KIỂM TRA BÀI CŨ
Trong bài văn nghị luận yếu tố biểu cảm có vai trò gì ? Làm thế nào để bài văn có sức biểu cảm cao ?
- Văn nghị luận rất cần yếu tố biểu cảm.Yếu tố biểu cảm giúp cho văn nghị luận có hiệu quả thuyết phục lớn hơn,vì nó tác động mạnh mẽ tới tình cảm của người đọc (người nghe).
- Để bài văn nghị luận có sức thuyết phục cao,người làm văn phải thực sự có cảm xúc trước những điều mình viết (nói) và phải biết diễn tả cảm xúc đó bằng những từ ngữ,những câu văn có sức truyền cảm.Sự diễn tả cảm xúc cần phải chân thực và không được phá vỡ mạch lạc nghị luận của bài.
Tìm hiểu các yếu tố tự sự và
miêu tả trong văn nghị luận
Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
I. Y?u t? t? s? v� miờu t? trong b�i van NL.
1.Ví dụ. SGK.
*VD1:
a. Sau nữa, việc săn bắt thứ “vật liệu biết nói” đó ,mà lúc bấy giờ người ta gọi là “chế độ lính tình nguyện”(danh từ mỉa mai một cách ghê tởm) đã gây ra những vụ nhũng lạm hết sức trắng trợn.
Đây ! Chế độ lính tình nguyện ấy được tiến hành như thế này: Vị “chúa tỉnh”-mỗi viên công sứ ở Đông Dương quả là một vị “chúa tỉnh” - ra lệnh cho bọn quan lại dưới quyền,trong một thời hạn nhất định phải nộp cho đủ một số người nhất định.Bằng cách nào, điều đó không quan trọng.Các quan cứ liệu mà xoay xở. Mà cái ngón xoay xở (...) thì các ông tướng ấy thạo hết chỗ nói, nhất là xoay xở làm tiền.
Thoạt tiên, chúng tóm những người khoẻ mạnh nghèo khổ,những người này chỉ chịu chết thôi không còn kêu cứu vào đâu được.Sau đó,chúng mới đòi đến con cái nhà giàu . Những ai cứng cổ thì chúng tìm ngay ra dịp để sinh chuyện với họ hoặc gia đình họ,và nếu cần,thì giam cổ họ lại cho đến khi họ phải dứt khoát chọn lấy một trong hai con đường: “đi lính tình nguyện , hoặc xì tiền ra”.
Do?n a trỡnh b�y lu?n c? v? th? do?n b?t linh c?a chớnh quy?n th?c dõn.
-> S? d?ng y?u t? t? s? k? v? th? do?n b?t linh c?a chớnh quy?n th?c dõn
b. Ấy thế mà trong một bản bố cáo với những người bị bắt lính, phủ toàn quyền Đông Dương, sau khi hứa hẹn ban phẩm hàm cho những lính sẽ còn sống sót và truy tặng những người sẽ hi sinh cho “Tổ quốc”,đã trịnh trọng tuyên bố rằng:
“Các bạn đã tấp nập đầu quân,các bạn đã không ngần ngại rời bỏ quê hương xiết bao trìu mến để người thì hiến xương máu của mình như lính khố đỏ,kẻ thì hiến dâng cánh tay lao động của mình như lính thợ”.
Nếu quả thật người An Nam phấn khởi đi lính đến thế,tại sao lại có cảnh,tốp thì bị xích tay điệu về tỉnh lị,tốp thì trước khi xuống tàu .bị nhốt trong một trường trung học ở Sài Gòn,có lính Pháp canh gác ,lưỡi lê tuốt trần ,đạn lên lòng sẵn ? Những cuộc biểu tình đổ máu ở Cao Miên,những vụ bạo động ở Sài Gòn,ở Biên Hoà và ở nhiều nơi khác nữa,phải chăng là những biểu hiện của lòng sốt sắng đầu quân “tấp nập” và “không ngần ngại” ?
Do?n b: lu?n di?u c?a chớnh quy?n th?c dõn khi b?t lớnh v� c?nh ngu?i dõn b? b?t lớnh
qua cỏi nhỡn c?a th?i gian.
-> S? d?ng y?u t? miờu t?, t? l?i c?nh kh? s? c?a ngu?i dõn b? b?t lớnh
? Vỡ sao do?n trớch a,b s? d?ng y?u t? t? s? v� miờu t? nhung khụng
ph?i l� van b?n t? s? hay miờu t??
- MD chớnh c?a tg l�: v?ch tr?n, t? cỏo t?i ỏc, s? gi? d?i, b?p | b?m c?a thd Phỏp trong cỏi g?i l� ch? d? lớnh tỡnh nguy?n.
- Cỏc do?n t? s?, MT du?c sd?ng ko ph?i nh?m k? ngu?i, k? vi?c hay MT don thu?n m� nú ch? nh?m l�m sỏng t? VD t? cỏo t?i ỏc v� s? l?a b?p, gi? d?i trong l?i núi v� vi?c l�m c?a thd Phỏp trong cỏi g?i l� ch? d? lớnh tỡnh nguy?n.
=> Vỡ v?y nú khụng th? l� VB TS hay MT
Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
I. Y?u t? t? s? v� miờu t? trong b�i van NL.
1.Ví dụ. SGK.
*VD1:
- DV a, b l� dv NLCú s? d?ng y?u t? MT, TS
->Nh?m l�m sỏng t? VD t?i ỏc, s? l?a ph?nh, gi? d?i c?a chớnh quy?n th?c dõn phỏp.
?Hóy so sỏnh 2 do?n van xem cỏch di?n d?t n�o thuy?t ph?c hon ? Vỡ sao?
a2. Sau n?a vi?c san b?t th?"v?t li?u bi?t núi" dú m� b?y gi? ngu?i ta g?i l� ch? d? linh tỡnh nguy?n dó gõy ra nh?ng v? nh?ng l?m h?t s?c tr?ng tr?n. S? th?t dú du?c th? hi?n trong su?t quỏ trỡnh b?t lớnh ? cỏc t?nh, huy?n, xó, thụn trong c? nu?c VN.
a1. Sau nữa, việc săn bắt thứ “vật liệu biết nói” đó ,mà lúc bấy giờ người ta gọi là “chế độ lính tình nguyện”(danh từ mỉa mai một cách ghê tởm) đã gây ra những vụ nhũng lạm hết sức trắng trợn.
Đây ! Chế độ lính tình nguyện ấy được tiến hành như thế này: Vị “chúa tỉnh”-mỗi viên công sứ ở Đông Dương quả là một vị “chúa tỉnh” - ra lệnh cho bọn quan lại dưới quyền , trong một thời hạn nhất định phải nộp cho đủ một số người nhất định.Bằng cách nào, điều đó không quan trọng.Các quan cứ liệu mà xoay xở. Mà cái ngón xoay xở (...) thì các ông tướng ấy thạo hết chỗ nói, nhất là xoay xở làm tiền.
Thoạt tiên, chúng tóm những người khoẻ mạnh nghèo khổ,những người này chỉ chịu chết thôi không còn kêu cứu vào đâu được.Sau đó,chúng mới đòi đến con cái nhà giàu . Những ai cứng cổ thì chúng tìm ngay ra dịp để sinh chuyện với họ hoặc gia đình họ,và nếu cần,thì giam cổ họ lại cho đến khi họ phải dứt khoát chọn lấy một trong hai con đường: “đi lính tình nguyện , hoặc xì tiền ra”.
b2.Th? m� trong b?n t? cỏo nh?ng ngu?i b? b?t lớnh, ph? to�n quy?n Dụng duong sau khi h?a h?n khen thu?ng v� truy t?ng nh?ng ngu?i dó hi sinh cho TQ cũn tuy?n b? v? s? ph?n kh?i tỡnh nguy?n di lớnh c?a h? Nh?ng l?i núi trờn ho�n to�n trỏi ngu?c v?i s? th?t v? nh?ng h? ngu?c dói c?a nh� c?m quy?n Phỏp v� SG sau chi?n tranh.
b1. Ấy thế mà trong một bản bố cáo với những người bị bắt lính, phủ toàn quyền Đông Dương, sau khi hứa hẹn ban phẩm hàm cho những lính sẽ còn sống sót và truy tặng những người sẽ hi sinh cho “Tổ quốc”,đã trịnh trọng tuyên bố rằng:
“Các bạn đã tấp nập đầu quân,các bạn đã không ngần ngại rời bỏ quê hương xiết bao trìu mến để người thì hiến xương máu của mình như lính khố đỏ,kẻ thì hiến dâng cánh tay lao động của mình như lính thợ”.
Nếu quả thật người An Nam phấn khởi đi lính đến thế, tại sao lại có cảnh,tốp thì bị xích tay điệu về tỉnh lị,tốp thì trước khi xuống tàu .bị nhốt trong một trường trung học ở Sài Gòn,có lính Pháp canh gác , lưỡi lê tuốt trần ,đạn lên lòng sẵn ? Những cuộc biểu tình đổ máu ở Cao Miên , những vụ bạo động ở Sài Gòn,ở Biên Hoà và ở nhiều nơi khác nữa,phải chăng là những biểu hiện của lòng sốt sắng đầu quân “tấp nập” và “không ngần ngại” ?
a1 b1 Cỏch di?n d?t trong thuy?t ph?c hon vỡ cú y?u t? TS, MT 2 y?u t? n�y giỳp cho ngu?i d?c hỡnh dung 1 cỏch rừ r�ng, c? th?, sinh d?ng | nh?ng nh?ng l?m tr?ng tr?n, b? ?i, dờ ti?n c?a thd Phỏp trong vi?c m? lớnh tỡnh nguy?n. D?ng th?i l?t t?y s? rờu rao b?p b?m, d?i trỏ c?a thd
Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
I. Y?u t? t? s? v� miờu t? trong b�i van NL.
1.Ví dụ. SGK.
*VD1:
- DV a, b l� dv NLCú s? d?ng y?u t? MT, TS
->Nh?m l�m sỏng t? VD t?i ỏc, s? l?a ph?nh, gi? d?i c?a chớnh quy?n th?c dõn phỏp.
-> Giỳp ngu?i d?c hỡnh dung nh?ng nhung l?m tr?ng tr?n, b? ?i v� b? m?t th?t c?a th? Phỏp.
=> Giỳp cho vi?c trỡnh b�y lu?n c? trong b�i van du?c rừ r�ng, c? th?, sinh d?ng giỳp b�i van NL, cú s?c thuy?t ph?c m?nh m?.
* VD 2:
- LĐ2: truyện cổ của L 1 miêu núi có nhiều nét giống với truyện Thành Giống.
- Yêú tố TS, MT. Chỉ tả và kể 1 số chi tiết, h/a.
-> Tdụng: các yếu tố TS, MT được dùng làm luận cứ để phục vụ và làm sáng tỏ lđiểm làm cho mạchNL ko bị phá vỡ.
? Vỡ sao trong VB trờn tg dó ko k? dỏy d?, c?n k? to�n b? 2 truy?n Ch�ng Trang, N�ng Han m� ch? t? c? th? 1 s? h� v� k? ki 1 s? chi ti?t trong nh?ng cõu chuy?n ?y?
- N?u k? h?t c? 2 truy?n m?ch NL s? b? phỏ v?, ND VB ru?m ra, d�i dũng, tr�n lan, ko l�m sỏng t? du?c lu?n
di?m.
- Chi t? 1s? h/?, k? ki 1 s? chi ti?t cú l?i cho vi?c l�m sỏng t? lu?n di?m v� trỏnh du?c nh?ng l?i trờn
? T? vi?c tỡm hi?u trờn, hóy cho bi?t: Khi dua cỏc y?u t? TS v� MT
v�o b�i van NL c?n chỳ ý nh?ng gỡ?
Các y/tố tự sự và miêu tả được dùng làm luận cứ phải phục vụ | cho việc làm rõ luận điểm và không phá vỡ mạch lạc nghị luận của bài văn
Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
I. Y?u t? t? s? v� miờu t? trong b�i van NL.
1.Ví dụ. SGK.
*VD1:
- DV a, b l� dv NLCú s? d?ng y?u t? MT, TS
->Nh?m l�m sỏng t? VD t?i ỏc, s? l?a ph?nh, gi? d?i c?a chớnh quy?n th?c dõn phỏp.
-> Giỳp ngu?i d?c hỡnh dung nh?ng nhung l?m tr?ng tr?n, b? ?i v� b? m?t th?t c?a th? Phỏp.
=> Giỳp cho vi?c trỡnh b�y lu?n c? trong b�i van du?c rừ r�ng, c? th?, sinh d?ng giỳp b�i van NL, cú s?c thuy?t ph?c m?nh m?.
* VD 2:
- LĐ2: truyện cổ của L 1 miêu núi có nhiều nét giống với truyện Thành Giống.
- Yêú tố TS, MT. Chỉ tả và kể 1 số chi tiết, h/a.
-> Tdụng: các yếu tố TS, MT được dùng làm luận cứ để phục vụ và làm sáng tỏ lđiểm làm cho mạchNL ko bị phá vỡ.
2.Nhận xét
- Văn nghị luận cần phải có yếu tố tự sự và miêu tả
- Hai yếu tố này giúp cho việc trình bày luận cứ trong bài văn được rõ ràng, cụ thể, sinh động hơn, có sức thuyết phục, mạnh mẽ hơn
- Các yếu tố tự sự và miêu tả được dùng làm luận cứ phải phục vụ cho việc làm rõ luận điểm và không phá vỡ mạch lạc nghị luận của bài văn
- Cần bổ sung: Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn nghị luận là các yếu tố có tính hỗ trợ, bổ sung làm sáng tỏ luận điểm. Không lạm dụng các yếu tố tự sự, miêu tả bởi đây không phải đích của văn nghị luận.
II.Luyện tập:
Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
I. Y?u t? t? s? v� miờu t? trong b�i van NL.
1.Ví dụ. SGK.
2.Nhận xét
II.Luyện tập:
B�i 1:
Ch? ra y?u t? TS v� MT v� cho bi?t t? c?a chỳng:
* T? s? cõu 1, cõu 3, cõu 4,...
*MT: Cõu 2, cõu5, cõu 6, cõu 8...
- Sd?ng yt? t? s? giỳp ngu?i d?c hỡnh dung h/c sỏng tỏc c?a bthe v� l�m tr?ng c?a nh� tho.
- Sd?ng yt? t? >g?i k/c?nh dờm trang v� c?m xỳc c?a ngu?i tự thi si tõm tr?ng b?n kho?n, b?i r?i, xao xuy?n c?a ngu?i tự tru?c c?nh d?p dờm trang du?c b?c l? trong cõu tho "c?nh d?p dờm nay khú..."
=> Nh?n rừ chi?u sõu c?a 1 tõm tu, ? dú bờn trong s? im l?ng cú ch?a d?ng bi?t bao t?c d?t d�o tru?c tr?ng, tru?c dờm, tru?c cỏi d?p
Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
I. Y?u t? t? s? v� miờu t? trong b�i van NL.
1.Ví dụ. SGK.
2.Nhận xét
II.Luyện tập:
B�i 2:
- Sd?ng yt? miờu t?->g?i v? d?p c?a hoa sen
- Sd?ng yt? t? s? ã>k? l?i KN v? bai ca dao dú.
B�i 3:
T?p vi?t 1 do?n van NL theo ND c?a d? b�i trong BT 2 186 (trỡnh bay suy nghi, c?m nh?n c?a mỡnh v? v? d?p c?a bai ca dao. Luu ý s? d?ng y?u t? MT TS dó nờu trong DT)
Hu?ng d?n h?c b�i:
- H?c b�i, ho�n th�nh bt?p 3
- Cb?: ễng Giu?c - danh m?c l? ph?c