B. CHUYỂN HOÁ
VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG
Ở ĐỘNG VẬT
Tiết 17, 18
Chủ đề tiêu hoá ở động vật
Tinh bột
Pr
Lipit
TB
aa
Glixêxin, axitbéo
Glucô
Quan sát sơ đồ sau, hãy cho biết ở dấu (?) diễn ra quá trình gì?
(?)
Quá trình tiêu hoá
Tinh bột
Pr
Tinh bột
Pr
Thức ăn
I. Tiêu hóa là gì?
II. Tiêu hóa ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa
III. Tiêu hóa ở động vật có túi tiêu hóa
IV. Tiêu hóa ở động vật có ống tiêu hóa
V. Tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật
Tiết 17, 18
Chủ đề tiêu hoá ở động vật
TIẾT 17. CHỦ ĐỀ TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT( tiết 1)
Chọn câu trả lời đúng về khái niệm tiêu hoá:
A. Tiêu hoá là quá trình biến đổi thức ăn thành các chất hữu cơ.
B. Tiêu hoá là quá trình tạo ra các chất dinh dưỡng và năng lượng hình thành phân thải ra ngoài cơ thể.
C. Tiêu hoá là quá trình biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng và tạo ra năng lượng.
D. Tiêu hoá là quá trình biến đổi các chất dinh dưỡng có trong thức ăn thành các chất đơn giản mà cơ thể hấp thụ được.
I. Tiêu hóa là gì?
- Tiêu hoá là quá trình biến đổi các chất dinh dưỡng có trong thức ăn thành các chất đơn giản mà cơ thể hấp thụ được.
I. Tiêu hóa là gì?
* Khái niệm:
* Các hình thức tiêu hoá ở động vật:
- Tiêu hóa nội bào: tiêu hóa bên trong tế bào
- Tiêu hóa ngoại bào: tiêu hóa bên ngoài tế bào
TIẾT 17. CHỦ ĐỀ TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT( tiết 1)
I. Tiêu hóa là gì?
TIẾT 17. CHỦ ĐỀ TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT( tiết 1)
II. Tiêu hóa ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa
- Đại diện: động vật đơn bào
- Hình thức: tiêu hóa nội bào (Thức ăn được thực bào và bị phân huỷ nhờ enzim thuỷ phân chứa trong lizôxôm) .
I. Tiêu hóa là gì?
TIẾT 17. CHỦ ĐỀ TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT( tiết 1)
II. Tiêu hóa ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa
- Đại diện: Các loài ruột khoang và giun dẹp
III. Tiêu hóa ở động vật chưa có túi tiêu hóa
- Cấu tạo túi tiêu hóa
+ Có hình túi được tạo thành từ nhiều tế bào.
+ Có 1 lỗ thông duy nhất ra bên ngoài vừa là miệng vừa là hậu môn.
+ Trên thành túi có nhiều tế bào tuyến, tiết enzim tiêu hóa vào túi tiêu hóa.
Tiêu hóa thức ăn trong túi tiêu hóa của thủy tức
I. Tiêu hóa là gì?
TIẾT 17. CHỦ ĐỀ TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT( tiết 1)
II. Tiêu hóa ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa
III. Tiêu hóa ở động vật chưa có túi tiêu hóa
- Hình thức: Tiêu hoá ngoại bào(nhờ các enzim tiết ra từ các tế bào tuyến tiêu hoá trên thành túi) và tiêu hoá nội bào
I. Tiêu hóa là gì?
TIẾT 17. CHỦ ĐỀ TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT( tiết 1)
II. Tiêu hóa ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa
- Đối tượng: động vật có xương sống và nhiều loài không xương sống có ống tiêu hóa
III. Tiêu hóa ở động vật chưa có túi tiêu hóa
IV. Tiêu hóa ở động vật có ống tiêu hóa
Ống tiêu hóa ở người
I. Tiêu hóa là gì?
TIẾT 17. CHỦ ĐỀ TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT( tiết 1)
II. Tiêu hóa ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa
- Đối tượng: động vật có xương sống và nhiều loài không xương sống có ống tiêu hóa
III. Tiêu hóa ở động vật chưa có túi tiêu hóa
IV. Tiêu hóa ở động vật có ống tiêu hóa
- Ống tiêu hóa gồm: Miệng, hầu, thực quả, dạ dày, ruột non, ruột già, hậu môn.
- Hình thức: Tiêu hoá ngoại bào( diễn ra trong ống tiêu hoá, nhờ enzim thuỷ phân tiết ra từ các tế bào tuyến tiêu hoá).
- Quá trình: Thức ăn đi qua ống tiêu hoá sẽ được biến đổi cơ học và hoá học thành những chất dinh dưỡng đơn giản và được hấp thụ vào máu.
Bảng 15: Tiêu hóa thức ăn trong các bộ phận của ống tiêu hóa ở người
x
x
x
x
x
x
x
x
I. Tiêu hóa là gì?
TIẾT 17. CHỦ ĐỀ TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT( tiết 1)
II. Tiêu hóa ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa
III. Tiêu hóa ở động vật chưa có túi tiêu hóa
IV. Tiêu hóa ở động vật có ống tiêu hóa
* Chiều hướng tiến hóa
- Cấu tạo ngày càng phức tạp: từ không có cơ quan tiêu hóa đến có cơ quan tiêu hóa, từ túi tiêu hóa đến ống tiêu hóa.
- Các cơ quan trong ống tiêu hóa ngày càng chuyên hóa về chức năng.
- Tiêu hóa nội bào → tiêu hóa ngoại bào
Cọp ơi!
Cậu ở đâu thế ?
TỚ SẼ TÌM RA CẬU
Câu 1: Ống tiêu hóa của chim có bộ phận nào khác với ống tiêu hóa của người ?
A. Diều và dạ dày cơ
B. Diều và thực quản
C. Diều và dạ dày tuyến
D. Dạ dày cơ và dạ dày tuyến
Câu 2: Ở động vật có ống tiêu hóa, thức ăn được tiêu hóa:
A. Nội bào
B. Ngoại bào và nội bào
C. Ngoại bào
D. Nội bào hoặc ngoại bào
Câu 3:Trong mề gà, thường có những hạt sỏi nhỏ là do:
A- Gà không có răng nên ăn nhầm
B- Ăn để bổ sung các chất
C- Dạ dày có lớp cơ khoẻ để tiêu hoá
D- Trợ giúp cho quá trình tiêu hoá cơ học

Câu 4. Ở các loài ruột khoang,thức ăn sau khi vào túi tiêu hóa sẽ được tiêu hóa theo hình thức:
A. Tiêu hóa nội bào → tiêu hóa ngoại bào
B. Tiêu hóa ngoại bào → tiêu hóa nội bào
C. Chỉ tiêu hóa theo hình thức ngoại bào
D. Chỉ tiêu hóa theo hình thức ngoại bào


Câu 5: Sự tiến hóa của các hình thức tiêu hóa diễn ra theo hướng nào?
A. Tiêu hóa nội bào → Tiêu hóa nội bào kết hợp với ngoại bào →Tiêu hóa ngoại bào
B. Tiêu hóa ngoại bào → Tiêu hóa nội bào kết hợp với ngoại bào →Tiêu hóa nội bào
C. Tiêu hóa nội bào → Tiêu hóa ngoại bào → Tiêu hóa nội bào kết hợp với ngoại bào
D. Tiêu hóa nội bào kết hợp với ngoại bào →Tiêu hóa nội bào→ Tiêu hóa ngoại bào
Cọp, người, dê, sư tử, bò, chó rừng
Cọp
Sư tử
Chó rừng
Dê
Bò
Người
Hãy sắp xếp động vật sau theo nhóm sử dụng thức ăn:
TIẾT 18. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT( tiếp theo)
V. Đặc điểm tiêu hóa của thú ăn thịt và thú ăn thực vật
1. Đặc điểm tiêu hóa của thú ăn thịt
TIẾT 18. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT( tiếp theo)
V. Đặc điểm tiêu hóa của thú ăn thịt và thú ăn thực vật
1. Đặc điểm tiêu hóa của thú ăn thịt
2. Đặc điểm tiêu hóa của thú ăn thực vật
Luy?n t?p
Câu 1: Trong ?ng ti�u hĩa c?a d?ng v?t nhai l?i, th�nh xenlulơzo c?a t? b�o th?c v?t:
A. Khơng du?c ti�u hĩa nhung du?c ph� v? ra nh? co bĩp m?nh c?a d? d�y.
B. Du?c nu?c b?t th?y ph�n th�nh c�c th�nh ph?n don gi?n.
C. Du?c ti�u hĩa nh? vi sinh v?t c?ng sinh trong manh tr�ng v� d? d�y.
D. Du?c ti�u hĩa hĩa h?c nh? c�c enzim ti?t ra t? ?ng ti�u hĩa.
.
Câu 2: Những phát biểu sau Sai hay Đúng

A. Ruột tịt còn được gọi là manh tràng

B. Dạ dày bò có 4 ngăn

C. Ruột của thú ăn thực vật ngắn hơn thú ăn thịt

D. Manh tràng rất phát triển ở thú ăn thực vật có dạ dày đơn
Đ
Đ
S
Đ
Câu 3: D?c di?m n�o du?i d�y khơng cĩ ? th� an c??
D? d�y 1 ho?c 4 ngan.
B. Ru?t d�i.
C. Manh tr�ng ph�t tri?n.
D. Ru?t ng?n..
Câu 4: Vì sao th� an th?c v?t thu?ng ph?i an s? lu?ng th?c an r?t l?n ?
Do th?c an th?c v?t ngh�o ch?t dinh du?ng v� khĩ ti�u hĩa n�n ph?i an s? lu?ng th?c an r?t l?n m?i d�p ?ng du?c nhu c?u co th?
Câu 5: N�u s? kh�c nhau co b?n v? c?u t?o ?ng ti�u hĩa v� qu� trình ti�u hĩa th?c an c?a th� an th?t v� th� an th?c v?t ?
Răng nanh
Răng trước hàm
Răng ăn thịt
Phát triển
Răng nanh
Răng hàm và răng cạnh
1 ngăn
1 ngăn hoặc4 ngăn
Dạ dày
Ruột
Ngắn
Dài
Không phát triển
Phát triển
Ruột tịt
(Manh tràng)
Biến đổi cơ học
Biến đổi hóa học
Biến đổi nhờ vi sinh vật cộng sinh
Câu 5: N�u s? kh�c nhau co b?n v? c?u t?o ?ng ti�u hĩa v� qu� trình ti�u hĩa th?c an c?a th� an th?t v� th� an th?c v?t ?
* Về cấu tạo : khác nhau về răng, dạ dày 4 túi, chiều dài ruột, ruột tịt
* Về chức năng:
- Thú ăn thịt xé thịt và nuốt, thú ăn thực vật nhai nghiền nát thức ăn, một số loài nhai lại thức ăn
- Thú ăn thực vật nhai kĩ hoặc nhai lại thức ăn, vi sinh vật cộng sinh trong dạ cỏ và manh tràng tham gia vào tiêu hóa thức ăn