KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Bản đồ là gì?
2. Trình bày cách xác định
phương hướng trên bản đồ?

Nếu chỉ nhìn vào bản đồ thì chúng ta có tính toán được khoảng cách thực tế của hai thành phố
hay không? Muốn tính được thì ta phải dựa vào yếu tố nào trên bản đồ?

TIẾT 4. BÀI 3

TỈ LỆ BẢN ĐỒ. TÍNH KHOẢNG CÁCH
THỰC TẾ DỰA VÀO TỈ LỆ BẢN ĐỒ

1
1

Tỉ lệ bản đồ

Tính khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ
bản đồ

1 Tỉ lệ bản đồ

Quan sát hai bản đồ trong SGK: bản đồ hành chính Việt Nam (tr.110) và bản
đồ Việt Nam trong Đông Nam Á (tr.101), trả lời các câu hỏi:
1. Nhận xét về kích thước của Việt Nam trong hai bản đồ? Mức độ chi tiết của
các đối tượng địa lí trong hai bản đồ đó?
2. Giải thích tại sao có sự khác nhau đó?

1. Khái niệm tỉ lệ bản đồ; ý nghĩa của tỉ lệ bản
đồ.
2. Có mấy cách thể hiện tỉ lệ trên bản đồ? Tỉ
lệ số và tỉ lệ thước khác nhau như thế nào?

Tỉ
lệ
1
:
1.000.000
Tỉ lệ bản đồ là
1cm trên
1.000.000
1
Khoảng
cách
bản
đồ
cm trên bản đồ
Là tỉ số
trên thực tế
1.000. 000

Khoảng cách ngoài thực tế

Tỉ lệ của bản đồ
là bao
Với
tỉ lệ 1nhiêu?
: 10 000

thì 1 cm trên bản đồ
tương ứng với bao
nhiêu m trên thực
địa?
Hình 1. Bản đồ một khu vực của Thành phố Hồ Chí Minh

- Tỉ lệ bản đồ cho biết mức độ thu
Tỉ lệ bản đồ
nhỏ độ dài giữa các đối tượng trên
cho chúng ta
bản đồ so với thực tế là bao nhiêu.
biết điều gì?

Điểm khác nhau giữa
lệ số và tỉ lệ thước:

 Có 2 dạng tỉ lệ:
+ Tỉ lệ thước :
+ Tỉ lệ số :

2

Tính khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ bản đồ

* Bản đồ tỉ lệ số:
+ Bước 1: Dùng thước tỉ lệ đo
khoảng cách trên bản đồ từ A đến B.
+ Bước 2: Lấy số đo khoảng cách trên
bản đồ từ A đến B nhân với mẫu số
của tỉ lệ bản đồ.

4c
m

VD: Tính khoảng cách từ khách sạn Hải Vân - Thu Bồn

4cm x 7500= 30000 cm = 300m

2

Tính khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ bản đồ

* Bản đồ tỉ thước:
+ Bước 1: Dùng thước đo khoảng cách
từ A đến B trên bản đồ .
+ Bước 2: Áp thước vào thước tỉ lệ trên
bản đồ

VD: Tính khoảng cách từ khách sạn Hải Vân - Thu Bồn

THẢO LUẬN NHÓM 4

 Nhóm 1,2:

Trên bản đồ hành chính có tỉ lệ 1 : 6 000 000,
khoảng cách từ Hà Nội đến TP Hải Phòng và TP Vinh
( Nghệ An) lần lượt là 1,5 cm và 5 cm, vậy trên thực tế
hai TP đó cách thủ đô Hà Nội là bao nhiêu km?

 Nhóm 3,4:

Hai địa điểm có khoảng cách thực tế là 25 km, thì trên
bản đồ có tỉ lệ 1: 500 000, khoảng cách giữa hai địa
điểm đó là bao nhiêu cm?

Nhóm 1,2
*Khoảng cách thực tế từ Hà Nội - TP Hải Phòng
- Cách 1:
1,5 cm x 6000 000 = 9 000 000 cm = 90 km
- Cách 2: đổi 6000000cm= 60km
1,5 cm x 60 = 90 km
* Khoảng cách thực tế từ Hà Nội - TP Vinh
- Cách 1:
5 cm x 6000 000 = 30 000 000 cm = 300 km
- Cách 2: đổi 6000000cm= 60km
5 cm x 60 = 300 km

Nhóm 3,4

 Khoảng cách 2 điểm trên bản đồ tỉ lệ 1:500 000
- Đổi 500 000 cm = 5 km:
25 km : 5 = 5 cm ( Vì 1cm trên bản đồ tỉ lệ
1: 500 000 tương ứng với 5km ngoài thực tế)

1. Tỉ lệ

LUYỆN TẬP – VẬN
DỤNG
bản đồ có ý nghĩa

để

A. Mô tả bản đồ
B. Thể hiện các đối tượng, hiện tượng
địa lí trên bản đồ
C. Quy định mức độ chi tiết, tỉ mỉ của
nội dung bản đồ
D. Tính khoảng cách thực tế trên bản đồ

2. Bản

LUYỆN TẬP – VẬN
DỤNG
đồ có tỉ lệ càng lớn

thì

A. Càng thể hiện được nhiều đối tượng
B. Kích thước bản đồ càng nhỏ
C. Lãnh thổ thể hiện càng lớn
D. Lãnh thổ thể hiện càng nhỏ

LUYỆN TẬP – VẬN
3. Căn cứ vào tỉ lệ DỤNG
số hoặc tỉ lệ thước của
bản đồ hình 1, em hãy
 Đo và tính khoảng cách theo đường
chim bay từ chợ Bến Thành đến công
viên Thống Nhất
 Tính chiều dài đường Lê Thánh Tôn từ
ngã ba giao với đường Phạm Hồng Thái
đến ngã tư giao với đường Hai Bà Trưng

 Khoảng cách từ chợ
Bến Thành đến công
viên Thống Nhất:
7cm x 100m= 700m
 Chiều dài đường Lê
Thánh Tôn từ ngã ba
Phạm Hồng Thái đến
ngã tư Hai Bà Trưng:
12,2 cm x 100m =1220m
Hình 1. Bản đồ một khu vực của Thành phố Hồ Chí Minh



HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

- Bài cũ:
+ Học thuộc bài
+ Hoàn thành bài tập 1, 2 SGK T107.
- Chuẩn bị bài 4:
1. Các loại kí hiệu trên bản đồ.
2. Trả lời các câu hỏi mục 1b SGK T109.