Bài 6. TÍNH CHẤT VÀ SỰ
CHUYỂN THỂ CỦA CHẤT

KHỞI
ĐỘNG
Có ba bình: một bình chứa nước, một bình
chứa rượu uống và một bình chứa giấm ăn.
Làm thế nào để phân biệt chúng?
Chúng ta có thể dựa vào khứu giác để phân
biệt 3 chất này. Tuy nhiên với các chất mà
chúng ta chưa biết rõ thì tuyệt đối không
phân biệt theo cách này sẽ gây nguy hiểm cho
bản thân

I. Tính chất của chất
Nước:
Thể số
lỏng,
không
Nêu một
tính
chấtmàu,
của
không
vị, hòa
tan
nước mùi,
giúpkhông
em phân
biệt
được
muối
ăn…
nướcđường,
với các
chất
khác?
Ví dụ: Nước lọc với cốc thuỷ
Cho
ví
dụ
tinh (thể rắn)

I. Tính chất của chất

Dựa vào đặc điểm của nước có thể phân biệt được nước với các chất khác khác thể
thì dễ, nhưng với chất cùng thể lỏng thì theo em ta phải dựa vào các đặc điểm nào
khác?

Nước lọc

Dầu ăn

Nước chanh

Dựa vào đặc điểm: Mùi, màu, vị, tính tan…

I. Tính chất của chất
1. Tính chất vật lí
Tính chất vật lí: thể, màu sắc, mùi vị, khối lượng,
thể tích, tính tan, tính dẻo, tính cứng, tính dẫn điện,
tính dẫn nhiệt…

1. Tính chất vật lí
Quan sát hình ảnh, nêu tính chất vật lý của chất có trong mỗi vật bằng cách hàn thành phiếu
học tập sau:
PHIẾU HỌC TẬP

Dây
đồng

Đườn
g

Kim cương

Dầu ô liu

Phiếu học tập

2. Tính chất hoá học
Vì
lớp dầuđồ
mỡvật
sẽ ngăn
sắtsắt
tiếp (khoá
xúc
Những
bằng
cửa,
dây xích,…
khitrong
được bôi
và
tác dụng
với oxygen
dầu mỡ
không
khí. sẽ không bị gỉ. Vì sao?

2. Tính chất hoá học

Quan sát video thí nghiệm đun đường kính trắng
sau? Em hãy cho biết đã quan sát thấy hiện tượng
gì?

2. Tính chất hoá học
- Tính chất hóa học: là khả năng bị biến đổi thành chất khác.
- Ví dụ: Khả năng tác dụng với chất khác, khả năng bị
phân huỷ…

LUYỆN TẬP
Trong hình 6.3 . Hình nào mô tả tính chất vật lí, hình nào mô tả tính chất hoá học.

Đánh dấu x vào bảng sau:
a)
a)Đường
Đườngtan
tanvào
vàonước
nước

VẬN DỤNG
Tính
Tính chất
chấtvật
vậtlílí
x

b) Đinh sắt để ngoài không khí
b)gỉĐinh sắt để ngoài không khí
bị
bị gỉ
c) Nến cháy thành khí
c) Nến dioxide
cháy thành
khínước
carbon
và hơi
carbon dioxide và hơi nước
d)
d)Bơ
Bơchảy
chảylỏng
lỏngkhi
khiđể
đểởởnhiệt
nhiệt
độ
phòng
độ phòng
e)Cơm nếp lên men thành
e)Cơm nếp lên men thành
rượu
rượu
g) Nước hoá hơi
g) Nước hoá hơi

Tính Tính
chất chất
hoá hoá
học học
x
x

x
x
x

? Vì sao vào mỗi sáng sớm lại
thấy trên lá cây có nhiều giọt
nước?
? Tại sao quanh cốc nước
lạnh lại có những giọt nước
bám vào mặc dù cốc không bị
thủng?

II. SỰ CHUYỂN THỂ CỦA CHẤT
Quan sát video thí nghiệm “Sự nóng chảy và đông đặc”. Đồng thời em hãy điền vào bảng sau:
Thời
Thời
gian
gian
đun
đun
(phút)
(phút)

Nhiệt
Nhiệt
độ độ
(°C)
(°C)

Thể
Thểrắn
rắnhay
haylỏng
lỏng

Khi nhiệt độ60 °Cgiảm dần Rắn
Khitảnhiệt
độ63ra°Ctăng
từ 60°CRắn
Mô
sựxảy
thay
đổi
nhiệt
gì
với
băng
2Điều
từ 80°C xuống
60°C thì Rắn
3
69 °C
đến
80°C
thì
bang
phiến
độ
và
thể
của
chất
phiến
khi
thôi
không
4
73 °C phiến
Rắn
ta thấy băng
5 đun
76
°Cđểrắn
chuyển
từvà
thể
sang Rắn
trong
hai
quá
trình
nóng
băng
lỏng sang Rắn
6chuyển từ thể
78 °C
lỏng trên?
và80ngược
lại. Rắn và lỏng
phiến
nguội
7
°C dần?
thể rắn.
1

8

82 °C

Lỏng

9

84 °C

Lỏng

10

86 °C

Lỏng

1. Sự nóng chảy và sự đông
đặc
- Sự chuyển từ thể rắn sang thể lỏng gọi là sự nóng chảy.
thí nghiêm
emthể rắn gọi là sự đông đặc.
-Vậy
Sự qua
chuyển
từ thểtrên
lỏngtheo
sang
thế nào là sự nóng chảy và thế
nào là sự đông đặc?

1. Sự bay hơi và sự ngưng tụ
emphần
nước
mưa
trênsang
- SựTheo
từ nước
thể
lỏng
Dochuyển
một
đã
đường
nhựa
đã hơi
biến
đi sự
chuyển
thành
thể hơi
(khí)
được
gọi là
sau khi
mặt trời xuất
nước.
bayđâu
hơi.
hiện sau cơn mưa

- Sự chuyển từ thể hơi sang
thể lỏng được gọi là sự ngưng
tụ.

2. Sự bay hơi và sự ngưng tụ
- Chú ý: + Mọi chất lỏng đều bay hơi.
+ Sự bay hơi xảy ra ở bất kì nhiệt độ nào của chất lỏng.

Sự bay hơi phụ thuộc
vào những yếu tố nào?
Ta cùng quan sát các
hiên tượng sau?

2. Sự bay hơi và sự ngưng tụ

Phơi quần áo trong 2 điều kiện có nắng, gió và trời râm
mát? Vậy quần áo trong trường hợp nào nhanh khô hơn

2. Sự bay hơi và sự ngưng tụ
- Như vậy ta thấy rằng tốc độ bay hơi phụ thuộc vào nhiệt
độ, gió, diện tích mặt thoáng.
- Ngoài ra nó còn phụ thuộc vào bản chất của chất lỏng.
Ví dụ: Cồn và nước thì cồn sẽ bay bay hơi nhanh hơn
nước khi ở cùng 1 nhiệt độ.
Nếu cùng một lượng nước nhưng khi ta đựng vào 3 bình có
diện tích mặt thoáng như trên thì bình nào nước sẽ bay hơi
nhanh nhất?

3. Sự sôi
Quan sát thí nghiệm mà mô tả hiện tượng trong video

- Sự sôi là sự bay hơi đặc biệt. Trong suốt thời gian
Khi đun
nước,
độ nước
dần,
nước
lên bay
sôi,
nước
vừanhiệt
bay hơi
vừa tăng
tạo ra
cáchơibọt
khíbốc
, vừa
càng nhiều. Ở đáy cốc xuất hiện các bọt khí. Nhiệt độ càng
hơi
mặtxuất
thoáng,
đồngnhiều
thờivà
nhiệt
độ của
tangtrên
bọt khí
hiện càng
nổi dần
lên, nước
càng đi
không
mộtđến
sốmặt
chấtnước
lỏngsẽkhác,
sự sôi
lên càngthay
to ra.đổi.
CácĐối
bọt với
khí lên
vỡ, làm
mặt nước
cũng
diễnxao
ra động
tươngmạnh.
tự.

Luyện tập
Khi
Chỉ đun
ra được
miếng
quánến,
trình
sauchuyển
để nguội
thể thì
củaquá
chấttrình
trong
nóng
một số
chảy
hiện và
tượng
đôngxảy
đặcrađã
trong
xảy thực
ra. tiễn.

Luyện tập
Vẽ sơ đồ thể hiện sự chuyển thể của nước.

Vận dụng
Em hãy giải thích 2 ví dụ ở đầu bài. Và lấy thêm ví dụ
thực tế về sự ngưng tụ trong thực tế
1. Giọt nước hình thành trên lá vào ban đêm chính là ví dụ cho sự
ngưng tụ hơi nước. Ban đêm trời lạnh, không khí gặp lạnh ngưng
tụ lại thành giọt nước
2. Trong không khí luôn tồn tại hơi nước. Nước đá ở trong cốc làm cho
nhiệt độ xung quanh thành cốc giảm. Không khí ở xung quanh trở nên
bão hòa, đọng lại thành sương, ngưng tụ thành giọt nước.
3. Ví dụ:Sương mù vào sáng sớm