8A

Tiết 46: Tìm
hiểu chung về
văn bản thuyết
minh

I

Vai trò và
đặc điểm
chung của
văn bản
thuyết minh

 1. Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
a) Đọc văn bản “Cây dừa Bình Định”

Dừa mang lại
những lợi ích gì
cho con người ??

Thân cây làm máng

Lá làm tranh

Cọng dừa lá vách

Nước và cùi dừa : để uống , để làm thức ăn và bánh kẹo

Dừa …mang lại nhiều lợi ích và gắn bó với cuộc sống
đối với con người

1. Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
a) Đọc văn bản “Cây dừa Bình Định”
b) Tại sao lá cây có màu xanh lục ?

Là do chất diệp lục trong lá cây màu xanh lục vì nó hút các
tia sáng có màu khác nhau nhưng không thu nhận màu
xanh lục và lại phản chiếu màu này , do đó mắt ta mới nhìn
thấy màu xanh lục.

Theo em tại
sao lại có
màu xanh
lục?

Nếu ta chiếu chất diệp lục của lá cây bằng nguồn sáng màu đỏ ,
chất này sẽ thu nhận các tia màu đỏ , nhưng vì không có tia sáng
màu xanh lục để phản chiếu lại , nên ta nhìn vào lá cây chỉ thấy
một màu đen xì

1. Văn bản thuyết minh trong đời sống con người

a) Đọc văn bản “Cây dừa Bình Định”
b) Tại sao lá cây lại có màu xanh lục ?
c) Đọc văn bản “ Huế”

Sông núi hài hoà

Công trình văn hoá nghệ thuật nổi tiếng

Lăng Khải Định

Chùa Thiên Mụ

Chùa Trúc Lâm ( Huế )

Các món ăn đặc sản ở Huế

Bánh bèo Huế

Bún bò Huế

Các sản phẩm – Nón lá Huế

Cơm hến

? Văn bản Cây dừa Bình
Định giới thiệu điều gì ?

a) Văn bản : CÂY DỪA BÌNH ĐỊNH

+ Trình bày : lợi ích riêng của cây dừa.

b) Văn bản : TẠI SAO LÁ CÂY CÓ MÀU XANH LỤC?
+ Giải thích : tác dụng của chất diệp lục đối với màu xanh đặc trưng của lá cây.

? Văn bản TẠI SAO LÁ
CÂY CÓ MÀU XANH
LỤC giới thiệu điều gì?

c) Văn bản : HUẾ
+ Giới thiệu : Huế với tư cách là một trung tâm văn hoá nghệ thuật lớn
của Việt Nam.
Nơi có đặc điểm riêng độc đáo.
? Văn bản HUẾ giới
thiệu điều gì?

1. Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
+ Các sản phẩm tiêu dùng:
-Bản hướng dẫn sử dụng TV , Tủ lạnh…
-Đồ ăn, thức uống : nước giải khát , bánh kẹo,… Đều có
ghi xuất xứ , thành phần của các chất làm nên , ngày sản
xuất , hạn sử dụng , trọng lượng tịnh ,…
+ Du lịch : trước cổng vào có bảng ghi giới thiệu lai
lịch, sơ đồ danh lam thắng cảnh.
+ Các bảng quảng cáo ngoài đường phố.
+ Sách giáo khoa : Phần bìa sau.
+ Phần chú thích ở các văn bản, văn
học.

-> Được sử dụng rộng rãi, phổ biến trong tất cả
mọi lĩnh vực, trong đời sống.

1. Văn bản thuyết minh trong đời sống con người
-> Được sử dụng rộng rãi, ngành nghề nào cũng cần đến.

Các văn bản thuyết minh
Kể tên các văn bản
thuyết minh em đã
học ?

-Cầu Long Biên một nhân chứng lịch sử
-Ca Huế trên song Hương.
…

2. Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
SO SÁNH VĂN BẢN
THUYẾT MINH VỚI
MỘT SỐ VĂN BẢN
ĐÃ HỌC?

SỰ KHÁC NHAU GIỮA VĂN BẢN THUYẾT MINH VỚI
CÁC VĂN BẢN KHÁC
Tự sự
Miêu tả
Nghị luận
Biểu cảm
-Trình bày sự -Trình bày chi -Trình bày ý
-Bộc lộ cảm
việc, diễn
tiết, cụ thể.
kiến, luận
xúc chủ quan
biến, nhân vật. Giúp người
điểm
của người viết
đọc hình dung -Thể hiện quan
về đối
ra sự vật, con
điểm của
tượng…
người…
người viết
bằng suy luận
và lí lẽ…
-> Văn bản thuyết minh : là kiểu văn bản khác,
*Đặc điểm chung: Trình bày đặc điểm tiêu biểu của sự vật và hiện tượng.

*Nhiệm vụ:

*Phương thức
*Tri thức
*Ngôn ngữ
trình bày:

->Cung cấp tri thức về đặc điểm , tính chất, nguyên
nhân,… của các sự vật, hiện tượng.

->Trình bày, giới thiệu, giải thích.
->Khách quan, xác thực, hữu ích cho con
người.
->Chính xác rõ ràng, chặt chẽ và hấp
dẫn.

*Ghi nhớ (sgk)

- Văn bản thuyết minh là kiểu văn
bản thông dụng trong mọi lĩnh
vực đời sống nhằm cung cấp tri
thức (kiến thức) về đặc điểm, tính
chất, nguyên nhân,...của các hiện
tượng và sự vật trong tự nhiên, xã
hội bằng phương thức trình bày,
giới thiệu, giải thích.
- Tri thức trong  văn bản thuyết
minh đòi hỏi khách quan, xác
thực, hữu ích cho con người.
- Văn bản thuyết minh cần được
trình bày chính xác, rõ ràng, chặt
chẽ và hấp dẫn.

II
Luyện tập
 

Câu 1 (trang 117 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

Cả hai văn bản được dẫn đều là văn bản thuyết minh. Vì chúng cung cấp tri thức hữu
ích cho người đọc.

Câu 2 (trang 118 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

Văn bản Thông tin về Ngày Trái Đất
năm 2000 thuộc loại văn bản thuyết
minh. Nội dung giải thích tác hại của
việc dùng bao bì ni lông, góp phần
tạo nên sức thuyết phục cho lời kêu
gọi “Một ngày không dùng bao bì ni
lông”.

Câu 3 (trang 118 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

Thuyết minh là yếu tố cần có cho tất cả các loại văn bản. Vì yếu tố thuyết minh
góp phần làm sáng rõ nội dung văn bản, giúp cho nội dung trình bày mang tính
chính xác, khoa học cao.

8A3

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
LẮNG NGHE BÀI
THUYẾT TRÌNH MÔN
NGỮ VĂN
https://www.freeppt7.com