15/ 12/ 2017

TIẾT 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI

KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Nêu công dụng của máy quang phổ lăng kính
2. Nêu tên của các loại quang phổ? Nguồn phát?

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Tiết 45

TIA HỒNG NGOẠI VÀ
TIA TỬ NGOẠI

I. PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
II. BẢN CHẤT VÀ TÍNH CHẤT CHUNG CỦA TIA
HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
III. TIA HỒNG NGOẠI
IV. TIA TỬ NGOẠI

Tiết 45: TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
I. PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
o

C

100

90

o

80

Cặp nhiệt điện

C

100

70

60
90
600

50

80
500
40
70

2

4
600

400
30
300
20
200
10
100
0

0

0:6 mV

V

=1┴
Khoa vËt lÝ Tr ­êng §hsp Tn
VËt lÝ kÜ thuËt

2

30
300
20

6

500
40

9

50

0

4

60

400

200
10
100
0

0

Tiết 45: TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
I. PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
C
S

J

L

L1

P

L2

0

V

6

9
0:6 mV

2
4

4

2

F

=1┴
Khoa vËt lÝ Tr­êng §hsp Tn
VËt lÝ kÜ thuËt

- Ánh sáng đơn sắc có tác dụng nhiệt.
- Ánh sáng đơn sắc khác nhau có tác dụng nhiệt khác nhau.

Tiết 45: TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
I. PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
C
S

J

L

L1

P

L2

0

V

6

9
0:6 mV

2
4

4

2

F

=1┴
Khoa vËt lÝ Tr­êng §hsp Tn
VËt lÝ kÜ thuËt

Ngoài vùng đỏ có bức xạ không nhìn thấy, gọi là bức xạ hồng ngoại.

Tiết 45: TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
I. PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
C
S

J

L

L1

P

L2

0

V

6

9
0:6 mV

2
4

4

2

F

=1┴
Khoa vËt lÝ Tr­êng §hsp Tn
VËt lÝ kÜ thuËt

Ngoài vùng tím có bức xạ không nhìn thấy, gọi là bức xạ tử ngoại.

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI

I. PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI

Kết luận:
- Ánh sáng đơn sắc có tác dụng nhiệt.
- Ánh sáng đơn sắc khác nhau có tác dụng nhiệt khác
nhau.
- Ngoài vùng quang phổ liên tục còn có các bức xạ
không nhìn thấy được cũng có tác dụng nhiệt
+ Bức xạ phía trên vùng đỏ gọi là hồng ngoại
+ Bức xạ phía dưới vùng tím gọi là tử ngoại
C1: Gọi tia tử ngoại là tia cực tím, đúng hay sai? Giải thích.

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
II. BẢN CHẤT VÀ TÍNH CHẤT CHUNG CỦA TIA HỒNG NGOẠI
VÀ TIA TỬ NGOẠI
1. Bản chất:

Có cùng bản chất với ánh sáng thông thường, nhưng
không nhìn thấy.
2. Tính chất:

Tuân theo các định luật: truyền thẳng, phản xạ, gây ra
nhiễu xạ, giao thoa,...

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
III. TIA HỒNG NGỌAI.
1. Định nghĩa và bản chất.
Là những bức xạ không nhìn thấy được.

ĐỊNH NGHĨA
BẢN CHẤT

Có bản chất là sóng điện từ.

Có bước sóng lón hơn bước sóng AS đỏ
(0,76m << vài mm )

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
III. TIA HỒNG NGỌAI.
2. Nguồn phát.
Lí thuyết Các vât có nhiệt độ từ 0(K) phát ra
Phổ biến: Bếp than, bếp ga…..
NGUỒN PHÁT

Thân thể người ở nhiệt độ 370C

Trong ánh sáng Mặt trời có 50%
năng lượng thuộc về các tia hồng ngọai

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
III. TIA HỒNG NGỌAI.
2. Nguồn phát:
Mọi vật có nhiệt độ cao hơn 0K đều phát ra tia hồng ngoại.
vd: lò than, lò điện, đèn điện dây tóc, bếp ga …

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
III. TIA HỒNG NGỌAI.
3. Tính chất.
Nổi bật: Tác dụng nhiệt
Gây ra một số phản ứng hóa học,
TÁC DỤNG

tác dụng lên một loại kính ảnh hồng ngoại.
Có thể biến điệu như sóng điện từ
cao tần.

Sấy khô, sưởi ấm

Máy sấy tóc
Lò sưởi

Chụp ảnh, quay phim ban đêm bằng phim ảnh
hồng ngoại.

Chụp ảnh, quay phim ban đêm bằng phim ảnh
hồng ngoại.

Ảnh các vì sao chụp bằng máy ảnh hồng
ngoại

Bộ điều khiển từ xa

Hình ảnh người lính dùng
ống nhòm hồng ngoại

Tên lửa tự động
tìm mục tiêu

Có ứng dụng đa dạng trong lĩnh vực quân sự.

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
IV. TIA TỬ
NGỌAI.
1. Định nghĩa và bản chất.
Là những bức xạ không nhìn thấy được.

ĐỊNH NGHĨA
BẢN CHẤT

Có bản chất là sóng điện từ.

Có bước sóng nhỏ hơn bước sóng AS tím
(vài nm < < 0,38m ).
)

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
IV. TIA TỬ
NGỌAI.
2. Nguồn phát.
Các vât bị nung nóng trên 20000C phát ra

NGUỒN PHÁT

Trong ánh sáng Mặt trời có 9%
năng lượng thuộc về các tia tử ngọai

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
IV. TIA TỬ
NGỌAI.
2. Nguồn phát.

- Những vật được ở nhiệt độ cao (trên 2000 0C).
- Nguồn phát thông dụng là đèn hơi thủy ngân,
hồ quang điện, Mặt trời, ...

ĐÈN HƠI THỦY NGÂN

HỒ QUANG ĐIỆN

MẶT TRỜI

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
IV. TIA TỬ
NGỌAI.
3) Tính chất
- Tác dụng mạnh lên phim ảnh.
- Kích thích sự phát quang nhiều chất.
- Gây ra một số phản ứng hóa học.
- Ion hóa không khí và nhiều chất khí khác.
- Có tác dụng sinh học: hủy diệt tế bào.
- Có thể gây ra hiện tượng quang điện.
- Bị thủy tinh, nước …hấp thụ rất mạnh.

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
IV. TIA TỬ
NGỌAI.
5) Công dụng:

- Khử trùng nước, thực phẩm và dụng cụ y tế́.
- Chữa bệnh còi xương.
- Tìm các vết nứt trên bề mặt kim loại.

Công dụng sát trùng của tia tử ngoại

Dụng cụ sát trùng
nước uống bằng
tia tử ngoại.

Máy xử lý nước
bằng tia tử ngọai

Nước tinh khiết đóng
chai được diệt khuẩn
bằng tia tử ngọai

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI

CỦNG CỐ
Câu 1

Tia tử ngoại được phát ra rất
mạnh từ nguồn nào sau đây ?

A. Lò sưởi điện.
B. Lò vi sóng.
C. Hồ quang điện.
D. Màn hình vô tuyến.

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI

CỦNG CỐ
Câu 2

Bức xạ có bước sóng 3.10-7 m
thuộc loại tia nào ?

A. Hồng ngoại.
B. Tia tím
C. Tử ngoại.
D. Ánh sáng khả kiến.

Tiết 45. TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI

CỦNG CỐ
Câu 3

Tia hồng ngoại có bước sóng 10 μm

ứng
14 với tần số nào sau đây?
A. 0,3.10
Hz
B. 0,3.108 Hz
C. 3.1014 Hz
D. 3.108 Hz