MÔN LUYỆN TỪ VÀ CÂU LỚP 4
GIÁO VIÊN: VÕ TÚ

Đặt 1 câu về con vật, cây cối,
đồ vật,… trong đó có sử dụng
biện pháp nhân hóa.
v

VD: Cây chuối mẹ nghiêng mình, vòng
tay ôm lấy các con

Tìm các vật, hiện tượng tự nhiên được nhân hoá trong những đoạn thơ,
đoạn văn dưới đây. Cho biết chúng được nhân hoá bằng cách nào.

Gọi vật, hiện tượng tự nhiên bằng những từ ngữ chỉ người.
Dùng từ ngữ chỉ hoạt động, đặc điểm của người để kể, tả
về vật, hiện tượng tự nhiên.
Trò chuyện, xưng hô với vật, hi
v ện tượng tự nhiên như với
người.
a. Chim mừng, ríu cánh vỗ
Rủ nhau về càng đông
Cào cào áo xanh, đỏ
Giã gạo ngay ngoài đồng.

Hạt níu hạt trĩu bông
Đung đưa nhờ chị gió
Mách tin mùa chín rộ
Đến từng ngõ, từng nhà.
(Quang Khải)

b. Đêm hôm qua, trời mưa bão ầm ầm. Rặng phi lao vật vã,
chao đảo trong gió nhưng không cây nào chịu gục. Sáng ra,
trời tạnh ráo. Các cây phi lao chỉ bị rụng mất một ít lá. Khi bé
Ly đi học, như thường lệ, rặng phi lao lại vi vu reo hát chào Ly.
Ly vẫy tay chào lại:
– Lớn mau lên, lớn mau lên nhé!
v
(Theo Bùi Minh Quốc)
c. Vườn cây đầy ắp tiếng chim và bóng chim bay nhảy. Những
thím chích choè nhanh nhảu. Những chú khướu lắm điều.
Những anh chào mào đỏm dáng. Những bác cu gáy trầm
ngâm...
(Theo Nguyễn Kiên)

Hoàn thành phiếu bài tập
Đoạn

a

b
c

Vật, hiện
tượng
được
nhân hóa

Cách nhân hóa
Gọi vật, hiện
tượng tự nhiên
bằng những từ
ngữ chỉ người.

v

Dùng từ ngữ chỉ hoạt
động, đặc điểm của
người để kể, tả về
vật, hiện tượng tự
nhiên.

Trò chuyện, xưng
hô với vật, hiện
tượng tự nhiên
như với người.

Đoạn

a

Vật, hiện
tượng được
nhân hóa

Cách nhân hóa
Gọi vật, hiện tượng tự
nhiên bằng những từ ngữ
chỉ người.

Níu, nhờ

hạt (lúa)
b
c

chị

rặng phi lao
chích chòe,
khướu, chào
mào, cu gáy

Trò chuyện, xưng hô với
vật, hiện tượng tự nhiên
như với người.

v Mừng, rủ nhau về
Mặc (áo xanh, đỏ)
Giã gạo

chim
cào cào
gió

Dùng từ ngữ chỉ hoạt động, đặc
điểm của người để kể, tả về
vật, hiện tượng tự nhiên.

thím, chú, anh

Mách tin

vật vã, chao đảo, không…
chịu gục, reo hát, chào
nhanh nhảu, lắm điều, đỏm
dáng, trầm ngâm

Ly vẫy tay chào lại:
- Lớn mau lên, lớn mau lên nhé!

2. Em thích hình ảnh nhân hoá nào trong đoạn thơ dưới đây? Nêu
tác dụng của hình ảnh nhân hoá đó.
Chẳng đâu bằng chính nhà em
Có đàn chim sẻ bên thềm líu lo.
Có nàng gà mái hoa mơ
Cục ta, cục tác khi vừa đẻ xong.
Có bà chuối mật lưngvong
Có ông ngô bắp râu hồng như tơ.
(Đoàn Thị Lam Luyến)

Nói cho nhau nghe hình ảnh nhân hóa mình
thích và lí do yêu thích hình ảnh đó; nêu tác
dụng của hình ảnh nhân hóa trong đoạn thơ.
v
Ví dụ: Em thích
hình ảnh:
Có ông ngô bắp râu hồng như tơ.
Tác dụng của hình ảnh đó là:
- Giúp câu thơ giàu hình ảnh, sinh động: bắp ngô được
nhân hóa là “ông” trở nên sinh động, ngộ nghĩnh và
thật gần gũi với mỗi gia đình. Ngoài ra, râu bắp ngô
còn được so sánh “hồng như tơ” khiến câu thơ ví von
giàu hình ảnh.

Tác dụng của biện pháp nhân hóa:
giúp cho sự vật, hiện tượng vô tri, vô
giác trở nên có hồn hơn, giống với
con người, gần gũi với con người
hơn.

3. Đặt 2 – 3 câu có hình ảnh
nhân hoá nói về cảnh vật,
hiện tượng tự nhiên.
v

M: Những chị mây đang dạo chơi trên
bầu trời.

Câu 1: Điền từ thích hợp vào chỗ trống:
Nhanh như….
 A. chớp

 B. hổ

 C. rùa

 D. sư tử

Câu 2: Câu nào có sử dụng biện pháp nhân hóa
 A. Những cơn gió thổi nhẹ trên mặt hồ

 B. Những chị gió đang vui đùa trên mặt hồ

 C. Mặt hồ xanh biếc

 D. Mặt trời lặn ở đằng Tây

Câu 3: Tác dụng của biện pháp nhân hóa là gì?
 A. Giúp sự vật, hiện tượng có hồn hơn
 C. Giúp câu văn trở nên sinh động, ngộ
nghĩnh

 B. Giúp sự vật, hiện tượng giống như
con người
 D. Cả 3 đáp án trên