THÀNH
PHỐ
PHỔ
ThứUBND
năm, ngày
13 tháng 1 năm
2011

YÊN

TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN PHÚ

Bài đọc 1. RỪNG GỖ QUÝ

Thứ năm, ngày 13 tháng 1 năm 2011

KHỞI ĐỘNG
Hát và thực hiện một số
đông tác theo bài hát( Yêu
dân tộc Việt nam - Nhạc sĩ
Nguyễn Văn Hiên.)

Dân tộc Ra -glai
Dân tộc Ê - đê

Dân tộc Sán Dìu

Dân tộc H rê

Dân tộc Gia Rai

Dân tộc

RỪNG GỖ QUÝ

Luyện đọc:

Từ: Ông lão, nàng tiên, nào ngờ, quay lại, nằn nì
Câu:
- Về đến nhà,/ông hãy mở nhé!//
- Thứ đựng trong hộp này/ quý hơn nhiều.//
Nhưng nhất thiết/ phải đến nhà mới được mở đấy!//

ĐỌC HIỂU

Nội dung: Câu chuyện khuyên chúng ta trồng cây,
gây rừng.

Dân tộc Chăm cư trú tập trung ở các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, ngoài ra
còn có ở các tỉnh An Giang, Bình Định, Đồng Nai, Phú Yên, Tây Ninh và
thành phố Hồ Chí Minh. Người Chăm ở nhà trệt. Mỗi gia đình có những ngôi
nhà được xây cất gần nhau theo một trật tự gồm: nhà khách, nhà của cha
mẹ và các con nhỏ tuổi, nhà của các cô gái đã lập gia đình, nhà bếp và nhà
tục trong đó có kho thóc, buồng tân hôn và là chỗ ở vợ chồng cô gái út.
Người Chăm có truyền thống nông nghiệp ruộng nước, giỏi làm thuỷ lợi và
làm vườn trồng cây ăn trái. Bên cạnh việc làm ruộng nước vẫn tồn tại loại
hình ruộng khô một vụ trên sườn núi. Bộ phận người Chăm ở Nam Bộ lại
sinh sống chủ yếu bằng nghề chài lưới, dệt thủ công và buôn bán nhỏ,
nghề nông chỉ là thứ yếu. Nghề thủ công phát triển ở vùng Chăm nổi tiếng
là dệt lụa tơ tằm và nghề gốm nặn tay, nung trên các lò lộ thiên.
Nam nữ đều quấn váy tấm; đàn ông mặc áo cánh ngắn xẻ ngực cài khuy;
đàn bà mặc áo dài chui đầu. Màu chủ đạo trên y phục là màu trắng của vải
sợi bông. Ngày nay trong sinh hoạt hàng ngày, người Chăm ăn mặc như
người Kinh ở miền Trung, chỉ còn thấy chiếc áo dài chui đầu xuất hiện trong
giới nữ cao niên. Gia đình người Chăm mang truyền thống mẫu hệ. Ở

Nam nữ đều quấn váy tấm; đàn ông mặc áo cánh ngắn xẻ ngực cài khuy; đàn bà mặc áo dài chui đầu. Màu chủ đạo trên y phục
là màu trắng của vải sợi bông. Ngày nay trong sinh hoạt hàng ngày, người Chăm ăn mặc như người Kinh ở miền Trung, chỉ còn
thấy chiếc áo dài chui đầu xuất hiện trong giới nữ cao niên. Gia đình người Chăm mang truyền thống mẫu hệ. Ở những vùng
theo Hồi giáo Islam, tuy gia đình đã chuyển sang phụ hệ, vai trò nam giới được đề cao, nhưng những tập quán mẫu hệ vẫn tồn
tại khá đậm nét trong quan hệ gia đình, dòng họ với việc thờ cúng tổ tiên.
Phụ nữ chủ động trong quan hệ hôn nhân, cư trú phía nhà vợ, con sinh ra theo họ mẹ. Sính lễ do nhà gái lo liệu. Gia đình một vợ
một chồng là nguyên tắc trong hôn nhân. Trong tang lễ, nhóm cư dân theo đạo Bà la môn thường hoả táng theo giáo luật, còn
nhóm cư dân khác thì thổ táng. Những người trong cùng một dòng họ thì được chôn cất cùng một nơi theo huyết thống mẹ.
Dân tộc Chăm có chữ viết từ rất sớm, hiện tồn tại nhiều bia kí, kinh thánh bằng chữ Chăm, việc sử dụng chữ này còn rất hạn hẹp
trong tầng lớp tăng lữ, quí tộc xưa.
Về mặt văn hoá nghệ thuật, dân tộc Chăm để lại nhiều giá trị kiệt xuất, ngoài kho tàng văn nghệ dân gian phong phú, thì có hàng
trăm toà tháp Chàm cổ kính. Nền dân ca, nhạc cổ Chăm đã để lại nhiều ảnh hưởng đến dân ca, nhạc cổ của người Kinh ở miền
Trung như trống cơm, nhạc nam ai, ca hò Huế... Dân vũ Chăm được thấy trong các ngày hội Bon katê diễn ra tại các đền tháp.

Nhà cửa
Người Ê Đê, trong sâu thẳm văn hóa chưa hề phai nhạt những hình ảnh bến nước và con thuyền thể hiện dấu vết hải đảo của nhóm
tộc người nói tiếng Mã Lai - Đa Đảo..

Nhà sàn Ê Đê có hình con thuyền dài, cửa chính mở phía trái nhà, cửa sổ mở ra phía hông. Bên trong nhà có trần gỗ hình vòm giống
hệt mui thuyền. Có nhiều buôn Ê Đê trù phú với hàng trăm ngôi nhà dài trông như một hạm đội thuyền Nam Đảo đang rẽ sóng giữa
thế giới biển đảo, đây là nét đặc trưng có hầu hết ở các tộc người nói tiếng Mã Lai.
Nhà sàn của người Ê Đê
Nhà người Ê Đê thuộc loại hình nhà dài sàn thấp, thường dài từ 15 đến hơn 100 m tùy theo gia đình nhiều người hay ít người. Nhà
Ê Đê có những đặc trưng riêng không giống nhà của các cư dân khác ở Tây Nguyên. Là nhà của gia đình lớn theo chế độ mẫu hệ. Bộ
khung kết cấu đơn giản. Cái được coi là đặt trưng của nhà Ê Đê là: hình thức của cầu thang, cột sàn và cách bố trí trên mặt bằng
sinh hoạt. Đặc biệt là ở hai phần. Nửa đằng cửa chính gọi là Gah là nơi tiếp khách, sinh hoạt chung của cả nhà dài, bếp chủ, ghế
khách, ghế chủ, ghế dài (Kpan) (tới 20 m), chiếng ché,... nửa còn lại gọi là Ôk là bếp đặt chỗ nấu ăn chung và là chỗ ở của các đôi vợ
chồng, chia đôi theo chiều dọc, phần về bên trái được coi là "trên" chia thành nhiều gian nhỏ. Phần về bên phải là hàng lang để đi
lại, về phía cuối là nơi đặt bếp. Mỗi đầu nhà có một sân sàn. Sân sàn ở phía cửa chính được gọi là sân khách. Muốn vào nhà phải
qua sân sàn. Nhà càng khá giả thì sân khách càng rộng, khang trang.