Kiểm tra bài cũ
Nêu các cơ quan trong hệ tiêu hóa của người?


Ống tiêu hoá: Miệng Hầu Thực quản Dạ dày Ruột non Ruột già Hậu môn.
Tuyến tiêu hoá:
Tuyến nước bọt (trong khoang miệng);
Tuyến vị (ở dạ dày);
Tuyến ruột (ở ruột non);
Gan tiết dịch mật;
Tuyến tụy.
Bài 25
TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
I. Tiêu hóa ở khoang miệng
II. Nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản
I. TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Hình 25-1. Các cơ quan trong khoang miệng
Trong khoang miệng gồm có những bộ phận nào?
Răng
Lưỡi
Tuyến nước bọt
RĂNG
LƯỠI
TUYẾN NƯỚC BỌT
Cấu tạo khoang miệng:
Răng cửa
Răng nanh
Răng hàm
Lưỡi và tuyến nước bọt có chức năng gì trong tiêu hóa?
- Lưỡi: đảo trộn thức ăn.
- Tuyến nước bọt: tiết nước bọt
Nơi tiết nước bọt
1
2
3
Răng cửa: cắt thức ăn
Răng nanh: xé thức ăn
Răng hàm: nghiền nhỏ thức ăn
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
I. TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Tại sao vào buổi tối trước khi đi ngủ không nên ăn đồ ngọt và phải đánh răng sau khi ăn?
Nước bọt cũng có tác dụng bảo vệ răng miệng, sát khuẩn, khi ta tiết ít nước bọt(ban đêm), không giữ vệ sinh răng miệng vi khuẩn sẽ phát triển nơi thức ăn dính lại, tạo môi trường axit, gây viêm răng lợi làm cho miệng có mùi hôi
Khoang miệng nếu vệ sinh không sạch sẽ, lợi bị viêm, răng bị sâu thì quá trình nhai sẽ diễn ra kém và hiệu quả tiêu hóa giảm đi vì vậy chúng ta phải thường xuyên vệ sinh răng miệng sạch sẽ.
Các em phải làm gì để bảo vệ răng miệng?
Ngoài ra, tham gia vào các hoạt động tiêu hóa còn có các cơ môi và má.
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
I. TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Khi thức ăn được đưa vào miệng, sẽ diễn ra các hoạt động nào?
Tiết nước bọt
Nhai
Đảo trộn thức ăn
Hoạt động của enzim amilaza trong nước bọt
Tạo viên thức ăn
Trả lời:
1. Tiết nước bọt
2. Nhai
3. Đảo trộn thức ăn
4. Tạo viên thức ăn
5. Hoạt động của enzim amilaza trong nước bọt.
Biến đổi lí học
Biến đổi hoá học
Trong những hoạt động dưới đây hoạt động nào là hoạt động biến đổi lí học, hoá học?
Thảo luận nhóm: 2 phút
- Tiết nước bọt
Hoạt động của
enzim amilaza
trong nước bọt
- Răng
- Răng, lưỡi,các
cơ môi và má
- Răng, lưỡi, các
cơ môi và má
- Tuyến nước bọt
Enzim amilaza
- Làm ướt, mềm
thức ăn
- Cắt nhỏ, nghiền, mềm, nhuyễn thức ăn
- Ngấm nước bọt
- Tạo viên thức ăn vừa nuốt
- Nhai
- Đảo trộn thức ăn
-Tạo viên thức ăn
Bảng 25: Hoạt động biến đổi thức ăn ở khoang miệng
Enzim là gì?
Tinh bột chín
Đường mantozơ
Enzim là chất xúc tác sinh học, chỉ với một lượng rất nhỏ có thể thúc đẩy tốc độ phản ứng tăng lên nhiều lần. Mỗi loại enzim chỉ xúc tác cho một phản ứng nhất định, trong điều kiện pH và nhiệt độ nhất định.
Amilaza
pH = 7,2
to = 37oC
Enzim Amilaza
Tại sao khi nhai cơm hoặc bánh mì lâu trong khoang miệng ta có cảm gíac ngọt?
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
- Tiết nước bọt
Hoạt động của
enzim amilaza
trong nước bọt
- Răng
- Răng, lưỡi,các
cơ môi và má
- Răng, lưỡi, các
cơ môi và má
- Tuyến nước bọt
Biến đổi một phần tinh bột (chín) trong
thức ăn thành đường
mantozơ
Enzim amilaza
- Làm ướt, mềm
thức ăn
- Cắt nhỏ, nghiền,
mềm, nhuyễn thức ăn
- Ngấm nước bọt
- Tạo viên thức ăn vừa nuốt
Nhai
- Đảo trộn thức ăn
-Tạo viên thức ăn
Biến đổi lí học gồm những hoạt động nào?
Tác dụng của biến đổi lí học là gì?
I. Tiêu hóa ở khoang miệng:
TIẾT 26 – BÀI 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Tiêu hóa ở khoang miệng gồm:
* Biến đổi lí học:
- Tiết nước bọt, nhai, đảo trộn thức ăn, tạo viên thức ăn.
- Tác dụng: làm mềm, nhuyễn thức ăn, thấm nước bọt, tạo viên vừa nuốt.
Biến đổi hóa học gồm những hoạt động nào?
Tác dụng của biến đổi hóa học là gì?
I. Tiêu hóa ở khoang miệng:
TIẾT 26 – BÀI 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Tiêu hóa ở khoang miệng gồm:
* Biến đổi lí học:
- Tiết nước bọt, nhai, đảo trộn thức ăn, tạo viên thức ăn.
- Tác dụng: làm mềm, nhuyễn thức ăn, thấm nước bọt, tạo viên vừa nuốt.
* Biến đổi hoá học:
- Hoạt động của Enzim Amilaza trong nước bọt.
- Tác dụng: Biến đổi một phần tinh bột (chín) trong thức ăn thành đường mantôzơ.
Các em quan sát hình ảnh 25-3
II. Nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản:
Quá trình nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản
Khi nào phản xạ nuốt bắt đầu?
Khi viên thức ăn được tạo ra và thu gọn trên mặt lưỡi .
Trả lời:
Nuốt diễn ra nhờ hoạt động của cơ quan nào là chủ yếu và có tác dụng gì?
Nhờ hoạt động của lưỡi là chủ yếu đẩy viên thức ăn chuyển xuống họng, vào thực quản.
Trả lời:
- Thức ăn được nuốt xuống thực quản là nhờ hoạt động chủ yếu của lưỡi.
II. Nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản:
Cơ quan nào giúp thức ăn không bị lọt lên khoang mũi hoặc rơi vào thanh quản khi nuốt?
Nhờ khẩu cái mềm nâng lên đóng kín 2 lỗ thông lên mũi và nắp thanh quản đóng kín lỗ khí quản .
Trả lời:
Tại sao không được vừa ăn vừa cười đùa, nói chuyện?
Nắp thanh quản không đậy kịp, khẩu cái mềm chưa kịp nâng lên, thức ăn lọt lên khoang mũi hoặc rơi vào khí quản-> sặc hoặc bị nghẹt thở.
Quan sỏt hỡnh ?nh cho bi?t: l�m th? n�o th?c an cú th? qua th?c q?an xu?ng d? d�y ?
Khi th?c an xu?ng th?c qu?n, cỏc co ? th?c qu?n l?n lưu?t co dón, d?y d?n viờn th?c an xu?ng d? d�y. Sau 2 -> 4 giõy th?c an t? khoang mi?ng xu?ng t?i d? d�y.
- Thức ăn được nuốt xuống thực quản là nhờ hoạt động chủ yếu của lưỡi.
- Thức ăn được đẩy qua thực quản xuống dạ dày nhờ hoạt động của các cơ thực quản.
II. Nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản:
Thức ăn qua thực quản có được biến đổi gì về mặt lí học và hóa học không?
- Thức ăn được nuốt xuống thực quản là nhờ hoạt động chủ yếu của lưỡi.
- Thức ăn được đẩy qua thực quản xuống dạ dày nhờ hoạt động của các cơ thực quản.
- Thời gian đi qua thực quản rất nhanh thức ăn không được biến đổi gì về mặt lí, hóa học.
II. Nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản:
Người cao tuổi hay bị nghẹn do chức năng co, dãn của thực quản kém; khi ăn thường không tập trung, nhai vội, nuốt những miếng thức ăn to nên thức ăn dễ rơi nhầm vào khí quản, gây ho sặc sụa và nghẹt thở, thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
=> Người cao tuổi nên ăn chậm, từng miếng nhỏ.
Tại sao người cao tuổi khi ăn thường hay bị nghẹn?
Vì sao nói “nhai kĩ no lâu”?
Vì khi nhai càng kĩ thì hiệu suất tiêu hoá càng cao, cơ thể thấp thụ được nhiều chất dinh dưỡng hơn nên no lâu hơn.
Cần vệ sinh răng miệng đúng cách sau khi ăn
Thực hiện ăn sạch, ăn chín, uống sôi để hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào đường tiêu hóa
Ăn chậm nhai kỹ, tập trung vào bữa ăn để tránh thức ăn lọt vào đường hô hấp

Qua b�i h?c n�y, cỏc em c?n ph?i chỳ ý nh?ng gỡ trong quỏ trỡnh tiờu húa ? khoang mi?ng?
Tôi có vai trò trong tiêu hóa
thức ăn ở khoang miệng .
2. Tôi còn bảo vệ răng miệng .
3. Tôi có enzim amilaza
Tôi là ai ?
Em có biết ?
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
34
TÔI LÀ “NƯỚC BỌT”
- Nước bọt không chỉ có vai trò trong tiêu hóa ở khoang miệng. Mà còn tham gia bảo vệ răng miệng (nhờ có chất lizôzim có tác dụng sát khuẩn).
- Vào ban đêm và khi uống thuốc kháng sinh nước bọt tiết ra ít, sẽ là điều kiện cho vi khuẩn phát triển ở nơi vết thức ăn còn dính lại, tạo môi trường axit gây viêm răng lợi và làm cho miệng có mùi hôi.
Cần phải vệ sinh răng miệng đúng cách sau khi ăn, đặc biệt là sau bữa ăn tối.
L?p men rang
RANG BÌNH THU?NG RANG B? S�U
Vi khu?n ph�
l?p men rang,
ng� rang g�y
vi�m tu? rang
L?p ng� rang
Tu? rang
Xuong h�m
C�c m?ch m�u
V?t th?c an cịn
dính ? noi khĩ
l�m s?ch
Vi khu?n sinh sơi noi v?t th?c an
Qúa trình tiêu hóa thức ăn ở khoang miệng gồm:
a. Biến đổi lí học và hóa học
b. Biến đổi hóa học
c. Nhai, đảo trộn thức ăn
d. Tiết nước bọt
2. Loại thức ăn được biến đổi về mặt hóa học ở
khoang miệng là :
a. Prôtêin
b. Lipit
c. Tinh bột chín
d. Hoa quả

Bài Tập
Bài Tập
3. Thực chất biến đổi lí học của thức ăn trong khoang miệng là gì?
Là sự cắt nhỏ, nghiền cho mềm nhuyễn và đảo trộn thức ăn cho thấm đẫm nước bọt và tạo thành viên thức ăn.
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
- Học bài.
Trả lời câu hỏi ở SGK.
Xem bài 27:
TIÊU HOÁ Ở DẠ DÀY

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Chúc quý Thầy - Cô sức khỏe!
Chúc các em chăm ngoan học giỏi!
Bài học kết thúc