KIỂM TRA BÀI CŨ:

- Kể tên các biện pháp tu từ đã học?
- Cho ví dụ về một phép tu từ và phân tích tác dụng.
Văn 6
ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

Kiến thức cơ bản.
1. So sánh
a. Khái niệm
b. Cấu tạo
c. Tác dụng
d. Các kiểu so sánh
Văn 6: Ôn tập tiếng Việt
Kiến thức cơ bản.
2. Nhân hóa
Khái niệm
Tác dụng
c. Các kiểu nhân hóa
Văn 6: Ôn tập tiếng việt
Kiến thức cơ bản.
3. Ẩn dụ
a. Khái niệm
b. Tác dụng
Văn 6: Ôn tập tiếng Việt
Phép so sánh và ẩn dụ có điểm gì giống và khác nhau? (BT1/69)
Cách 2:
Bác Hồ như Người cha
Cách 3:
Người Cha mái tóc bạc
Vế A
Vế B
Vế B
Có nét tương đồng, có tính gợi hình, gợi cảm.
- Khác nhau:
+ So sánh: Thường có 2 vế (vế A và vế B) để đối chiếu.
+ Ẩn dụ: Chỉ có 1 vế dùng để so sánh (vế B), còn vế được so sánh (vế A) thì ẩn đi (hiểu ngầm). Chính vì vậy ẩn dụ còn được gọi là so sánh ngầm, kín đáo làm cho câu nói hàm súc hơn.
 Diễn đạt có sử dụng phép so sánh
 Diễn đạt có sử dụng phép ẩn dụ
- Giống nhau:
Kiến thức cơ bản.
4. Hoán dụ
a. Khái niệm
b. Tác dụng
c. Những mối quan hệ thường gặp trong hoán dụ
Văn 6: Ôn tập tiếng Việt
- Ví dụ:
Người cha mái tóc bạc.
( Minh Huệ)
- Dựa vào quan hệ gần gũi.
- Ví dụ:

Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm. ( Hoàng Trung Thông)
- Dựa vào quan hệ tương đồng.

HOÁN DỤ
ẨN DỤ

* Khác nhau:
* Giống nhau:
- Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác.
- Nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
So sánh: Ẩn dụ và Hoán dụ
II. Luyện tập
Bài tập 1: Chỉ ra và cho biết tác dụng của phép
tu từ được sử dụng trong bài thơ “Mưa” của nhà
thơ Trần Đăng Khoa.
Văn 6: Ôn tập tiếng Việt
II. Luyện tập
2. Bài tập 2: Để miêu tả cảnh một khu vườn vào đầu hè,
tác giả Duy Khán đã sử dụng những phép tu từ nào? Em
hình dung về cảnh vật được miêu tả ra sao?
“Giời chớm hè….lặng lẽ bay đi”
(SGK.Tr.78)
Văn 6: Ôn tập tiếng Việt
II. Luyện tập
3. Bài tập 3: Phân tích tác dụng của phép tu từ trong câu văn sau:
Ở đâu có dấu giày đinh xâm lược Pháp thì ở đó có nghĩa quân nổi
dậy.
(Bảo Định Giang)
b. “Ờ đã chín năm rồi đấy nhỉ
Kháng chiến ba ngàn ngày không nghỉ
Bắp chân đầu gối đã săn gân”
(Ta đi tới - Tố Hữu)
Văn 6: Ôn tập tiếng Việt
II. Luyện tập
4. Bài tập 4:
Thay các từ in nghiêng sau đây bằng những ẩn dụ thích hợp .
a. Trong đôi mắt sâu thẳm của ông, tôi thấy có một niềm hi vọng.
b. Tôi phải suy nghĩ rất căng thẳng
* Trả lời :
a. Thay từ “có” bằng từ: sáng lên, ánh lên
b. Thay cụm từ “rất căng thẳng” bằng cụm từ: vắt óc suy nghĩ .
Văn 6: Ôn tập tiếng Việt
II. Luyện tập
5. Bài tập 5: Viết đoạn văn ngắn tả cảnh thiên nhiên
trong đó có sử dụng phép tu từ đã học.
- Hình thức: Đảm bảo cấu trúc một đoạn văn (Khoảng từ 5 – 7 câu).
- Nội dung: Miêu tả cảnh thiên nhiên (tự chọn).
- Yêu cầu: Có sử dụng các phép tu từ đã học.
(Chủ yếu là so sánh, nhân hóa)
Văn 6: Ôn tập tiếng Việt



II. Luyện tập
5. Bài tập 5:
* Đoạn văn mẫu:
Đêm rằm, ánh trăng trải khắp mái nhà, vườn cây, ngõ xóm.
Trăng tròn vành vạnh, lơ lửng trên bầu trời xanh. Trăng lung
linh, sáng ngời chảy tràn trên sân. Ánh trăng vạch từng kẽ lá
tìm những quả hồng chín mọng trong vườn. Gió thu thì thào,
vuốt ve, mơn man hàng cây, ngọn cỏ. Trăng đuổi nhau loạt
soạt, loạt soạt trên bờ rào ruối. Dải ngân hà như dòng sữa
vắt ngang bầu trời. Những vì sao sáng lấp lánh. Tiếng
chuông chùa ngân nga, tiếng dế kêu rả rích, tiếng lá reo xào
xạc ... Tôi yêu biết mấy những đêm trăng trên quê hương tôi.

Văn 6: Ôn tập tiếng Việt
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
* Học bài :
- Ôn lại toàn bộ kiến thức.
Viết đoạn miêu tả nơi em ở trong những ngày cao điểm chống dịch Covid 19.
Hoàn thiện sơ đồ tư duy
* Chuẩn bị bài tiếp: Đọc trước bài tiếp theo.