị to lớn và kinh nghiệm về quản lý xã hội, quản lý con người trong thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế hiện nay.

Pháp trị là học thuyết chính trị – pháp lý tiêu biểu của Trung Hoa cổ đại, gồm những quan niệm nhằm lý giải thực trạng, nguyên nhân biến động xã hội và đề xuất đường lối chiến lược trị nước lấy pháp luật làm công cụ chủ yếu nhằm xây dựng quốc gia phong kiến Trung Quốc thống nhất.
Hàn Phi quan niệm pháp luật là công cụ hữu hiệu nhất để đem lại hòa bình, ổn định và công bằng: “Bậc thánh nhân hiểu rõ cái thực tế của việc phải và trái, xét rõ thực chất của việc trị và loạn, cho nên trị nước thì nêu rõ pháp luật đúng đắn, bày ra hình phạt nghiêm khắc để chữa cái loạn của dân chúng, trừ bỏ cái họa trong thiên hạ.
Khiến cho kẻ mạnh không lấn át người yếu, kẻ đông không xúc phạm số ít, người già cả được thỏa lòng, người trẻ và cô độc được trưởng thành, biên giới không bị xâm lấn, vua và tôi thân yêu nhau, cha con giữ gìn cho nhau”
Hàn Phi chủ trương pháp trị, song cũng rất chú trọng đến “thuật” của nhà vua, bởi vì “bầy tôi đối với nhà vua không phải có tình thân cốt nhục, chỉ vì bị tình thế buộc không thể không thờ”.
Nhà vua dựa vào pháp trị để làm cho đất nước giàu mạnh, song nếu “không có cái thuật để biết kẻ gian thì chỉ lấy cái giàu mạnh của nước mà làm giàu có cho các quan đại thần mà thôi”.
Do vậy, nhà vua phải có “thuật” để dùng người. Đối với Hàn Phi, “thuật” chính là một loạt các phương pháp bổ nhiệm, miễn nhiệm, thi cử, thưởng phạt của nhà vua. Trong đó, phép hình danh là một thuật không thể thiếu được của bậc quân chủ
Ngoài “pháp” và “thuật”, Hàn Phi đặc biệt coi trọng “thế”. “Thế” còn được gọi là “quyền thế”, “uy thế”, “thế trọng”, nó chỉ một sức mạnh quyền uy tuyệt đối, cũng chính là quyền thống trị tối cao của ông vua, bao gồm quyền sử dụng người, quyền thưởng phạt.
Sử dụng “pháp”, “thuật”, “thế” cốt yếu là để tăng cường sức mạnh của tập quyền quân chủ, tạo nên bối cảnh chính trị “việc tuy ở bốn phương song then chốt ở tại trung ương, thánh nhân nắm giữ cái chủ yếu, bốn phương đến phục dịch” (sự tại tứ phương, yếu tại trung ương, thánh nhân chấp yếu, tứ phương lai hiệu. “Hàn Phi tử. Dương quyền”). từ đó, góp phần tạo ra một xu thế lịch sử cho việc xây dựng một nhà nước trung ương tập quyền phong kiến thống nhất.
Thực hành pháp trị tất phải xây dựng pháp luật. Hàn Phi cho rằng, lập pháp cần phải xét đến các nguyên tắc sau:
Nguyên tắc 1: Tính tư lợi.
Nguyên tắc 2: Hợp với thời thế. Đây chính là thuyết biến pháp của Hàn Phi.
Nguyên tắc 5: Đơn giản mà đầy đủ.
Nguyên tắc 4: Phù hợp với tình người, dễ biết dễ làm.
Nguyên tắc 3: Ổn định, thống nhất.
Nguyên tắc 6: Thưởng hậu phạt nặng.
2. Giá trị của học thuyết pháp trị Trung Hoa cổ đại là gì?
2.1. Đây là một tư duy chính trị thực tế, hiệu quả
2.3. Tư tưởng pháp luật công bằng: bước phát triển dân chủ ở phương Đông
2.2. Tư tưởng trị nước bằng pháp luật: yêu cầu khách quan của quản lý xã hội.
2.4. Nhận thức đúng đắn về quan hệ giữa yếu tố khách quan - chủ quan trong xây dựng và thực hiện pháp luật
2.1. Đây là một tư duy chính trị thực tế, hiệu quả
Cũng như nhiều đại biểu tư tưởng khác, Hàn Phi Tử phê phán gay gắt xã hội đương thời và đưa ra cách giải quyết thiết thực hơn cả. Ông cho rằng, phương pháp trị nước phù hợp và công hiệu nhất lúc này là phương pháp pháp trị, vì chỉ có pháp trị thì quyền lực mới được tập trung, quốc gia mới hưng thịnh, từ đó mới có thể thống nhất thiên hạ, chấm dứt loạn lạc.
Với những quan điểm cho rằng: pháp luật không phụ thuộc vào ý chí con người và Thượng đế, pháp luật phải thay đổi để phù hợp với lịch sử, pháp trị của Hàn Phi Tử thực sự là luận thuyết chính trị có giá trị thực tế.
Chủ trương dùng pháp luật làm công cụ trị nước của Hàn Phi Tử với những vấn đề chính yếu như: khẳng định tầm quan trọng của pháp luật, đề cao tinh thần bình đẳng trước pháp luật thực sự là tiến bộ lịch sử. 
Đặc biệt, tư tưởng kết hợp giữa quyền lực và luật pháp cùng với những nguyên tắc pháp lý cơ bản của học thuyết này đã đánh dấu bước phát triển quan trọng của tư duy pháp lý nhân loại và đóng góp đáng kể cho sự hình thành, phát triển tư tưởng nhà nước pháp quyền trong lịch sử
Xử lý hàng giả trung hoa
Nhìn chung, những quan niệm do Hàn Phi Tử đưa ra trong học thuyết của mình đã đảo lộn các giá trị tinh thần của Nho giáo. Trong khi những học thuyết khác chỉ mải mê lý luận, duy lý cao siêu, xa rời những vấn đề cấp thiết thì chỉ có pháp trị không những đã đề cập vấn đề kinh tế, của cải vật chất – mà còn trực tiếp đứng ở bên trong vấn đề đó và giải quyết một cách hiệu quả.
Với chủ trương quyền thế vạn năng, đề cao sức mạnh của nhà nước, các pháp gia yêu cầu kẻ thống trị phải nắm lấy quyền giết hại, khen thưởng. Có như vậy thuật mới được thực thi, pháp mới được tôn trọng.
Cho rằng thưởng – phạt có tác dụng trực tiếp đến vấn đề lợi ích của con người, nên Hàn Phi Tử luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của nó và xem đó là công cụ vô giá trong việc trị nước.
Với hệ thống cai trị như vậy, ông tin tưởng rằng: nếu biết giữ pháp luật và sử dụng quyền thế thì một ông vua không giỏi (chỉ là người trung bình về tài năng và nhân cách) cũng có thể điều hành đất nước hiệu quả và đạt được các mục tiêu của mình.
Ý nghĩa của pháp trị trước hết là ở những quan điểm chính trị – pháp luật thực tế, đề cao giá trị của các quy phạm pháp luật và đó là cơ sở lý luận quan trọng để làm thay đổi xã hội. Lý thuyết đó vừa phản ánh sự vận động của xã hội Trung Hoa thời kỳ cổ đại, vừa chỉ được con đường tất yếu chính trị để đi đến một quốc gia Trung Hoa phong kiến thống nhất.
Mặc dù còn yếu tố trực quan kinh nghiệm và nặng tính thực dụng, song về cơ bản, đó là lý luận có nhiều giá trị, hàm chứa tính khả hợp, khả dụng, khả thiđối với lịch sử đương thời và có khả năng phục vụ đắc lực chế độ phong kiến trung ương tập quyền.
2.2. Tư tưởng trị nước bằng pháp luật: yêu cầu khách quan của quản lý xã hội
Với chủ trương xác lập mối quan hệ giữa nhà cầm quyền và người bị trị trên cơ sở pháp luật, các pháp gia đã chính thức cho chính trị thoát ly khỏi sự ràng buộc của đạo đức và pháp trị trở thành một dòng chảy độc lập trong sự phát triển của tư tưởng nhân loại.
Kế thừa quan điểm của các pháp gia đề cao vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội, Hàn Phi Tử cho rằng, pháp luật được xem là thứ “phép công” điều khiển hành vi của mọi người.
Để quản lý xã hội và đưa chính sách vào cuộc sống, các nhà nước đều sử dụng pháp luật như một công cụ sắc bén, hiệu nghiệm và không thể thay thế. Cai trị bằng pháp luật có ý nghĩa tất yếu khách quan bởi nó giúp cho bộ máy nhà nước vận hành một cách thuận lợi cũng như trong điều kiện xã hội còn tồn tại giai cấp, bất cứ quốc gia nào cũng không rời khỏi hình và pháp.
Thực tiễn lịch sử đã chứng minh: trong các xã hội có giai cấp, sự tồn tại của nhà nước cùng với pháp luật và hệ thống công cụ bạo lực là tất yếu. Không có pháp luật thì mọi quan hệ xã hội không được điều chỉnh bằng một ý chí thống nhất, không duy trì được trật tự kỷ cương.
Hơn nữa, để đưa xã hội từ tình trạng rối ren vào trật tự, ổn định thì dùng biện pháp cưỡng chế bằng pháp luật có tác dụng nhanh hơn việc giáo dục đạo đức. Vì vậy, pháp luật thường được chú ý sử dụng khi xã hội lâm vào tình trạng loạn lạc. Ngoài ra, trong buổi đầu của mỗi triều đại, để nhanh chóng thiết lập trật tự xã hội, pháp luật thường được xem là công cụ hàng đầu.
Quan điểm trị nước bằng pháp luật của pháp trị là hoàn toàn đúng đắn vì nó phù hợp với thực tế lịch sử và các pháp gia đã có công cung cấp cho giai cấp thống trị nói chung, giai cấp phong kiến nói riêng một vũ khí cai trị đắc lực và hiệu quả.
2.3. Tư tưởng pháp luật công bằng: bước phát triển dân chủ ở phương Đông

Theo quan điểm của các pháp gia, mọi người đều được công bằng, bình đẳng trước pháp luật, không kể người đó thuộc tầng lớp, đẳng cấp nào. Pháp luật đã ban hành thì mọi người phải tôn trọng và thi hành nghiêm chỉnh, nếu vi phạm thì dù người đó là ai cũng bị trừng phạt.
Pháp luật phải là của chung, vì lẽ phải và phục vụ lợi ích công nên mọi người trong xã hội đều bình đẳng, từ Thái tử đến hàng đại phu và mọi người dân đều phải tuân thủ pháp luật như nhau. Trong việc thưởng và phạt, pháp luật chỉ có một đối với tất cả mọi người. Trong việc thăng quan tiến chức, mọi người đều có cơ hội ngang nhau miễn là họ đáp ứng được những tiêu chuẩn cần thiết.
Tư tưởng thực hiện pháp luật công bằng của pháp trị nhằm xóa bỏ đặc quyền đặc lợi của giai cấp quý tộc để đưa mọi người vào khuôn khổ pháp luật. Theo Hàn Phi Tử, công bằng nghĩa là đòi hỏi sự áp dụng pháp luật ngang nhau, không phân biệt kẻ hèn người giàu hay địa vị xã hội.



Bình đẳng trước pháp luật được hiểu là sự ngang hàng, như nhau của mọi công dân trước mọi điều khoản được quy định trong pháp luật, trước việc thi hành và xử lý mọi vi phạm các điều khoản đó. Công bằng trên cơ sở mọi người bình đẳng trước pháp luật là sự phản ánh yêu cầu của pháp luật trong nhà nước pháp trị, là điểm tiến bộ của pháp trị so với chủ trương phân biệt đẳng cấp của Nho gia và là bước phát triển lớn trong quan niệm về dân chủ của phương Đông.
Tuy nhiên, do xuất phát từ lợi ích giai cấp thống trị, nên nội hàm khái niệm công bằng của Hàn Phi Tử còn phiến diện và khác nhiều so với hiện nay bởi mới chỉ là quy định công bằng trong phục tùng nghĩa vụ giữa các thành viên trong xã hội, còn công bằng về quyền lợi chưa được đề cập. Dù sao, tư tưởng mọi người bình đẳng trước pháp luật của pháp trị cũng là một bước tiến trên con đường đi tới bình đẳng hoàn toàn của nhân loại.
2.4. Nhận thức đúng đắn về quan hệ giữa yếu tố khách quan - chủ quan trong xây dựng và thực hiện pháp luật
Bàn về vai trò chức năng của pháp luật, các pháp gia khẳng định: pháp luật là vũ khí cai trị và là chỗ dựa duy nhất của nhà vua. Theo quan điểm pháp lý hiện đại, pháp luật là ý chí của giai cấp thống trị được đề lên thành luật. Vì vậy, sự hé mở này của tư duy pháp trị đã gần tiếp cận tính giai cấp của luật pháp. Điều này cũng có nghĩa là pháp luật phải xuất phát từ lợi ích của giai cấp thống trị, chịu ảnh hưởng sâu sắc lập trường, quan điểm của giai cấp mà nó đại diện.
Tuy nhiên, nhận thức được yêu cầu của việc ban hành pháp luật là để bảo vệ các quan hệ xã hội, bảo vệ trật tự chính trị nhà nước và các hoạt động kinh tế cho nên trong khi khẳng định pháp luật là sản phẩm chủ quan, các pháp gia cũng chủ trương xây dựng một nền pháp luật có tính khách quan, không chỉ dựa vào ý chí chủ quan của giai cấp thống trị.
Trong thi hành pháp luật, họ cũng yêu cầu các nhà cầm quyền không nên tùy tiện mà phải tôn trọng và tuân theo pháp luật. Chủ trương xây dựng chính sách, pháp luật phải xuất phát từ điều kiện thực tế xã hội của học thuyết pháp trị là hoàn toàn hợp lý.
Ngày nay, các quan điểm pháp lý hiện đại đều khẳng định: pháp luật là sản phẩm của sự phát triển xã hội vừa mang tính khách quan (do nhu cầu đòi hỏi khách quan của xã hội đã phát triển ở một trình độ nhất định) vừa mang tính chủ quan (do phụ thuộc ý chí của nhà nước).
Quan điểm về thống nhất giữa yếu tố khách quan, chủ quan trong xây dựng và thực hiện pháp luật thể hiện tư duy sâu sắc, thức thời và hiện đại của Hàn Phi trong bối cảnh thời kỳ cổ đại.
3. Ý nghĩa đương đại từ thuyết pháp trị Trung Hoa cổ đại là gì?


Là học thuyết chính trị – pháp lý đồng thời là học thuyết quản lý xã hội tiêu biểu trong lịch sử, học thuyết pháp trị đã trở thành ngọn cờ tư tưởng của Trung Hoa thời cổ đại và nền tảng tư tưởng chế độ phong kiến phương Đông.
Học thuyết này có ảnh hưởng lớn đến ý thức hệ, các định chế chính trị và chính sách phát triển kinh tế của Trung Quốc và các nước láng giềng.
Học thuyết pháp trị Trung Hoa đã cung cấp nội lực cho văn hóa Trung Hoa tự cường, nó cũng chi phối mạnh văn hóa chính trị qua suốt thời trung cổ, cận đại và hiện nay.
Đặc biệt, tư tưởng kết hợp giữa quyền lực và luật pháp cùng với những nguyên tắc pháp lý cơ bản của học thuyết này đã đánh dấu bước phát triển quan trọng của tư duy pháp lý nhân loại và đóng góp đáng kể cho sự hình thành, phát triển tư tưởng nhà nước pháp quyền trong lịch sử.
Xét trong bối cảnh thời đại bấy giờ, học thuyết pháp trị đã đạt đến đỉnh cao tư tưởng về nhà nước và pháp luật, bởi đây là lần đầu tiên trong lịch sử, những vấn đề cơ bản về nhà nước và pháp luật được trình bày một cách tương đối toàn diện.
Tư tưởng pháp trị có ý nghĩa hết sức lớn lao trong lịch sử nhà nước và pháp quyền phong kiến phương Đông và đối với lịch sử văn minh nhân loại, bước đầu tạo ra sự công khai hóa quyền lực và thực thi quyền lực, góp phần xóa đi sự thần bí của nhà vua và triều đình.
Với những giá trị khoa học và thực tế, học thuyết pháp trị chứa đựng nhiều yếu tố phù hợp đối với thực tiễn pháp lý đương đại với những tư tưởng dùng pháp luật để quản lý xã hội và chấn hưng đất nước, tinh thần thượng tôn pháp luật, đề cao giá trị công bằng và tính nghiêm minh trong thi hành pháp luật.
Nghiên cứu, tham chiếu học thuyết pháp trị Trung Hoa cổ đại của Hàn Phi Tử không chỉ giúp chúng ta hiểu thêm lịch sử tư tưởng chính trị – pháp lý của các thời đại khác nhau, mà còn góp phần khẳng định yêu cầu khách quan của việc quản lý xã hội bằng pháp luật, tác dụng của pháp luật trong việc trị nước.
Lý luận pháp trị cũng ảnh hưởng lớn đối với thực tiễn xây dựng, thực hiện và bảo vệ pháp luật trong chế độ phong kiến Việt Nam.
Vì vậy, giải quyết đúng đắn về mặt nhận thức lý luận vấn đề ảnh hưởng của học thuyết pháp trị Trung Hoa cổ đại đối với tư tưởng chính trị – pháp lý phong kiến Việt Nam có ý nghĩa rất quan trọng không chỉ trên phương diện lịch sử và văn hóa, mà còn trên phương diện tổ chức đời sống xã hội Việt Nam hiện đại.
Mặt khác, nhận thức giá trị và những ảnh hưởng của học thuyết chính trị – pháp lý Trung Hoa cổ đại đối với tư tưởng chính trị – pháp lý phong kiến Việt Nam còn giúp chúng ta đánh giá đúng đắn nguyên nhân của các vấn đề nảy sinh trong đời sống chính trị – pháp lý Việt Nam hiện đại và những phương hướng, giải pháp quan trọng để hoàn thiện nhà nước, pháp luật. Việc kế thừa, phát huy tư tưởng đề cao vai trò của pháp luật và các nguyên tắc đảm bảo thực thi pháp luật nghiêm minh của học thuyết pháp trị sẽ góp phần khắc phục những hạn chế về tư duy và phương pháp quản lý xã hội truyền thống, xây dựng ý thức pháp luật, tăng cường quản lý xã hội bằng pháp luật.





CHÚNG TÔI XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!!!