Tiết 26- Bài 25
Tiêu hóa ở khoang miệng
CÁC EM QUAN SÁT VÀ NÊU CÁC CƠ QUAN TRONG KHOANG MIỆNG
Tuyến nước bọt
Nơi tiết nước bọt
Răng cửa
Răng hàm
Răng nanh
Lưỡi
1
2
3
4
5
6
TUYẾN NƯỚC BỌT
CT RĂNG NGƯỜI
CẤU TẠO CỦA LƯỠI
Ở khoang miệng thức ăn được biến đổi như thế nào?
+ Tiết nước bọt + Nhai
+ Đảo trộn thức ăn + Tạo viên thức ăn
Enzim amilaza (pH =7,2 ; t�= 37�C)
Enzim amilaza
Tinh bột chín
Đường mantozơ
HOẠT

ĐỘNG

CỦA

ENZIM

AMILAZA

TRONG

NƯỚC

BỌT
Hoạt động biến đổi thức ăn ở khoang miệng
.Tiết nước bọt
. Nhai
. Đảo trộn thức ăn
.Tạo viên thức ăn
? Khi ta nhai cơm lâu trong miệng thấy có cảm giác ngọt là vì sao ?
Khi ta nhai cơm lâu trong miệng thấy có cảm giác ngọt là vì tinh bột trong cơm đã chịu tác dụng của emzim amilaza trong nước bọt và biến đổi một phần thành đường mantô, đường này đã tác dụng lên các gai vị giác nên ta cảm thấy ngọt.
Thảo luận nhóm( 5 phút)
Hoàn thành bảng 25: Hoạt động biến đổi thức ăn ở khoang miệng
.Tiết nước bọt
. Nhai
. Đảo trộn thức ăn
. Hoạt động của enzim (men) amilaza trong nước bọt
.Tạo viên thức ăn
Bảng 25: Hoạt động biến đổi thức ăn ở khoang miệng
-Răng
- Răng, lưỡi,các
cơ môi má
- Răng, lưỡi,các
cơ môi má
-Tuyến nước bọt
Enzim Amilaza
- Ướt, mềm thức ăn
- Mềm,nhuyễn thức ăn
- Ngấm nước bọt
-Tạo viên vừa
nuốt
Biến đổi một
phần tinh bột
(chín) trong thức
ăn thành đường
mantozơ
? Nuốt diễn ra được là nhờ hoạt động của cơ quan nào là chủ yếu và có tác dụng gì?
? Lực đẩy viên thức ăn qua thực quản xuống dạ dày đã được tạo ra như thể nào?
Nuốt diễn ra được chủ yếu là nhờ lưỡi - đẩy thức ăn xuống thực quản
Lực đẩy được tạo ra nhờ sự co dãn, phối hợp nhịp nhàng của các cơ thực quản
Theo các bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng, BV Nhi Đồng 1, từ đầu năm đến nay mỗi tuần họ đã phải xử lý từ 4 - 5 ca hóc, sặc thức ăn(đặc biệt là trẻ em và người già).
Người cao tuổi nên ăn chậm, từng miếng nhỏ.
Người cao tuổi hay bị nghẹn do chức năng co, dãn của thực quản kém; khi ăn thường không tập trung, nhai vội, nuốt những miếng thức ăn quá to nên thức ăn dễ rơi nhầm vào khí quản, gây ho sặc sụa và nghẹt thở.
Tôi có vai trò trong tiêu hóa
thức ăn .
2. Tôi còn bảo vệ răng miệng .
3. Tôi có enzim amilaza
Tôi là ai ?
Em có biết ?
Tôi là `` nước bọt`` trong khoang miệng
- Nước bọt không chỉ có vai trò trong tiêu hóa ở khoang miệng. Mà còn tham gia bảo vệ răng miệng (nhờ có chất lizôzim có tác dụng sát khuẩn)
Chọn câu trả lời đúng nhất
1.Nhai kĩ cơm cháy thấy có vị ngọt vì:
a. Cơm cháy đã biến thành đường.
b. Nhờ sự hoạt động của enzim amilaza.
c. Cơm cháy và thức ăn đó được nhào trộn kĩ.
d. Thức ăn đó được nghiền nhỏ.
2. Ở khoang miệng thức ăn được biến đổi về mặt lí học gồm:
a. Cắn, xé, nghiền, vo viên và nhào trộn với amilaza.
b. Cắn, xé, làm nhuyễn và nhào trộn với amilaza.
c. Làm nhuyễn và nhào trộn với pepsin.
3. Thức ăn được nuốt xuống thực quản là nhờ:
a. Viên thức ăn đã mềm, nhuyễn.
b. Nắp thanh quản đóng lại.
c. Hoạt động chủ yếu của lưỡi.
d. Thực quản kéo dãn ra.
4. Trong khi ăn, uống cần phải chú ý:
a. Vừa ăn, vừa đọc truyện để đỡ mất thời gian.
b. Trong bữa ăn cần nói chuyện nhiều để tạo không khí vui vẻ.
c. Ăn chậm, nhai kĩ, tập trung vào bữa ăn.
d. Ngậm miếng cơm trong miệng thật lâu cho chảy nước.

Vì sao người lớn thường khuyên các em trong khi ăn không nên cười đùa?
Vì lưỡi gà, nắp thanh quản mở ra một phần thức ăn sẽ lên khoang mũi phần khác sẽ xuống khí quản gây ra các phản xạ hắt hơi, ho để đẩy thức ăn bắn ra ngoài -> đó là hành động bất lịch sự, mất vệ sinh
Vì sao nói “ nhai kĩ no lâu”
Vì khi nhai càng kĩ thì hiệu suất tiêu hoá càng cao, cơ thể thấp thụ được nhiều chất dinh dưỡng hơn nên no lâu hơn.
Tại sao vào buổi tối trước khi đi ngủ không nên ăn đồ ngọt và phải đánh răng sau khi ăn?
Những khi ta tiết ra ít nước bọt (vào ban đêm khi ngủ, khi uống thuốc kháng sinh…) sẽ là điều kiện cho vi khuẩn phát triển nơi vết thức ăn còn dính lại, tạo ra môi trường axit gây viêm răng lợi và làm cho miệng có mùi hôi.
=> Cần vệ sinh răng miệng đúng cách sau khi ăn, đặc biệt sau bữa tối.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học bài trả lời câu hỏi SGK
Dọc mục "Em có biết"