Bài 27
Tia hồng ngoại
TỔ 2
Dụng cụ thí nghiệm:
Máy quang phổ lăng kính
Pin nhiệt điện
Điện kế G
I. Phát hiện ra tia hồng ngoại và tia tử ngoại
Pin nhiệt điện
Mối hàn1
Mối hàn2
C
J
J
L
L1
L2
F
S
P
Quang phổ liên tục
Vùng tử ngoại
(< t)
Vùng hồng ngoại
(> đ)
?
?
c) Kết quả thí nghiệm:
- Trùm sáng đơn sắc có tác dụng nhiệt
- Tác dụng nhiệt của trùm sáng đơn sắc khác nhau thì khác nhau
- Ở ngoài dãy màu liên tục có những ánh sáng (bức xạ) không
nhìn thấy được
LỊCH SỬ PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI
Sự khám phá ra tia hồng ngoại thường được cho là công lao của William Herschel, nhà thiên văn học đầu thế kỉ 19. Herschel dùng lăng kính để tán xạ ánh sáng từ Mặt Trời và khám phá ra tia hồng ngoại, nằm ngoài vùng ánh sáng khả kiến gần phần ánh sáng đỏ, thông qua sự ghi chép trên một nhiệt kế.
Lịch sử phát hiện ra tia hồng ngoại
Thí nghiệm phát hiện được thực hiện tương tự như sau:
Cho ánh sáng mặt trời đi qua một lăng kính. Phía sau lăng kính đặt các nhiệt kế đã bôi đen để hấp thụ tốt ánh sáng mặt trời.
7
Lịch sử phát hiện ra tia hồng ngoại
Điều chỉnh nhiệt kế để vùng quang phổ chiếu lên bầu của mỗi nhiệt kế.
Tại vùng tím-xanh: 1 nhiệt kế
Vùng vàng: 1 nhiệt kế
Ngoài vùng đỏ: 1 nhiệt kế.
Sau thời gian từ 1 đến 3 phút ta sẽ nhận được kết quả như hình bên
8
Lịch sử phát hiện ra tia hồng ngoại
Kết quả là:
Khi để trong bóng râm, nhiệt độ của cả 3 nhiệt kế là 76oF.
Sau 3 phút:
Nhiệt kế trái: 80oF
Nhiệt kế giữa:83oF
Nhiệt kế phải: 86oF
Kết luận:
Phải có một loại ánh sáng tồn tại ngoài vùng đỏ mà chúng ta không thấy chúng
9
1.Bản chất
Tia hồng ngoại và tia tử ngoại có cùng bản chất với ánh sáng nhưng không nhìn thấy được.
II. Bản chất và tích chất chung của tia hồng ngoại và tia tự ngoại
2.Tính chất
Tuân theo các định luật truyền thẳng , phản xạ , khúc xạ và cũng gây được hiện tượng nhiễu xạ , giao thoa như ánh sáng thông thường.
2.Tính chất
Miền hồng ngoại trải từ bước sóng 760 nm đến khoảng vài milimét
Miền tử ngoại trải từ bước sóng 380 nm đến vài nanômét
Thang sóng điện từ
Tia hồng ngoại có cùng bản chất với sóng điện từ
1.Cách tạo ra
Mọi vật có nhiệt độ cao hơn nhiệt độ môi trường (0o K) đều phát ra tia hồng ngoại
Để phân biệt tia hồng ngoại do vật phát ra thì vật phải có nhiệt độ cao hơn môi trường
Nhiệt độ càng thấp thì phát ra các tia có bước sóng càng dài
III. Tia hồng ngoại
1.Cách tạo ra
Lò than
Đèn hồng ngoại
Bếp gas hồng ngoại
Bóng đèn điện
Mặt trời
Bếp lửa
2.Tính chất và công dụng
a . Tính chất nổi bật của tia hồng ngoại là tác dụng nhiệt dùng để sấy khô, sưởi ấm
2.Tính chất và công dụng
b . Tia hồng ngoại có thể gây ra một số phản ứng hoá học có thể tác dụng lên một số loại phim ảnh (chụp ảnh ban đêm, chụp ảnh qua sương mù,…).
2.Tính chất và công dụng
c.Tia hồng ngoại có thể gây ra hiệu ứng quang điện ở một số chất bán dẫn
2.Tính chất và công dụng
d. Tia hồng ngoại cũng có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần , ứng dụng để chế tạo bộ điều khiển từ xa
e . Trong quân sự tia hồng ngoại có nhiều ứng dụng như tạo ra ống nhòm hồng ngoại để quan sát ban đêm , camera hồng ngoại để chụp ảnh quay phim ban đêm
MỘT SỐ TÁC HẠI TRONG CUỘC SỐNG
Ngày nay, việc sử dụng đèn hồng ngoại không còn quá xa lạ với mọi người. Tuy nhiên, việc lạm dụng quá nhiều sẽ gây nên những tác hại xấu khi sử dụng đèn hồng ngoại.
Tai nạn thường gặp nhất trong qúa trình sử dụng là bỏng da. Khi tiếp xúc với ánh đèn có tia hồng ngoại quá lâu, làn da sẽ bị tổn thương hoặc thậm chí là gây bỏng, hoại tử,….
Theo nghiên cứu khoa học cho thấy, bức xạ của tia hồng ngoại có thể gây những tác hại đến với sức khỏe. Khi tiếp túc trực tiếp với ánh sáng từ tia này,mắt có thể bị khô. Giác mạc, nhân mắt bị làm đục, gây ra hỏng giác mạc. Đối với da, tia hồng ngoại trên da làm tổn thương da,tăng sắc số hay ban đỏ da,…
Ngoài những ảnh hưởng bên ngoài, đèn hồng ngoại còn giảm khả năng miễn dịch của cơ thể. Nó làm viêm mũi họng, viêm xoang.
*Sơ kết về tia hồng ngoại
II. Bản chất và tích chất chung của tia hồng ngoại và tia tự ngoại
Bản chất :Tia hồng ngoại và tia tử ngoại có cùng bản chất với ánh sáng nhưng không nhìn thấy được
Tính chất
-Tuân theo các định luật truyền thẳng , phản xạ , khúc xạ và cũng gây được hiện tượng nhiễu xạ , giao thoa như ánh sáng thông thường.
-Miền tử ngoại trải từ bước sóng 380 nm đến vài nanômét
-Miền hồng ngoại trải từ bước sóng 760 nm đến khoảng vài milimét
III. Tia hồng ngoại
*Sơ kết về tia hồng ngoại
TẠO RA TIA HỒNG NGOẠI
Mọi vật có nhiệt độ cao hơn nhiệt độ môi trường (0o K) đều phát ra tia hồng ngoại
Để phân biệt tia hồng ngoại do vật phát ra thì vật phải có nhiệt độ cao hơn
môi trường
Nhiệt độ càng thấp thì phát ra các tia có bước sóng càng dài
TÍNH CHẤT
Tính chất nổi bật của tia hồng ngoại là tác dụng nhiệt dùng để sấy khô, sưởi ấm
Tia hồng ngoại có thể gây ra một số phản ứng hoá
Tia hồng ngoại cũng có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần , ứng dụng
để chế tạo bộ điều khiển từ xa
Tia hồng ngoại có thể gây ra hiệu ứng quang điện ở một số chất bán dẫn
CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE